ایالات متحده و ایران چهارشنبه شب، ۱۷ تیرماه، پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، پایان آتشبس هشتهفتهای را اعلام کرد، بار دیگر به تبادل آتش پرداختند.
فرماندهی مرکزی نیروهای آمریکایی در خاورمیانه، سنتکام، بامداد پنجشنبه با انتشار بیانیهای از تکمیل دور دیگری از حملات علیه ایران «با هدف کاستن از توان این کشور برای حمله به کشتیهای تجاری و خدمۀ غیر نظامیشان در تنگۀ هرمز» خبر داد.
بر اساس این بیانیه، در حملات دومین شب، نزدیک به ۹۰ هدف نظامی ایران، شامل سامانههای دفاع هوایی، تأسیسات نظارتی ساحلی، زاغههای موشک و پهپاد، تجهیزات و امکانات دریایی و زیرساختهای لجستیکی نظامی در طول نوار ساحلی ایران هدف قرار گرفتهاند.
ایران نیز اعلام کرد به کویت و بحرین که میزبان پایگاههای نظامی آمریکا هستند، حمله کرده است.
رسانههای ایران از وقوع انفجارهایی در بندرعباس و سیریک، در سواحل مشرف به تنگهٔ هرمز، خبر دادند.
به گفته یک مقام ارشد آمریکایی، ایالات متحده همچنین دو پل را هدف قرار داد که به گفتهٔ آن، نیروهای نظامی ایران از آنها برای انتقال موشکها، پهپادها، قطعات و سایر تجهیزات استفاده میکردند.
راهآهن جمهوری اسلامی میگوید بر اثر حملات آمریکا به «یکی از نقاط مسیر ریلی تهران- مشهد»، حرکت قطارهای مسافری در این مسیر متوقف شده است.
در بیانیهٔ راهآهن به محل دقیق محل اصابت قرار گرفته، اشاره نشده اما آمده که تیمهای فنی و عملیاتی به محل اعزام شده و «عملیات بازسازی محل آسیبدیده در دست اقدام است».
توقف قطارها در مسیر تهران- مشهد ساعاتی پیش از برگزاری مراسم تشییع جنازه علی خامنهای، رهبر کشتهشده جمهوری اسلامی، در مشهد رخ میدهد. در روزهای گذشته مقامها و رسانههای ایران مردم را به مسافرت به مشهد و شرکت در این برنامه دعوت کرده بودند.
رسانههای ایران همچنین از هدف قرار گرفتن پل راهآهن «آقتکه خان» در شهرستان آققلا و در مسیر گرگان-اینچه برون خبر دادند.
از زمان برقراری آتشبس بین ایران و آمریکا، این نخستین حمله در نواحی شمالی ایران بوده است.
از دیگر نقاطی که چهارشنبهشب در ایران هدف حمله قرار گرفتند میتوان به فرودگاه ایرانشهر، بندر چابهار، مقرهایی در بندرعباس و اهواز اشاره کرد.
بلومبرگ: رفتوآمد کشتیها در تنگهٔ هرمز تقریباً متوقف شده است
خبرگزاری بلومبرگ روز پنجشنبه خبر داد که رفتوآمد کشتیها در تنگهٔ هرمز پس از دور تازهٔ حملات آمریکا و ایران به مواضع یکدیگر، تقریباً متوقف شده است.
بر اساس این گزارش، دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد حرکتهای قابل مشاهده در این گذرگاه حیاتی انرژی جهان عمدتاً در مسیری انجام شده که مورد تأیید ایران و نزدیکتر به بخش شمالی آبراه است، در حالی که کریدور مورد حمایت آمریکا و عمان عملاً بدون تردد بوده است.
ایالات متحده پس از آنکه سه کشتی در تنگهٔ هرمز مورد اصابت پرتابههایی قرار گرفت که به ایران نسبت داده میشود، دو شب پیاپی اهداف مختلف در نوار جنوبی ایران و همچنین دو پل راهآهن را در شمال شرقی کشور مورد حمله قرار داد.
تهران و واشینگتن یکدیگر را به نقض تفاهمنامهای متهم کردهاند که آتشبسی کوتاهمدت را برقرار کرده و دورهای ۶۰ روزه برای مذاکرات درباره یک توافق صلح گستردهتر را آغاز کرده بود.
تهدید دونالد ترامپ
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در پیامی در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، حملات چهارشنبهشب را تلافی حملات ایران به کشتیهای تجاری در نزدیکی تنگهٔ هرمز در اوایل هفته توصیف کرد و گفت: «اگر دوباره تکرار شود، خیلی بدتر خواهد شد!»
او بعدتر، در مسیر بازگشت از نشست ناتو در آنکارا به واشینگتن، در هواپیمای ایرفورس وان گفت ایران برای دستیابی به توافق با او تماس گرفته است: «آنها بهشدت خواهان توافق هستند. نمیدانم به آن پایبند خواهند بود یا نه». ایران به این اظهارنظر واکنش نشان نداده است.
سپاه پاسداران میگوید در واکنش به حملات آمریکا، کشورهای بحرین و کویت که در طول جنگ میزبان نیروهای آمریکایی بودهاند، را مورد حمله قرار داده است. هر دو کشور از شهروندان خود خواستند به مکانهای امن پناه ببرند.
کویت در شبکههای اجتماعی اعلام کرد سامانههای پدافند هوایی این کشور با حملات موشکی و پهپادی مقابله میکنند.
قطر برای مدت کوتاهی سطح تهدید امنیتی را بالا برد، اما بعداً اعلام کرد اوضاع عادی است. به یک گفتهٔ مقام آمریکایی، نشانهای از هدف قرار گرفتن قطر توسط ایران وجود نداشت.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و مذاکرهکننده ارشد ایران، در شبکههای اجتماعی نوشت: «آمریکا هنوز یاد نگرفته است که زورگویی و بدعهدی دیگر بیهزینه نیست».
او افزود: «شفاف بگویم: بزنید، میخورید».
به گفتهٔ قالیباف، «تنگهٔ هرمز فقط با “ترتیبات ایرانی” باز خواهد شد، نه با تهدیدهای آمریکا»؛ اشارهای به مفاد تفاهمنامهای که ماه گذشته میان دو کشور برای پایان دادن به جنگ امضا شد.
به گزارش روزنامه والاستریت جورنال، دور جدید حملات دو کشور آشکارترین نشانه تا این لحظه است که تلاشها برای دستیابی به یک توافق صلح پایدار در حال فروپاشی است.
ترامپ علاوه بر دستور حملات سهشنبه و چهارشنبهشب، مجوزی را که به ایران اجازه فروش نفت در بازار میداد لغو کرد؛ اقدامی که مهمترین منفعت اقتصادی تهران از توافق موقت با آمریکا را از میان برد.
رئیسجمهور آمریکا پیشتر در روز چهارشنبه در آنکارا گفته بود که به نظرش توافق آتشبس پایان یافته و هشدار داد که آمریکا احتمالاً حملات بیشتری به ایران انجام خواهد داد.
او در نشست ناتو به خبرنگاران گفت: «دیشب خیلی سخت به آنها ضربه زدیم... احتمالاً امشب هم دوباره محکم میزنیم»، و افزود: «یک هشدار کوچک میدهم، امشب بهشدت به آنها حمله خواهیم کرد».
ترامپ، رهبران ایران را «آدمهای کثیف»، «دروغگو» و «افرادی خشن و بیرحم» خواند، تهدید به ازسرگیری محاصره دریایی علیه تهران کرد و احتمال هدف قرار دادن زیرساختهای غیرنظامی در حملات آینده را مطرح کرد.