مقامهای اسرائیلی و لبنانی میگویند دو طرف در حال بررسی طرحی با حمایت آمریکا هستند با این چارچوب که ارتش اسرائیل از بخشی از مناطق اشغالشده در جنگ با حزبالله عقبنشینی کند و کنترل این مناطق را به ارتش لبنان بسپارد.
خبرگزاری رویترز روز چهارشنبه ۳ تیر با اعلام این خبر به نقل از مقامهای دو کشور افزود بر اساس این پیشنهاد، نیروهای ارتش لبنان که در این مناطق مستقر خواهند شد، تحت ارزیابی آمریکا قرار میگیرند تا اطمینان حاصل شود با حزبالله ارتباطی ندارند.
این مقامها گفتند که این طرح «آزمایشی» در تازهترین دور مذاکرات اسرائیل و لبنان در واشینگتن در حال بررسی است.
این مذاکرات در حالی ادامه دارد که از یک سو حزبالله اعلام کرده با آن مخالف است و از سوی دیگر حکومت ایران در مذاکرات خود با آمریکا موضوع لبنان را به یکی از محورهای اصلی تبدیل کرده است.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، روز چهارشنبه در اجلاس اتحادیهٔ مجالس کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی در باکو بار دیگر تأکید کرد که برای جمهوری اسلامی، «آتشبس در لبنان به اندازهٔ آتشبس در ایران و در ادامه، خاتمهٔ جنگ در لبنان به اندازهٔ خاتمهٔ جنگ در ایران اهمیت داشته و دارد.»
این در حالی است که وزیر خارجه آمریکا روز دوشنبه گفت تا زمانی که گروههای نیابتی مورد حمایت ایران به حملات موشکی ادامه دهند، دستیابی به صلح پایدار در منطقه غیرممکن است.
مارکو روبیو همچنین با اعلام اینکه «ما قرار است مستقیماً با دولت لبنان به توافق برسیم»، تأکید کرد که «آیندهٔ لبنان را مردم لبنان تعیین میکنند و پروندهٔ لبنان از هرگونه توافق با ایران جداست.»
ارتش اسرائیل در جریان جنگی که پس از حملات حزبالله به اسرائیل در حمایت از جمهوری اسلامی ایران آغاز شد، بخشهایی از جنوب لبنان را تصرف کرده است. این جنگ که قرار بود پس از امضای تفاهمنامه ایران و آمریکا متوقف شود، نهایتاً از روز یکشنبه با آتشبسی شکننده و نسبی برقرار شده است.
این آتشبس طولانیترین وقفه در جنگ اسرائیل و حزبالله تاکنون به شمار میرود، اما نیروهای اسرائیلی همچنان در عمق جنوب لبنان مستقر هستند. اسرائیل میگوید این حضور برای محافظت از مناطق شمالی این کشور در برابر حملات حزبالله ضروری است.
مقامهای اسرائیلی گفتهاند بر اساس طرح مورد حمایت آمریکا، نیروهای ارتش لبنان که قرار است در مناطق مورد نظر مستقر شوند، آموزش و ارزیابی آمریکا را پشت سر خواهند گذاشت تا اطمینان حاصل شود که ارتباطی با حزبالله ندارند. بهگفتۀ این مقامها، اسرائیل همزمان حضور نظامی خود را در یک منطقهٔ حائل در امتداد مرز حفظ خواهد کرد.
یک مقام ارشد امنیتی لبنان در واکنش به این اظهارات گفت گفتوگوها در واشینگتن ادامه دارد و مذاکرات مشخص نظامی، از جمله دربارهٔ مناطق آزمایشی، روز چهارشنبه برگزار خواهد شد.
این مقام لبنانی گفت محور گفتوگوها تعیین جدول زمانی عقبنشینی نیروهای اسرائیلی است و هرگونه طرح نهایی تنها پس از پایان روز آخر مذاکرات، در روز پنجشنبه، مشخص خواهد شد. او دربارهٔ گفتۀ مقامهای اسرائیلی مبنی بر ارزیابی نیروهای لبنانی از سوی آمریکا اظهارنظر نکرد.
ارتش لبنان که نیروهای خود را از میان گروههای مختلف مذهبی این کشور جذب میکند، سالهاست از کمکهای نظامی آمریکا برخوردار بوده است. این کمکها بخشی از سیاست واشینگتن برای تقویت نهادهای امنیتی دولتی لبنان است.
منتقدان و مخالفان حزبالله میگویند این سازمان سیاسی و نظامی که آمریکا آن را تروریستی میداند و اتحادیه اروپا تنها شاخهٔ نظامی آن را در فهرست تروریستی قرار داده، اقتدار دولت لبنان را تضعیف کرده است.
حزبالله که مورد حمایت جمهوری اسلامی است، بارها خواستار خروج دولت لبنان از مذاکرات مورد حمایت آمریکا با اسرائیل شده است. این مذاکرات بالاترین سطح تماس میان بیروت و اسرائیل در چند دههٔ اخیر به شمار میرود.
همزمان، تهران بر گنجاندن آتشبس در لبنان در توافق موقت خود با آمریکا تأکید کرده است. این تفاهمنامه دو کشور و متحدانشان را ملزم میکند پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در همهٔ جبههها، از جمله لبنان، را اعلام کنند و تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین کنند.
در بیانیهٔ مشترکی که پس از پایان دور اول مذاکرات آمریکا و ایران در سوئیس در روز دوشنبه منتشر شد، طرفین اعلام کردند که برای تضمین پایبندی به توقف خصومتها در لبنان، یک «اتاق هماهنگی برای جلوگیری از درگیری» ایجاد خواهند کرد.
آمریکا روز سهشنبه اعلام کرد که به تشکیل این سازوکار برای تثبیت آتشبس در لبنان متعهد است و جزئیات نحوهٔ فعالیت آن همچنان در دست بررسی قرار دارد.
طرح ایجاد «مناطق آزمایشی» تحت کنترل ارتش لبنان پیشتر نیز در طرح آتشبسی مطرح شده بود که مقامهای لبنان و اسرائیل روز ۱۳ خرداد بر سر آن توافق کرده بودند. حزبالله آن طرح را رد کرد. اجرای آن طرح مشروط به توقف حملات حزبالله و خروج نیروهای این گروه از بخشهایی از جنوب لبنان بود.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز دوشنبه گفت نیروهای اسرائیلی برای مقابله با هرگونه تهدید حزبالله آزادی عمل کامل دارند و «تا هر زمان که لازم باشد» در لبنان باقی خواهند ماند.