ژاپن فضاپیمایی را به سمت یکی از قمرهای کرۀ مریخ فرستاد؛ مأموریتی که قرار است با نمونه‌برداری از این قمر، به رمزگشایی از چگونگی شکل‌گیری منظومۀ شمسی و ایجاد حیات روی زمین کمک کند.
فضاپیمای بدون سرنشین «مارشِن مونز اِکسپلورِیشن» یا «اِم‌اِم‌اِکس»، سوار بر موشک «اِچ ۳»، بر اساس برنامۀ اعلام‌شده از سوی آژانس اکتشافات فضایی ژاپن (جاکسا)، ساعت ۲۳:۱۱ دوشنبه ۲۷ مهرماه به وقت ایران، مرکز فضایی «تانِه‌گاشیما» را به سمت قمر مریخ ترک کرد.
اگر همه‌چیز خوب پیش برود، این فضاپیما، مردادماه سال آینده به نزدیکی کرۀ مریخ رسیده و گردش به دور «فوبوس»، یکی از قمرهای این سیاره را آغاز خواهد کرد.
این فضاپیما در ادامه روی فوبوس فرود آمده و در طول سه سال حضور روی این قمر، دست‌کم ۱۰ گرم از خاک و مواد موجود روی سطح آن را جمع‌آوری خواهد کرد.
این مأموریت فضایی که قرار است نخستین سفر رفت و برگشت به حوالی مریخ را رقم بزند، حاصل همکاری جاکسا با آژانس‌های فضایی آمریکا و اروپا و چندین دانشگاه و شرکت‌های فناوری است.
پژوهشگران درگیر این پروژه امیدوارند که این مأموریت بتواند مقدمات اکتشافات آینده در مریخ، با حضور انسان را فراهم کند.
بیشتر در این باره:
مریخ؛ بهشت اختصاصی ثروتمندان یا جهنمی سرد برای انسان؟جاکسا امیدوار است که این مأموریت بتواند راز شکل‌گیری سیارۀ مریخ و دو قمرش را آشکار کند؛ اطلاعاتی کلیدی در راه درک چگونگی تولد منظومۀ شمسی.
در مورد منشاء قمرهای مریخ دو فرضیه وجود دارد: فرضیۀ «برخورد غول‌آسا»، که می‌گوید این ماه‌ها، حاصل برخورد یک جرم آسمانی به مریخ هستند، و فرضیۀ «به‌دام افتادن»، که می‌گوید این دو قمر، در واقع شهاب‌سنگ‌هایی هستند که اسیر جاذبۀ مریخ شده‌اند.
به گفتۀ پژوهشگران آژانس فضایی ژاپن، مشخص‌شدن این‌که کدام‌یک از این دو فرضیه درست است، می‌تواند به آشکار‌شدن «چگونگی ایجاد محیط‌های قابل زیست، روی سیاره‌های خاکی» کمک کند. جاکسا در این مورد، مشخصاً به چهار سیارۀ سنگی نزدیک به خورشید، شامل زهره، تیر، زمین و مریخ اشاره دارد.
یک ایستگاه فضایی طبیعی
کارشناسان جاکسا می‌گویند این مأموریت فضایی، همزمان امکان استفادۀ آتی از قمر فوبوس، به‌عنوان یک «ایستگاه فضایی طبیعی»، برای ایجاد ملزومات یک سفر رفت و برگشتی را هم بررسی خواهد کرد؛ چیزی که برای مأموریت‌های سرنشین‌دار به مقصد مریخ، ضروری است.
این فضاپیما، گرچه از دور، «دیموس»، دیگر قمر مریخ را هم زیر نظر خواهد داشت، اما روی آن فرود نخواهد آمد.
آژانس‌های فضایی آمریکا و چین هم برای تبدیل‌شدن به اولین نهادی که توانسته نمونه‌هایی از سنگ و کلوخ سطح کرۀ مریخ را به زمین بیاورد، درگیر رقابتی تنگاتنگ بوده‌اند.
بیشتر در این باره:
رکوردشکنی «استقامت»؛ ۴۵ کیلومتر سفر در مریخمریخنورد «استقامت» ناسا، که از بیش از پنج سال پیش در حال گشت‌وگذار روی سطح مریخ بوده، تاکنون نمونه‌هایی را جمع‌آوری کرده است.
مأموریت بازگرداندن این نمونه‌ها به کرۀ زمین اما، در پی رأی کنگره در دولت دونالد ترامپ، عملاً ملغی شد.
فضاپیمای چینی «تیان‌وِن ۳» هم برای پرتاب تا کمتر از دو سال دیگر آماده می‌شود و پژوهشگران این کشور امیدوارند تا پنج سال دیگر، یعنی احتمالاً پیش از بازگشت فضاپیمای ژاپنی، به نمونه‌های خاک مریخ دست یابند.
نسل اول این فضاپیمای چینی، موسوم به «تیان‌وِن ۱»، بیش از پنج سال پیش، روی کرۀ مریخ فرود آمده بود.