رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز سهشنبه پنجم آبانماه، در جلسه شورای امنیت سازمان ملل بازگشت به «توافق قاهره» را به عنوان راهحل مسئله عدم نظارت بر فعالیت هستهای ایران مطرح کرد.
بر اساس بیانیهای که این آژانس در سایت خود از سخنان گروسی در سازمان ملل منتشر کرد، مدیرکل آژانس این توافق را «رویکردی عملی» توصیف کرده که از طریق آن هم میتوان به نگرانیهای امنیتی تهران پاسخ داد و هم راه راستیآزمایی فعالیتهای اتمی ایران پس از جنگ را هموار کرد.
اشاره رافائل گروسی به توافقنامهای است که او در میانه شهریور سال ۱۴۰۴ پس از جنگ ۱۲ روزه با عباس عراقچی از طرف ایران در قاهره امضا کرد.
عراقچی در همان زمان گفت که این توافق «یک سازوکار عملی» برای همکاری برقرار میکند که هم «شرایط استثنائی امنیتی ایران» بعد از حملات اسرائیل و آمریکا به تأسیسات هستهای ایران و هم «الزامات فنی آژانس» را بازتاب میدهد.
وزیر خارجه ایران همچنین گفت که اجرای بازرسیهای آژانس بر اساس توافق امضا شده «به طور کامل با قانون مجلس شورای اسلامی ایران منطبق است».
با این حال کمتر از دو ماه بعد علی لاریجانی که در آن زمان دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران بود اعلام کرد که با فعال شدن «مکانیسم ماشه»، توافق قاهره میان ایران و آژانس انرژی اتمی «عملاً کانلمیکن» شده است.
ایران پیشتر تهدید کرده بود که در صورت فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل توسط قدرتهای غربی، توافق را لغو خواهد کرد. این تحریمها پنجم مهر همان سال دوباره برقرار شد.
حال مدیرکل آژانس در گزارش خود به شورای امنیت سازمان ملل با تأکید بر ضرورت بازگشت به دیپلماسی خواستار اجرای دوباره توافق قاهره شده است، پیشنهادی که تهران هنوز به آن پاسخ نداده است.
گروسی در پیامی در شبکه ایکس در این باره نوشته است که «گامهای فنیِ تدریجی» هم میتواند درِ بازگشت بازرسان آژانس به ایران را باز کند و هم راه اجرای مقررات را هموار کند، و در عین حال به فضای اعتمادسازی کمک کند که شاید در نهایت به توافقی جامعتر منجر شود.
پیشنهاد این مقام هستهای کمتر از یک هفته پس از آن مطرح میشود که وزیر خارجۀ آلمان اعلام کرد که این کشور همراه با فرانسه و بریتانیا آمادۀ مذاکره با جمهوری اسلامی برای جلوگیری از دستیابی این کشور به سلاح هستهای است.