در سومین هفتهٔ جنگ اسرائیل با حزبالله لبنان، گروه شبهنظامی تحت حمایت جمهوری اسلامی، نهادهای بینالمللی نسبت به پیامد این جنگ هشدار دادهاند و همزمان میانجیگران تلاش خود را برای متوقف کردن این جنگ دنبال میکنند.
اسرائیل روز ۲۷ اسفند حملات هوایی خود به مناطق مرکزی بیروت را تشدید کرد و طبق اعلام مقامات لبنانی حداقل ۱۰ نفر کشته شدند و یک ساختمان ۱۰ طبقه تخریب شد.
درگیریهای کنونی میان حزبالله و اسرائیل زمانی آغاز شد که حزبالله روز ۱۲ اسفند در حمایت از جمهوری اسلامی ایران به خاک اسرائیل راکت و پهپاد شلیک کرد.
علاوه بر بیروت، مناطق جنوب لبنان نیز هدف حملات اسرائیل بودهاند؛ نقاط هدفگرفتهشده در لبنان محلههایی هستند که جمعیت زیادی از شیعیان در آنها زندگی میکنند و حزبالله و متحدش، جریان امل، در این مناطق نفوذ سیاسی دارند.
هشدار سازمان ملل متحد
بر اساس آمار وزارت بهداشت لبنان، از ۱۲ اسفند، دستکم ۱۱۱ کودک در حملات اسرائیل به لبنان کشته و ۳۳۴ کودک زخمی شدهاند. این رقم تقریبا معادل ۳۰ کودک در روز است.
تد شایبان، معاون مدیر اجرایی یونیسف، روز ۲۶ اسفند در مصاحبهای گفت: «این یعنی از آغاز جنگ، هر روز معادل تعداد کودکان یک کلاس، در لبنان یا کشته شدهاند یا زخمی».
ثمین الخیتان، سخنگوی دفتر کمیسر عالی سازمان ملل در امور حقوق بشر، در یک نشست خبری در ژنو سوئیس دربارهٔ پیامدها و تلفات درگیری میان اسرائیل و حزبالله گفت: «در بسیاری از موارد، حملات هوایی اسرائیل کل ساختمانهای مسکونی در محیطهای شهری متراکم را تخریب کرده است، و چندین عضو خانواده، از جمله زنان و کودکان، اغلب با هم کشته شدهاند. چنین حملاتی نگرانیهایی تحت قوانین بشردوستانه بینالمللی ایجاد میکند».
او افزود: «مردم آواره و ساکن در چادرها در امتداد ساحل بیروت نیز هدف قرار گرفتهاند. در روزهای اخیر حداقل ۱۶ نفر از کارکنان پزشکی کشته شدهاند. حملهٔ عمدی به غیرنظامیان یا اهداف غیرنظامی جنایت جنگی محسوب میشود».
طبق گزارش مقامات لبنانی ، از ۱۲ اسفند تاکنون در مجموع، حداقل ۸۸۶ نفر کشته شدهاند. حملات هوایی اسرائیل صدها خانه و زیرساختهای غیرنظامی، از جمله مراکز بهداشتی، را تخریب کرده و در همین حال، اعضای حزبالله «حملات موشکی بیهدف» به اسرائیل انجام دادهاند که باعث جراحت مردم و خسارت به ساختمانهای مسکونی و دیگر زیرساختهای غیرنظامی شده است.
اسرائیل هشدارها و دستورهای جابجایی گستردهٔ ساکنان را در سراسر جنوب لبنان گسترش داده و این دستورها به گفتهٔ سخنگوی دفتر کمیسر عالی سازمان ملل در امور حقوق بشر، «ممکن است به آوارهسازی اجباری منجر شود، که طبق قوانین بشردوستانه بینالمللی ممنوع است».
اسرائیل مدعی است که عمداً غیرنظامیان را هدف قرار نمیدهد و هشدارهایش به غیرنظامیان زمان کافی برای ترک مناطق پیش از انجام حملات میدهد.
وضعیت ناگوار آوارگان
بسیاری از مردم در جنوب لبنان بر اثر درگیریها آواره شدهاند و اغلب گفتهاند که پناهگاهها برق و سیستم گرمایشی کافی ندارند و تعداد سرویسهای بهداشتی و دسترسی به آب نیز کافی نیست.
فاطمه محمد بشاروش، اهل یکی از روستاهای جنوب لبنان که همراه با دیگر ساکنان روستا آواره شده، به کلاس یک مدرسه در بیروت که به پناهگاه تبدیل شده، پناه آورده است.
این زن ۷۱ ساله که اکنون با چهارده نفر دیگر در این کلاس زندگی میکند، گفته است: «وضعیت بدی بود. شب و روز بمباران، با پهپادهایی بالای سرمان. گلولهها و موشکها همه روی ما میریخت. صبح دوشنبه ۱۲ اسفند نفهمیدیم چگونه بیدار شدیم و چگونه سحری خوردیم، بمبهای اسرائیل روی سر ما میریخت».
او دربارهٔ اتاقی که در آنجا اسکان داده شدهاند، افزود: «اینجا ما پانزده نفر هستیم، چهار خانواده. رمضان امسال برای ما وحشتناک بود، همراه با مصیبت، بدبختی و سختی آمد. هر سال در رمضان مثل پادشاهان زندگی میکردیم، شاد و راحت در سرزمینمان، شهرمان، خانههایمان، خوشحال. میخوردیم و مینوشیدیم، راحت. الان این زندگی است؟ ما از شهرهای خود آواره و تحقیر شدهایم».
تداوم حملات حزبالله به اسرائیل
در مقابل، شامگاه ۲۶ اسفند، حزبالله اعلام کرد که «تعداد زیادی راکت» و همچنین پهپاد به اسرائیل شلیک کرده است، که یکی از شدیدترین حملات این گروه شبهنظامی در طول جنگ اخیر به شمار میرود. منابع امنیتی لبنان گفتهاند که این حمله شامل پرتاب تقریباً ۱۰۰ راکت بود.
ارتش اسرائیل روز ۲۷ اسفند در بیانیهای اعلام کرد که پس از شلیک دهها موشک توسط حزبالله، موج حملات شبانه علیه زیرساختهای حزبالله انجام داده است.
یک سخنگوی ارتش اسرائیل در این روز گفت: «در ساعات اخیر، ما شاهد افزایش آمادگیهای سازمان تروریستی حزبالله برای پرتاب راکت به سمت قلمرو اسرائیل بودهایم. این مهم است که بگویم: ما حزبالله و همه فرماندهان آن را از بیروت تا جنوب لبنان زیر نظر داریم».
او تاکید کرد: «نیروهای دفاعی اسرائیل در همین لحظه در حال اقدام برای خنثیسازی و اختلال در این تلاشها هستند. نیروهای دفاعی اسرائیل اجازه نخواهند داد به شهروندان اسرائیل آسیبی برسد. ما همین حالا با قدرت به حزبالله حمله میکنیم و به ضربه زدن به هر کسی که امنیت شما را تهدید کند ادامه خواهیم داد. ما اجازه نخواهیم داد به شهروندان اسرائیل آسیبی برسد».
هشدار اسرائیل به بیروت و احتمال مداخله دمشق
ارتش اسرائیل که از زمان آتشبس نوامبر ۲۰۲۴ با حزبالله، پنج پایگاه در جنوب لبنان را در اختیار دارد، در درگیریهای اخیر نیروهای بیشتری به لبنان فرستاده و به دولت بیروت هشدار داده که اگر حزبالله را خلع سلاح نکند، ممکن است با از دست دادن قلمرو مواجه شود.
خبرگزاری رویترز شامگاه ۲۶ اسفند به نقل از منابع آگاه گزارش داد که ایالات متحده از سوریه خواسته است ارسال نیرو به شرق لبنان را برای کمک به خلع سلاح حزبالله مد نظر قرار دهد، اما دمشق بهدلیل نگرانی از گرفتار شدن در جنگ خاورمیانه و تشدید تنشهای فرقهای در این منطقه، تمایلی به انجام چنین مأموریتی ندارد.
رویترز نوشت که این پیشنهاد دولت ایالات متحده، منعکسکننده تلاشهای فزاینده برای خلعسلاح حزبالله است.
اما پس از انتشار این گزارش، تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه که همچنین نمایندهٔ آمریکا در أمور سوریه است، در شبکهٔ اجتماعی ایکس نوشت: «گزارشها دربارهٔ تشویق آمریکا به سوریه برای اعزام نیرو به لبنان نادرست و غلط است».
با وجود دشمنی تاریخی رهبران کنونی دمشق نسبت به حزبالله و جمهوری اسلامی بهدلیل نقش حمایتی این دو از بشار اسد در جریان جنگ داخلی سوریه، احمد الشرع رئیسجمهور کنونی سوریه نسبت به درگیریهای جاری در خاورمیانه بهطور محتاطانه عمل کرده است.
چه چشماندازی متصور است؟
به گفتهٔ برخی از ناظران، تعدادی از شیعیان ناراضی سوریه پس از به قدرت رسیدن احمد الشرع، به حزبالله لبنان پیوستهاند و ممکن است هر گونه درگیری احتمالی میان سوریه و حزبالله وضعیت جنگ را پیچیدهتر و تداوم آن را بیشتر کند.
حزبالله تاکنون درخواستهای بین المللی برای خلع سلاح خود را عملی نکرده و در این شرایط، روند میانجیگریها را نیز بهویژه از سوی فرانسه که همواره حامی لبنان بوده، با مشکل مواجه کرده است.
ژان-ایو لو دریان، نمایندهٔ ویژهٔ فرانسه در امور لبنان، روز ۲۷ اسفند گفت انتظار اینکه دولت لبنان حزبالله را در حالی که کشور تحت بمباران اسرائیل است خلعسلاح کند، به گفتهٔ او «غیرمنطقی» است و افزود که تنها راه حل بحران انجام مذاکره است.
آقای لو دریان به رادیو «فرانس انفو» گفت: «اسرائیل مدت بسیار طولانی لبنان را اشغال کرد و نتوانست توان نظامی حزبالله را از بین ببرد. بنابراین اکنون نمیتواند از دولت لبنان بخواهد این کار را در سه روز و در جریان بمباران انجام دهد».