یک گزارش حقوق بشر سازمان ملل متحد که روز پنجشنبه منتشر شد میگوید عراق صلاحیت و امکان برگزاری دادگاه برای رسیدگی به جنایات گروه «خلافت اسلامی» در جریان نبرد موصل را ندارد و برای اجرای عدالت باید راههای دیگری مثل دیوان کیفری بینالمللی را در پیش بگیرد.
بر اساس یافتههای این گزارش در نبردهای ۹ ماهه شهر موصل حداقل پنج هزار و ۵۲۱ غیرنظامی کشته شده که از این میان ۷۴۱ نفر آنها اعدام شدهاند. اکثر این افراد بر اثر حملات پیکارجویان گروه «خلافت اسلامی» جان خود را از دست دادهاند.
به نوشته خبرگزاری رویترز، در این گزارش سازمان ملل متحد موارد آدم ربایی و قتل، استفاده از مردم به عنوان سپر انسانی و هدفگیری عامدانه غیرنظامیان و خانههای آنها توسط پیکارجویان «خلافت اسلامی» مستند شده است.
در بخشی از گزارش گفته میشود گروه «خلافت اسلامی» تعداد زیادی وسایل منفجره در شهر کار گذاشته بود و از پهپاد برای فروریختن مواد منفجره در شهر موصل استفاده میکرد. علاوه بر این چاههای نفت و میادین سولفور را نیز به آتش میکشید.
پیکارجویان این گروه همچنین اماکن مذهبی را تخریب میکردند و مسجد قدیمی النوری شهر موصل را که ابوبکر البغدادی رهبر گروه در سال ۲۰۱۴ خلافت خودخوانده این گروه را از آنجا اعلام کرد، ویران کردهاند.
در بخش دیگری از این گزارش گفته میشود: «دادگاهها و مراجع قضایی عراق صلاحيت رسیدگی به جرایم بینالمللی (مثل نسلکشی، جنایات علیه بشریت و جنایات جنگی) را ندارند. در عین حال پلیس و دادستانی عراق هم امکانات و قابلیتهای لازم برای تحقیق و اعلام جرم علیه افراد در رابطه با این جرایم را ندارد.»
سازمان ملل سپس توصیه میکند که عراق قوانین قضایی خود را اصلاح کند و میافزايد نظام قضایی و قوانین فعلی عراق روند دادرسی عادلانه و مناسب را تضمین نمیکند.
این گزارش میافزاید پذیرش حوزه اختیارات دیوان کیفری بین المللی برای رسیدگی به این جرایم و تضمین این اصل که جرایم در دادگاههای صالحه مورد بررسی قرار خواهند گرفت به جامعه بینالمللی تضمین خواهد داد که عراق در رسیدگی به این موارد جدی است و اجرای عدالت را یکی از عناصر مهم در ایجاد فضای اعتماد و آشتی ملی میداند.
گزارش حقوق بشر سازمان ملل متحد میافزاید از ژوئن ۲۰۱۴ تاکنون در مناطقی که قبلا تحت کنترل گروه «خلافت اسلامی» بوده حداقل ۷۴ گور جمعی کشف شده است. بخشی از این گورهای جمعی در سنجار منطقهای در شمال غرب عراق کشف شدهاند که سازمان ملل متحد میگوید گروه «خلافت اسلامی» در آن مناطق اقلیت ایزدیها را نسل کشی کرده است.
خبرگزاری رویترز میافزاید دیوید کرین از دادستانهای سابق جنایات جنگی و استاد دانشگاه سیراکوس آمریکا نیز روز چهارشنبه در گزارش جداگانهای مربوط به نسل کشی توسط گروه «خلافت اسلامی» تاکید کرد که عراق و جامعه بین المللی وظیفه دارند این جرایم را به دادگاه ببرند.
او در بخشی از گزارش خود گفت: «محاکمه گروه موسوم به خلافت اسلامی به خاطر نسل کشی ایزدیها در مراجع قضایی کشوری و بین المللی به حفظ و نگهداری شواهد پزشکی قانونی مربوط به این قتل عامها بستگی دارد.»
گزارش حقوق بشر سازمان ملل متحد در عین حال از دولت عراق خواسته است تا در مورد جرایم نیروهای مورد حمایت دولت این کشور در جریان عملیات موصل از جمله ربودن افراد و اعدامهای خودسرانه تحقیق کند.
در بخش دیگری از گزارش تاکید شده که در مورد پیامدهای عملیات هوایی ائتلاف به رهبری آمریکا نیز باید تحقیق شود. طبق یافتههای این گزارش در جریان شدیدترین نبردها برای تصرف نواحی غربی موصل حداقل ۴۶۱ غیرنظامی بر اثر حملات هوایی کشته شدهاند.