نخستین دقایق و ساعات چهارشنبه ۱۳ خردادماه، کشورهای حاشیۀ خلیج فارس شاهد جدیترین دور خشونتها در طول نزدیک به دو ماهی که از آتشبس آمریکا و اسرائیل با ایران میگذرد، بودند.
ابتدا فرماندهی مرکزی نیروهای آمریکایی (سنتکام) در منطقه از شلیک موشک به موتورخانۀ یک نفتکش خالی در مسیر خارک خبر داد. بر اساس بیانیۀ این ستاد نظامی، نفتکش امتی لِکسی که با پرچم بوتسوانا به سمت یکی از پایانههای نفتی جزیرۀ خارک در حرکت بوده، پس از بیتوجهی مکرر به پیامهای اخطار نیروی دریایی ایالات متحده، با شلیک یک موشک هِلفایِر متوقف میشود.
اندکی پس از انتشار بیانیۀ سنتکام، خبرگزاریهای داخلی ایران از شنیدهشدن صدای چند انفجار در جزیرۀ قشم خبر دادند.
در سمت دیگر خلیج فارس هم، ابتدا ساکنان کویت و بحرین، و دقایقی بعد، اهالی امارات متحده عربی و عربستان سعودی شاهد به صدا درآمدن آژیرهای خطر حمله هوایی بودند؛ هشدارهایی که به سرعت با صدای چندین انفجار دنبال شد.
ارتش کویت به سرعت در بیانیهای اعلام کرد که مشغول رهگیری حملات موشکی و پهپادی است و از مردم این کشور خواست که دستورالعملهای ایمنی را دنبال کنند.
این بیانیه بدون اشاره به مبدأ حملات موشکی و پهپادی، تأکید کرده بود که همۀ صداهای انفجار، ناشی از عملیات رهگیری پرتابههای تهاجمی بوده است.
بیشتر در این باره:
درگیری ایران و آمریکا در تنگه هرمز؛ ترامپ: درباره کاهش تحریمها مذاکره نمیکنیماز سوی دیگر وزارت کشور بحرین هم از بهصدا در آمدن آژیر اخطار حملۀ هوایی خبر داد و از شهروندان و ساکنان این کشور خواست ضمن حفظ آرامش، به نزدیکترین پناهگاه بروند.
سنتکام هم با صدور بیانیهای دیگر، حمله به نقاطی در جزیره قشم، «در پاسخ به حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی» را تأیید کرد.
در این بیانیه آمده بود که نیروهای آمریکایی «با موفقیت چندین موشک بالستیک و پهپاد شلیکشده از ایران را رهگیری و منهدم کرده و در اقدامی دفاعی، نقاطی در جزیرۀ قشم را هدف قرار دادهاند».
این بیانیه میافزاید که ایران چندین موشک بالستیک را به سمت همسایگانش شلیک کرد؛ اما «همگی در اصابت به اهداف خود ناموفق بودهاند. دو موشک شلیکشده به سمت کویت، در مسیر خود و پیش از رسیدن به این کشور دچار مشکل فنی شده و سقوط کردند و سه موشک شلیکشده به سمت بحرین هم از سوی پدافند هوایی ایالات متحده و بحرین رهگیری و منهدم شدند.»
فرماندهی مرکزی نیروهای آمریکایی در منطقه در ادامۀ این بیانیه میگوید: «لحظاتی پیش نیروهای سنتکام سه پهپاد تهاجمی انتحاری ایرانی را که به سمت کشتیهای غیر نظامی در حرکت بودند، رهگیری و ساقط کردند. نیروهای آمریکایی همزمان در اقدامی دفاعی، یک ایستگاه کنترل نظامی ایران در جزیرۀ قشم را هدف قرار دادند.»
سنتکام با تأکید بر آمادگی و هشیاری نیروهای آمریکایی در طول «آتشبس جاری»، گفت که هیچ یک از این نیروها در حملات ایران آسیب ندیدهاند.
در واکنش، روابط عمومی سپاه پاسداران با انتشار بیانیهای، ضمن تأیید حملۀ آمریکا به یک «دکل مخابراتی سپاه» در جزیرۀ قشم، مدعی حملات موشکی به یک کشتی و پایگاههای آمریکا، از جمله در بحرین شد.
بیشتر در این باره:
ارتش آمریکا میگوید دو نفتکش ایرانی را هدف قرار داده و از کار انداخته استدر بیانیۀ روابط عمومی سپاه پاسداران آمده که در پاسخ به حملۀ جنگندۀ آمریکایی به نفتکش «لکسی» در نزدیکی تنگۀ هرمز، نیروی دریایی سپاه یک شناور «متعلق به دشمن به نام پانایا» را هدف حملۀ موشکی قرار داده است.
روابط عمومی سپاه پاسداران در ادامۀ بیانیۀ خود، با اشاره به اقدام تهاجمی آمریکا در جزیرۀ قشم، از حملۀ تلافیجویانه به یک «پایگاه هوایی و بالگردی در یکی از کشورهای منطقه» و مقر ناوگان پنجم آمریکا [در بحرین] خبر داد.
خبرگزاریهای نزدیک به سپاه پاسداران از جمله فارس، مدعی هدف قرار گرفتن پایگاههای آمریکا در کویت، بحرین، امارات و عربستان سعودی شده و در عین حال، حملۀ موشکی سپاه پاسداران به پایگاههای احزاب کرد مخالف جمهوری اسلامی در نزدیکی اربیل در اقلیم کردستان عراق را هم تأیید کردند.
این خبرگزاریها مدعی حملاتی «سنگین» و «مداوم» به پایگاههای آمریکایی شدند.
سنتکام با انتشار دو پیام کوتاه در شبکۀ ایکس، ضمن رد ادعای سپاه پاسداران دربارۀ موفقیتآمیز بودن حملاتش به پایگاههای آمریکا، تأکید کرد که «موج دیگری از پهپادهای تهاجمی ایران که قصد حمله به نیروهای آمریکایی مستقر در کویت را داشتند هم، ناکام ماندند.»
بیشتر در این باره:
ایران و آمریکا برای پایان جنگ «به توافق رسیدهاند»؛ در انتظار تأیید دونالد ترامپروابط عمومی سپاه پاسداران بیانیۀ ساعاتی قبل خود را با «تکرار اخطاری» دربارۀ «پاسخ متفاوت و سنگین به تجاوز» ادامه داده و با این ادعا که به این وعدهاش عمل کرده، مدعی شده بود که این حملات موشکی و پهپادیاش «باید درس عبرت شده باشند». پایانبندیای که به نظر میرسد به معنای عدم تمایل این ارگان به ادامۀ درگیریها باشد.
این نهاد در عین حال، هشدار داده که برهم زدن امنیت تنگۀ هرمز، «تاوان سختی برای ارتش آمریکا خواهد داشت».
در سوی دیگر ماجرا، تأکید سنتکام در بیانیۀ اولش بر عبارت «آتشبس جاری» را هم میتوان نشانهای از رویکرد مشابه ارتش ایالات متحده، و بیمیلی به بالاگرفتن بیشتر سطح خشونت و درگیری تعبیر کرد.
در عین حال اوجگیری چندساعته و سپس فروکش کردن خشونتهای تازه، آنهم در میانۀ گفتوگوها برای تمدید آتشبس و در حالیکه دونالد ترامپ رئیسجمهور ایالات متحده از احتمال دستیابی به توافق با تهران طی روزهای آتی خبر داده بود، باعث افت نسبی خوشبینی بازارهای مالی و انرژی شد و قیمت نفت، که در روزهای گذشته هم تا حدی رو به افزایش گذشته بود، جهش تازهای را تجربه کرد.
با گشایش بازارهای عمدۀ آسیا در صبح چهارشنبه، بهای هر بشکه نفت خام برنت با یک درصد افزایش به ۹۶ دلار و ۹۷ سنت رسید.