رئیس موساد روز هفتم اردیبهشت مدعی شد سازمانش به «هستهٔ جعبهٔ اسرار» دشمن در ایران و لبنان رخنه کرد، از درون ایران «اطلاعات راهبردی و تاکتیکی ارزشمندی» دریافت کرد و «عملیاتی نوآورانه و بیسابقه» را انجام داد که زمینهساز خنثی کردن حملات «در قلب تهران» میشد.
دیوید بارنئا که در مراسم تقدیر از مأموران برگزیده این سازمان صحبت میکرد، با اشاره به دهها عملیات نیروهای آن در ایران و لبنان و نقش موساد در دو جنگ یک سال اخیر اسرائیل علیه ایران،گفت: موساد مجری «دهها مورد» عملیات «متهورانه» در ایران بوده که به تقویت «برتری هوایی اسرائیل» و حذف «مهرههای ارشد» در حکومت ایران منجر شد.
به ادعای او، در جنگ ۱۲روزه، «ترکیب مأموران میدانی با توانایی فناوری» امکان اجرای «عملیات منحصر به فرد» را فراهم کرد.
در ارتباط با این موضوع، جمهوری اسلامی ایران در هفتههای اخیر شماری از شهروندان خود را به اتهام «جاسوسی» برای اسرائیل اعدام کرد.
در سوی دیگر، از اواخر تابستان ۱۴۰۳ تقریباً هفتهای سپری نشده است بدون اینکه پلیس و سازمان امنیت داخلی اسرائیل از شناسایی و بازداشت شمار دیگری از شهروندان اسرائیل، به ظن همکاری با نهادهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی، خبر نداده باشند.
بازداشت بازرگانی که جعبه پاندورا را باز کرد
بازداشت دکتر گونن سگو، یک وزیر پیشین اسرائیلی، و انتقال او از آفریقا به اسرائیل در بهار ۲۰۱۸ برای محاکمه به ظن سفر به ایران و همکاری اطلاعاتی با تشکیلات امنیتی جمهوری اسلامی، ظاهراً تنها ماجرایی بود که افکار عمومی اسرائیل از آن آگاه شده بود.
اوایل پاییز ۱۴۰۳، بازداشت موتی (مردخای) ممان، بازرگان ۷۲ ساله با تابعیت اسرائیلی-ترکیهای که به همکاری اطلاعاتی با جمهوری اسلامی و دو بار سفر به ایران متهم شد، سرآغاز بازداشت دهها تن دیگر در ماههای بعد شد. جعبهٔ پاندورایی که بازداشت آقای ممان باز کرد، هنوز بسته نشده است.
رسانههای اسرائیلی اواخر آذر ۱۴۰۴ گزارشی از بازداشت حدود ۵۰ تن در ۳۵ پرونده منتشر کردند، از جمله هفت مهاجر از آذربایجان شامل یک پدر و پسر، هفت مرد ۱۹ تا ۲۳ ساله فلسطینی ساکن شرق اورشلیم، آشر بنجامین وایس، رافائل و لاله گولیاف، تحریر الصفدی، آرتیوم زولوتروف، محمد سعدی، الکساندر گرانوفسکی، یوری الیاسپوف، گئورگی آندریف، دانیل کیتوب، دورون بوخوفزا، ادوارد یوسفاف، موشه آتیاس، روعی میزراحی، آلموگ آتیاس، دمیتری کوهن، یونی سگال، نهورای میزراحی، عبدالسلام و ثائر عصیلی، مارک مورگین پینسکی، اور بیلین، یعکوو پرل، مائور کرینگل، تال عمرام، رافائل رئوبنی، شمعون آزارزاد، امیر مالکا، ویتالی زویاگنیتسف و...
پس از انتشار آن فهرست نیز بازداشت مظنونان و ارائه کیفرخواستها ادامه یافته است؛ موشه لاخوویچ، دو طلبه مذهبی از بیتارعیلیت و...
در یک سال اخیر از بازداشت چند زن با تبار عربی و فلسطینی در این ارتباط خبر داده شد: طهانی ابوسمحان، ۳۳ ساله، معلم بادیهنشین از اهالی جنوب اسرائیل و مادر پنج کودک خردسال؛ شوموع ابوعباد، مادر چهار فرزند از اهالی ناصره و کارمند اداره راه. کیفرخواست علیه یک دختر دانشجوی فلسطینی ۲۴ ساله اهل شهرک «بیت اومر» در کرانه باختری، نیز اواسط تابستان پارسال به دادگاه ارائه شد.
نیسیم خایک، یک بازجوی پلیس اسرائیل، در گفتوگو با رسانهها گفت که چگونه فرح ابوعیاش، یک زن «خبرنگار» فلسطینی اهل کرانه باختری را که برای خبرگزاری «تسنیم» کار میکرد، وادار به «اعتراف» شد.
در این میان، ظاهراً تنها یک مرد اسرائیلی از میان یهودیان ایرانی به این ظن بازداشت شده است. چند سال پیش، از چهار زن یهودی-ایرانی ساکن اسرائیل و شوهر یکی از آنها رفع اتهام شد، اما دادستانی هنوز در پی زندانی کردن یکی از آنهاست؛ مادربزرگی که از فرط رنج روحی این ماجرا دست به خودکشی زد ولی زنده ماند.
آغاز تماس از تلگرام، پرداخت با رمزارز
همه تماسهای «مظنونان» بازداشتشده در دو سال اخیر با «مأموران» اطلاعاتی جمهوری اسلامی از طریق فضای مجازی و عمدتاً از کانالهای تلگرامی آغاز شده است.
تقریباً تمامی مأموران ایرانی خود را با اسامی غربی به این اسرائیلیها معرفی کردند. در برخی از کیفرخواستها گفته شده که مأموران یادشده در مراحلی از همکاری با شهروندان اسرائیلی، بهصراحت به آنها گفتند که عامل تشکیلات اطلاعاتی ایران هستند.
همه کیفرخواستها مدعی است که مظنونان از طریق رمزارز پول گرفتند؛ از چند صد دلار برای مأموریتهای ساده مانند عکس گرفتن از قیمت اجناس در سوپرمارکتها تا چند هزار دلار برای تعقیب مقامات، دانشمندان هستهای و اماکن حساس.
نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین، بنی گانتس، وزیر دفاع سابق، ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی و یک دانشمند هستهای، از جمله کسانی هستند که تشکیلات امنیتی ایران، مأموریت گردآوری اطلاعات در مورد آنها را به مظنونان محول کرده بودند.
سربازان وظیفه
چند نفر از مردان بازداشتشده در یک سال و نیم اخیر سربازان ذخیره بودهاند، اما در هفتههای اخیر برای اولین بار، سربازان وظیفه هم مظنون واقع شدهاند.
سازمان امنیت و پلیس اسرائیل ۳۱ فروردین از بازداشت ساگی خایک، ۱۹ ساله، اهل شهر نصصیونا و آصاف شیتریت، ۲۱ ساله اهل شهرک بیت عوواد خبر دادند.
بر اساس کیفرخواست صادرشده، ساگی خایک به داشتن چند ماه تماس با مأمور اطلاعاتی ایران و آمادگی برای سفر به یک کشور عربی برای «آموزش تخصصی» متهم شده است. او مظنون است که دوستش، آصاف، را به این همکاری کشانده و «دستکم در یک مورد» با او همراهی کرده است. به گفته پلیس، ساگی با وجود «تهدیدهایی که اعضای خانوادهاش از مأمور خارجی دریافت کردند»، به همکاری خود ادامه داد.
این دو در میان چهار نفری بودند که شبکه تلویزیونی آی۲۴، روز ۲۹ فروردین، آنها را سربازان و تکنسینهای پایگاه نیروی هوایی اسرائیل معرفی کرد و گفت که آنها مظنون به انتقال اطلاعات نظامی این پایگاه و سلاحهای طبقهبندیشده و همچنین دادن اطلاعاتی درباره وزیر دارایی، بتسالئل اسموتریچ، هستند. رسانههای اسرائیل گفتند که آنها در پایگاه «ختساریم» مستقر بودند.
پلیس اسرائیل سوم اردیبهشت از شناسایی و بازداشت دو سرباز کادر خبر داد. بازپرس این پرونده در همان روز به رادیوی ارتش گفت «انگشت به دهان مانده» که چگونه شهروندان و حتی سربازان کادر حاضر هستند در شرایط جنگی، نیز با سازمانهای جاسوسی جمهوری اسلامی همکاری کنند.
او گفت: انگیزه این دو سرباز پول نبود و مظنونان تنها چند صد «شِکِل» گرفتند.
منزویها، بزهکاران، مذهبیون، نوجوانان
پلیس اسرائیل میگوید بیشترین شباهتی که میان برخی از افراد بازداشتی یافته، این است که آنها افرادی منزوی بودهاند که تمایلی به آمیخته شدن با جامعه نداشتهاند. آنها در این زمینه به چند تن از مهاجران از آذربایجان و روسیه اشاره کردند که با ارزشهای ملی اسرائیل همدلی نداشتند و خود را «بیگانه» میدانستند.
اما خانواده هفت جوان فلسطینی ساکن «بیت صفافا» در اورشلیم گفتند فرزندانشان به پول نیازی نداشتند و افرادی کاملاً اجتماعی بودند.
شماری از افراد بازداشتی، بزهکار، نیازمند پول و معتاد معرفی شدند.
بازداشت چند مرد مذهبی از جامعه اولترا ارتدوکس برای اسرائیلیها غیرمنتظره بود، بهویژه که اعضای این جامعه، بر اساس فتوای رهبران مذهبی خود، استفاده از تلفن هوشمند را «مکروه» میدانند.
یکی از بازداشتیهای مذهبی، مردی با تابعیت اسرائیلی-آمریکایی به نام یعکوو پرل، ۴۹ ساله، بود که پس از سالها به اسرائیل سفر کرد. پلیس گفت او در دههٔ گذشته با سفارت جمهوری اسلامی ایران در مراکش در تماس بوده و با تجدید گذرنامه اسرائیلیاش به اسرائیل آمد تا «اطلاعات گردآوری کند». او از اعضای جامعه «نتورهی کارتا» معرفی شده که با موجودیت اسرائیل پیش از ظهور «ماشیاح» (منجی موعود یهودی) مخالف است.
شهرداران چند شهر اسرائیل بهتازگی گفتند که نهادهای اطلاعاتی ایران درصدد اغوای نوجوانان در شهرهای آنها برآمده و با پرداخت مبلغی اندک، آنها را به گرفتن عکس و برخی مأموریتهای دیگر فرستادهاند.
این شهرداران گفتند این هشدار را با مدیران مدارس در میان گذاشتهاند. یک نوجوان ۱۳ سال خرداد پارسال بازداشت شد که ظاهراً کمسنوسالترین در میان این مظنونان است.
نهاد تبلیغاتی اسرائیل و شباک چند ماه پیش یک هشدار رسانهای با عنوان «پول آسان، بهای سنگین» با هدف «افزایش آگاهی عمومی و منصرف کردن مردم از تماس با تشکیلات اطلاعاتی ایران» پخش کردند، اما بعد از آن نیز بازداشتها ادامه یافته است.
بند ویژه، مقررات «تروریستهای خطرناک»
پلیس اسرائیل برای این مظنونان بندی ویژه (بند شماره ۲۱) در زندان «دامون» با عنوان بند «جاسوسان ایران» ایجاد کرده است. گزارشهای پخششده در رسانههای اسرائیل نشان میدهد که آنها در سلولهای انفرادی نگهداری میشوند.
به دستور وزیر امنیت داخلی اسرائیل، مقررات رفتاری در قبال این مظنونان بهشدت سختگیرانه است؛ مانند نیروهای «یگان نخبه» شاخه نظامی گروه افراطی حماس.
از میان دهها مظنون که شمار آنها ممکن است از ۷۰ نفر هم فراتر رفته باشد، تا کنون موتی ممان در بهار پارسال به ۱۰ سال حبس محکوم شده و الیملخ اشترن ۲۱ ساله، مذهبی ساکن شهر بیتشمش، بهمن پارسال به سه سال حبس محکوم شد. هنوز تاریخی برای محاکمه بقیه اعلام نشده است.
در این پروندهها، تا کنون تنها از دوریا آحیئل، زن ۲۹ ساله، و یار زندگیاش، ویودا ایسرائیلوف، ۳۱ ساله، رفع اتهام شده است. دادستانی اسرائیل مهرماه پارسال بهدلیل فقدان «مدارک متقن»، ارائه کیفرخواست علیه آنها را رد کرد.
این دو اسرائیلی گفتند انتشار مطالب نادرست رسانهای درباره زندگیشان، حیثیتشان را لکهدار کرده و جامعه هنوز آنها را به چشم «جاسوس ایران» میبیند.
«ایران اطلاعات را ذخیره میکند»
اسرائیل نگفته که بازداشت این مظنونان چه ضربهای به این کشور وارد کرده است. جزئیات ارائهشده در کیفرخواستهایی که هر یک پس از هفتهها و ماهها بازجویی از مظنونان صادر شده، این احتمال را تقویت میکند که اطلاعاتی که این افراد به مأموران ایرانی دادهاند، قابل قیاس با نفوذ اطلاعاتی اسرائیل در ایران نیست.
نماینده شباک به قاضی دادگاهی که الیملخ اشترن را محاکمه کرد، گفت ایران اطلاعات دریافتی را ذخیره میکند تا در زمان مناسب از آن استفاده کند، نه به فوریت، و حتی «مأموریتهای بهظاهر ساده، خطر قابل توجهی ایجاد میکند».
برخلاف اسرائیل، جمهوری اسلامی نتوانسته کسی از مقامات اسرائیلی یا هیچ اسرائیلی دیگری را که ایران در سودای کشتن او بوده، حذف کند. در دو جنگ نیز کسی از دانشمندان هستهای یا نظامیان اسرائیلی، چه سرباز یا افسر، در حملات موشکی ایران کشته نشده است. این در حالی است که اسرائیل در پی گردآوری اطلاعات از ایران، جنگ ۱۲روزه و ۴۰روزه را با کشتن ارشدترین رهبر، فرماندهان ارشد نظامی و دانشمند هستهای جمهوری اسلامی آغاز کرده بود.