عربستان سعودی روز پنجشنبه ۱۹ شهریور پس از صدور چهارمین هشدار اضطراری در کمتر از ۲۴ ساعت در خمیس مشیط در جنوب غرب این کشور، اعلام کرد که خطر برطرف شده است.
همزمان رسانههای نزدیک به حوثیها مدعی یک پیشروی مهم در جبهه غرب تعز در یمن شدند.
عربستان توضیح بیشتری دربارهٔ منشأ این هشدار نداد اما این تازهترین نشانه از تشدید درگیری میان ریاض و حوثیهای تحت حمایت حکومت ایران است که در روزهای اخیر، هم در داخل یمن و هم در خاک عربستان، جریان دارد.
ائتلاف به رهبری عربستان میگوید حوثیها روز چهارشنبه شهرهای خمیس مشیط، ابها و جازان را با موشکهای بالستیک و پهپاد هدف قرار دادند و حملات آنها به «داراییها و زیرساختهای ملی» عربستان ادامه داشته است.
یک روز پیش از آن نیز چهار شهر ابها، خمیس مشیط، جازان و نجران هدف یکی از گستردهترین حملات حوثیها به عربستان در ماههای اخیر قرار گرفته بودند.
ائتلاف به رهبری عربستان میگوید در این حملات دستکم ۷۳ نفر، از جمله زنان و کودکان، زخمی شدند. وزارت انرژی عربستان نیز اعلام کرد چند تأسیسات بخش انرژی مورد اصابت قرار گرفت، در برخی از آنها آتشسوزی رخ داد و فعالیت شماری از تأسیسات موقتاً متوقف شد.
حوثیها مسئولیت این حملات را بر عهده گرفته و گفتهاند با استفاده از «دهها» موشک بالستیک و پهپاد، پایگاه هوایی ملک خالد در خمیس مشیط و تأسیسات شرکت آرامکو در چند شهر جنوبی عربستان را هدف قرار دادهاند.
یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، این عملیات را واکنشی به تشدید عملیات نظامی عربستان در یمن توصیف کرده است.
ائتلاف به رهبری عربستان در مقابل اعلام کرده است که در چارچوب حق دفاع از خود به حملات حوثیها پاسخ خواهد داد و گفته این پاسخ با هدف حفاظت از حاکمیت عربستان، زیرساختها و غیرنظامیان صورت میگیرد.
دور تازه حملات فرامرزی همزمان با افزایش شدید درگیریها در داخل یمن روی داده است.
رسانههای نزدیک به حوثیها روز پنجشنبه مدعی شدند نیروهای این گروه پادگان «خالد بن ولید» و تقاطع منتهی به بندر المخا در استان تعز را تصرف کردهاند. این ادعا هنوز از سوی منابع مستقل یا نیروهای دولت یمن تأیید نشده است.
پادگان خالد بن ولید در محور غرب تعز و در مسیر مناطق ساحلی دریای سرخ قرار دارد که در روزهای اخیر شاهد برخی از شدیدترین درگیریهای چند سال گذشته بوده است. حوثیها در این جبهه در تلاشاند به سوی مناطق نزدیک به بندر المخا و تنگه راهبردی بابالمندب پیشروی کنند.
در روزهای اخیر، نیروهای دولتی یمن که از حمایت عربستان برخوردارند، حملاتی را در چند جبهه علیه مناطق تحت کنترل حوثیها آغاز کردهاند. این نیروها میگویند هدفشان بازپسگیری مناطق تحت کنترل حوثیها است. رویترز گزارش داده این عملیات پس از تلاش حوثیها برای پیشروی بهسوی مواضع نیروهای دولتی آغاز شده است.
در مقابل، رسانهها و مقامهای تحت کنترل حوثیها از موجی از حملات هوایی به مناطق مختلف یمن خبر دادهاند.
خبرگزاریها روز پنجشنبه گزارش دادند حوثیها از دستکم ۳۲ حمله هوایی به چهار استان یمن خبر دادهاند. مقامهای حوثی همچنین میگویند شمار کشتهشدگان حمله به یک زندان در شهر الحزم در استان الجوف به ۲۳ نفر رسیده است. مسئولیت این حمله و آمار تلفات آن از سوی منابع مستقل تأیید نشده است.
عربستان سعودی نیز تاکنون بهطور رسمی مسئولیت همه حملاتی را که حوثیها به این کشور نسبت میدهند بر عهده نگرفته است.
تشدید کنونی، نگرانیها از بازگشت یمن به یک جنگ تمامعیار را افزایش داده است. آتشبس با میانجیگری سازمان ملل در سال ۲۰۲۲ بخش عمده نبردهای گسترده میان دو طرف را متوقف کرده بود، هرچند توافق صلح نهایی حاصل نشد.
دور جدید درگیریها همچنین بیش از گذشته جنگ یمن را به جنگ آمریکا با ایران و بحران کل منطقه پیوند زده است.
حوثیها که بخش عمده شمال یمن، از جمله صنعا، را در اختیار دارند، از متحدان جمهوری اسلامی ایران به شمار میروند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، دو روز پیش با اشاره به نقش نیابتی حوثیها در قبال جمهوری اسلامی، گفت معتقد است که «دست ایران پشت بسیاری از حملات حوثیها به عربستان سعودی مخفی است».
در واکنش، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز پنجشنبه حوثیها را یک «گروه مستقل» خواند و گفت این گروه «نه از کسی دستور میپذیرد و نه نیابتی دیگران است».
این گروه در ماه ژوئیه اعلام کرد کشتیرانی مرتبط با عربستان را در دریای سرخ محاصره میکند و پس از آن حملات میان دو طرف افزایش یافت.
حملات این هفته به تأسیسات انرژی عربستان، در شرایطی رخ داده که تنش در تنگه هرمز و حملات متقابل ایران و آمریکا نیز نگرانی دربارهٔ صادرات نفت منطقه را بار دیگر تشدید کرده است.
قیمت نفت برنت روز چهارشنبه از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد. تحلیلگران علاوه بر اختلال در تردد نفتکشها در تنگه هرمز، تشدید حملات حوثیها به تأسیسات انرژی عربستان و مسیرهای دریای سرخ را از عوامل افزایش نگرانی دربارهٔ عرضه نفت میدانند.
عربستان سعودی از سال ۲۰۱۵ رهبری ائتلافی نظامی را در حمایت از دولت بهرسمیتشناختهشده یمن بر عهده داشت، اما پس از آتشبس سال ۲۰۲۲ تلاش کرده بود از جنگ مستقیم و گسترده با حوثیها فاصله بگیرد.
حملات چند روز اخیر و از سرگیری عملیات نظامی در چند جبهه اکنون این نگرانی را افزایش داده است که آرامش نسبی چهار سال گذشته جای خود را بار دیگر به رویارویی مستقیم و گسترده میان حوثیها و عربستان بدهد.