گذرگاه رفح میان غزه و مصر قرار است هفتۀ آینده بازگشایی شود، اما خبرگزاری رویترز بهنقل از منابع خود میگوید اسرائیل «قصد دارد» شمار فلسطینیانی را که از طریق گذرگاه مرزی رفح میان مصر و غزه وارد این باریکه میشوند، محدود کند.
سه منبع مطلع در گفتوگو با رویترز، ضمن تأیید این موضوع، هدف اسرائیل را، «حصول اطمینان از خروج تعداد بیشتری از فلسطینیان از نوار غزه، در مقایسه با تعدادی که به آن باز میگردند»، دانستهاند.
علی شعث، رئیس کمیته انتقالی فلسطینی که قرار است با حمایت ایالات متحده، به شکل موقت نوار غزه را اداره کند، روز پنجشنبه دوم بهمنماه اعلام کرد که گذرگاه رفح میان غزه و مصر، هفتۀ آینده بازگشایی خواهد شد؛ گذرگاهی که عملاً تنها راه ارتباطی بیش از دو میلیون ساکن غزه با جهان خارج خواهد بود.
پیشتر قرار بود این گذرگاه در فاز اول طرح صلح دونالد ترامپ، که در ماه اکتبر گذشته، نزدیک به سه ماه پیش به آتشبس جاری میان گروه افراطی حماس و اسرائیل انجامید، گشوده شود.
بیشتر در این باره: کمیتۀ فلسطینی ادارۀ غزه پس از جنگ آغاز به کار کرد؛ حمایت دونالد ترامپواشینگتن به تازگی اعلام کرده که طرح صلح ترامپ وارد فاز دوم خود شده و بر اساس آن، انتظار میرود اسرائیل، نیروهایش را از بخشهای بیشتری از نوار غزه خارج کند و گروه افراطی حماس هم که از سوی آمریکا و اتحادیه اروپا تروریستی شناخته میشود، باید کنترل باریکه را به کمیتۀ انتقالی واگذار کند.
به گفتۀ سه منبع مطلعی که بهدلیل حساسیت موضوع، تنها به شرط محفوظ ماندن هویتشان با رویترز صحبت کردهاند، هنوز مشخص نیست که اسرائیل چطور میخواهد محدودیت مورد نظرش در مورد شمار فلسطینیانی که از مصر وارد غزه خواهند شد را اعمال کند، و اصولاً چه تناسبی را میان افراد ورودی و خروجی مد نظر دارد.
دفتر نخستوزیر اسرائیل به درخواست رویترز برای اظهار نظر دربارۀ این موضوع پاسخ نداد. ارتش اسرائیل هم، ضمن امتناع از اظهار نظر، دولت را مسئول پاسخگویی معرفی کرد.
برخی مقامهای اسرائیلی پیشتر از ترغیب فلسطینیان به مهاجرت داوطلبانه و دائمی از نوار غزه سخن گفته بودهاند؛ اما همواره تلاش برای کوچاندن اجباری آنان را انکار میکنند. احتمال «تبعید و اخراج» اهالی غزه یا «ممانعت از بازگشت» کسانی که به شکل موقت از آن خارج میشوند، برای فلسطینیها و حتی بسیاری از کشورهای عربی و غیر عربی، موضوعی بسیار حساسیتبرانگیز بهحساب میآید.
قرار است امنیت گذرگاه رفح را نیروهای فلسطینی وفادار به تشکیلات خودگردان، مستقر در رامالله بر عهده گرفته و برخی کشورهای عضو اتحادیه اروپا هم بر آن نظارت کنند؛ درست مشابه روندی که نزدیک به یک سال پیش در جریان آتشبس کوتاه و چندهفتهای بین اسرائیل و حماس به اجرا گذاشته شد.
بیشتر در این باره: آغاز دوران سرنوشتساز غزه در میانهٔ تنش اسرائیل و آمریکااز سوی دیگر و به گفتۀ سه منبع رویترز، اسرائیل قصد دارد یک پست بازرسی نظامی در داخل غزه و در مجاورت مرز ایجاد کند؛ به نحوی که همۀ فلسطینیانی که قصد عبور از مرز را داشته باشند، مشول بررسیهای امنیتی اسرائیل در این پست بازرسی هم بشوند.
موضوع اصرار مقامهای اسرائیلی به ایجاد پست بازرسی در غزه را، دو منبع دیگر هم تأیید کرده اند.
در این میان منابع رویترز میگویند مشخص نیست تکلیف کسانی که ارتش اسرائیل احیاناً جلوی عبورشان از مرز مصر و ورودشان به نوارغزه را بگیرد، چه خواهد شد.
سفارت ایالات متحده در اورشلیم، به درخواست رویترز برای اظهار نظر دربارۀ اینکه آیا واشینگتن، از خواستههای اسرائیل برای برپا کردن پست بازرسی مرزی در غزه، و همینطور ایجاد محدودیت در شمار فلسطینیان ورودی به این منطقه حمایت میکند یا خیر، پاسخ نداد.
بر اساس فاز اول طرح صلح ترامپ، ارتش اسرائیل بخشی از نیروهایش را از باریکۀ غزه خارج کرده است؛ اما هنوز کنترل ۵۳ درصد از این منطقه، از جمله کل مرز زمینی غزه با مصر را در اختیار دارد.
دولت اسرائیل تاکنون بارها با گشودهشدن گذرگاه مرزی مخالفت کرده و برخی مقامات این کشور هم آنرا به بازگرداندهشدن جسد یک مأمور پلیس اسرائیلی، بهعنوان آخرین گروگان باقیمانده در غزه مشروط کردهاند.
در همین حال، برخی مقامهای آمریکایی در گفتوگوهای خصوصی تأکید میکنند که این واشینگتن است که برای اجراییشدن کامل طرح صلح دونالد ترامپ تلاش میکند، نه اسرائیل.