رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی میگوید بنبست بر سر بررسی ذخایر اورانیوم غنیشده با ظرفیت بالا و بازرسی از تأسیسات هستهای بمبارانشده ایران، نمیتواند «تا ابد» ادامه داشته باشد.
به گزارش رویترز، آقای گروسی در مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس، گفت: «ایران هنوز گزارش ویژهاش در این زمینه را به آژانس نداده است. این وضعیت نمیتواند تا ابد ادامه پیدا کند.»
او تأکید کرده که در صورت ادامۀ این روند، بههرحال زمانی به ناچار خواهد شد بگوید «نمیدانم این دخایر اورانیوم کجا هستند، که میتواند به معنای آن باشد که هیچ تضمینی برای دانستن سرنوشت این مواد وجود ندارد».
گروسی در عین حال تأکید کرده که «در حال حاضر چنین اعتقاد یا نتیجهگیریای ندارم، اما آنچه به ایران میگوییم این است که باید وارد تعامل شود.»
آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرده که همه ۱۳ تأسیسات هستهای اعلامشدۀ ایران که بمباران نشدهاند را بازرسی کرده است، اما تاکنون نتوانسته هیچکدام از سه سایت کلیدی نطنز، فردو یا اصفهان که در تابستان توسط آمریکا و اسرائیل بمباران شدند را بازرسی کند.
بیشتر در این باره: گروسی: آژانس باید به تأسیسات هستهای کلیدی ایران دسترسی پیدا کندآژانس میگوید ایران ابتدا باید گزارشی ویژه به آژانس ارائه دهد و توضیح دهد که چه اتفاقی برای آن سایتها و مواد افتاده است، از جمله حدود ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا سطح خلوص ۶۰ درصد که نزدیک به سطح تسلیحاتی حدود ۹۰ درصد است. بر اساس معیارهای آژانس، این مقدار مواد، در صورت غنیسازی بیشتر، برای ساخت ۱۰ بمب هستهای کافی است.
جمهوری اسلامی ایران مدعی است که کاملاً با آژانس همکاری میکند.
رویترز نوشته در حال حاضر دستکم هفت ماه از آخرین تأیید موجودی اورانیوم غنیشده با ظرفیت بالای ایران توسط آژانس میگذرد. بر اساس راهنمای خود آژانس، این تأیید باید ماهانه انجام شود.
گروسی تأکید کرده که او در حال حاضر در قبال پروندۀ هستهای ایران «احتیاط دیپلماتیک» به خرج میدهد، اما جمهوری اسلامی باید به تعهدات خود به عنوان عضو پیمان منع گسترش تسلیحات هستهای پایبند باشد.
او تهدید کرد که در صورت ادامۀ این وضعیت، ممکن است «متأسفانه مجبور شوم آنها را غیرمتعهد اعلام کنم».
رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی با اشاره به اینکه اعضای عضو پیمان منع گسترش تسلیحات هستهای، گزینۀ «انتخاب» ندارند، توضیح داد آنها نمیتوانند انتخاب کنند کدام تعهدات را رعایت کنند و کدام را نه.
بیشتر در این باره: کمالوندی: صلاح نیست دربارهٔ میزان آسیب به سایتهای هستهای اطلاعات بدهیماو در پاسخ به این پرسش که آیا این مناقشه میتواند تا بهار حل شود، نیز گفت: «این چارچوب زمانی معقولی است.»
آژانس در نوامبر ۲۰۲۵ اعلام کرد که بیشتر تأسیسات هستهای ایران که در حملات آمریکا و اسرائیل هدف قرار نگرفته بودند را بازرسی کرده است.
در نخستین روز تیرماه ۱۴۰۴ آمریکا در عملیاتی با عنوان «پتک نیمهشب»، به سه مجموعه از تأسیسات هستهای در ایران از جمله تأسیسات اتمی فردو، نطنز و اصفهان با ۱۴ بمب سنگرشکن حمله کرد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده بارها از این اقدام دفاع کرده، بر «نابودی کامل» تأسیسات هستهای ایران در این حمله تأکید و این اقدام را زمینهساز صلح در خاورمیانه معرفی کرده است.
مقامات حکومت ایران بارها گروسی را متهم کردهاند که گزارش او و سازمان تحت ریاستش، عامل اصلی سختگیریهای تازه غرب علیه برنامه هستهای جمهوری اسلامی بوده است.
گروسی در گفتوگو با رویترز گفت که از آن زمان تاکنون بازرسیهای بیشتری تا اواخر دسامبر انجام شده است. با این حال، او افزود که انجام بازرسی در زمان ناآرامیهای مدنی ممکن نبود و به اعتراضات اخیر اشاره کرد که منجر به سرکوب شدید توسط جمهوری اسلامی شد.
مقامات ایرانی میگویند که اعتراضات متوقف شده است.
گروسی گفت: «آنها گفتند که اوضاع آرام است و کنترل را در دست دارند و غیره. اگر این وضعیت باشد، آیا نباید بازرسیها را از سر بگیریم؟»
او همچنین افزود که در «چند روز یا چند هفته» با عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران دیدار خواهد کرد.
پیش از این نیز سه کشور اروپایی بریتانیا، فرانسه و آلمان همراه با آمریکا خواستار پاسخگویی ایران دربارۀ ذخایر اورانیوم غنیشدۀ خود و دسترسی بازرسان به تأسیسات هستهای بمبارانشده آن شده بودند.
بیشتر در این باره: گروسی: خسارات حملات اسرائیل و آمریکا به تأسیسات هستهای ایران شدید بوده