رئیسجمهور ایالات متحده، در پی لغو برنامهٔ قبلی تعرفهای او در دیوان عالی آمریکا، اعلام کرد تعرفهٔ موقت واردات از همهٔ کشورها را از ۱۰ درصد به ۱۵ درصد افزایش میدهد. این بالاترین سطح مجاز طبق قانون محسوب میشود.
دونالد ترامپ روز جمعه یکم اسفند پس از اعلام رأی دیوان عالی آمریکا بلافاصله تعرفهای سراسری به میزان ۱۰ درصد اعلام کرده بود.
دیوان عالی آمریکا در حکم خود اعلام کرد رئیسجمهور آمریکا در اجرای برنامهٔ قبلی تعرفهها با استناد به «قانون وضعیت اضطراری اقتصادی بینالمللی» از حدود اختیارات قانونی خود فراتر رفته است.
این قانون به رئیسجمهور ایالات متحده اجازه میدهد در برابر تهدیدهای فوری خارجی مانند بحرانهای امنیتی یا اقتصادی اقدامهای اضطراری اتخاذ کند، اما دادگاه تشخیص داد استفاده از آن برای اعمال تعرفههای گستردهٔ تجاری خارج از هدف و دامنهٔ این قانون است.
قضات تأکید کردند تعیین سیاستهای تجاری و وضع تعرفههای عمومی اساساً در حوزه اختیارات کنگره قرار دارد و رئیسجمهور نمیتواند صرفاً با اعلام وضعیت اضطراری اقتصادی چنین اقدامهایی انجام دهد.
تعرفههای جدید ۱۵ درصدی که آقای ترامپ روز شنبه اعلام کرد، بر اساس قانونی موسوم به «بخش ۱۲۲» اعمال میشود. این قانون اجازهٔ وضع تعرفه تا سقف ۱۵ درصد را میدهد، اما تمدید آن پس از ۱۵۰ روز نیازمند تأیید کنگره است.
تاکنون هیچ رئیسجمهوری از این اختیار استفاده نکرده و خبرگزاری رویترز میگوید اجرای آن ممکن است با چالشهای حقوقی تازهای روبهرو شود.
رویترز همچنین میگوید کارشناسان تجارت و برخی دستیاران کنگره نسبت به تمدید این تعرفهها تردید دارند بهخصوص که نظرسنجیها نشان میدهد شمار فزایندهای از شهروندان آمریکایی افزایش قیمتها را به تعرفههای وارداتی نسبت میدهند.
ترامپ همچنین اعلام کرد دولت او در دوره ۱۵۰ روزه اجرای این تعرفهها، برای اعمال سایر تعرفههایی که از نظر قانونی امکانپذیر باشد تلاش خواهد کرد. بهگفتۀ او، دولت آمریکا قصد دارد از قوانین دیگری استفاده کند که اجازهٔ وضع مالیات بر واردات کالاهای مشخص یا کشورهای خاص را بر اساس ملاحظات امنیت ملی یا شیوههای تجاری ناعادلانه میدهد.
او در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت که بسیاری از کشورها «دههها از آمریکا سوءاستفاده کردهاند» و افزایش تعرفهها اقدامی در پاسخ به این وضعیت است.
کاخ سفید اعلام کرده است تعرفههای بخش ۱۲۲ برخی کالاها از جمله مواد معدنی حیاتی، فلزات و محصولات انرژی را شامل نمیشود.
وندی کاتلر، مقام ارشد پیشین تجاری آمریکا و از مدیران اندیشکده «انجمن آسیا»، گفت تغییر سریع سیاست تعرفهای دولت ترامپ نشاندهنده فضای عدم قطعیت برای شرکای تجاری ایالات متحده است.
ترامپ در دورهٔ ریاستجمهوری خود بارها از تعرفهها یا تهدید به اعمال آنها برای دستیابی به توافقهای تجاری با کشورهای دیگر استفاده کرده است. جیمیسون گریر، نماینده تجاری آمریکا، نیز تأکید کرده است کشورهایی که با واشینگتن توافقهای تجاری دارند، باید به تعهدات خود پایبند بمانند، حتی اگر نرخهای توافقشده بالاتر از تعرفههای جدید باشد.
بهگفتۀ او، صادرات کشورهایی مانند مالزی و کامبوج همچنان با نرخ توافقشده ۱۹ درصد مشمول تعرفه خواهد بود. در مقابل، کشورهایی مانند برزیل که برای کاهش تعرفه ۴۰ درصدی خود با آمریکا به توافق نرسیدهاند، ممکن است دستکم بهطور موقت با کاهش نرخ تعرفه به ۱۵ درصد روبهرو شوند.