فرانسه، ایتالیا، بریتانیا و آلمان روز پنجشنبه ۲۹ مردادماه به جمع فزایندۀ کشورهایی پیوستند که یک پروژۀ بزرگ اسرائیل برای ساخت شهرکهای یهودینشین جدید در اراضی اشغالی کرانۀ باختری را محکوم کردهاند.
مقامهای اسرائیلی از آغاز مناقصۀ ساخت یکهزار و دویست خانۀ جدید در این منطقه خبر دادهاند.
طرح موسوم به E1 که سال گذشته از دولت اسرائیل چراغ سبز گرفته بود، قدس شرقی که با وجود فلسطینی بودن عمدۀ ساکنانش، از سوی اسرائیل اشغال و ضمیمه شده را بیش از پیش از کرانۀ باختری جدا خواهد کرد.
مقامات پاریس، رم، برلین و لندن روز پنجشنبه در بیانیهای مشترک گفتند: «اعلام چنین تصمیمی در زمانی که کرانۀ باختری با بیثباتی عمیق دست به گریبان است و شاهد سطحی بیسابقه از خشونت شهرکنشینان یهودی علیه غیر نظامیان هستیم و دولت اسرائیل هم محدودیتهای جدیای را برای اقتصاد فلسطینیان بوجود آورده، بسیار نگرانکننده است».
این چهار قدرت اروپایی در ادامۀ بیانیۀ مشترک، دولت اسرائیل را ترغیب کردهاند که بلافاصله از این طرح عقبنشینی کرده و به گسترش شهرکهای یهودینشین در کرانۀ باختری پایان دهد.
دبیرکل سازمان ملل متحد هم طرح E1 را «تهدیدی وجودی» برای یک کشور یکپارچۀ فلسطینی توصیف کرده است.
بیشتر در این باره:
واکنش تند چند کشور مسلمان و اروپا به تصمیم اسرائیل برای گسترش شهرکهای یهودینشیندر همین حال ماکسیم پرِوو، وزیر خارجۀ بلژیک هم در همین روز، اقدام اسرائیل را «غیر قابل قبول» خواند و هشدار داد که این پروژه «بهشکلی جدی احتمال اجراییشدن راه حل دو کشوری را بهخطر میاندازد».
سخنان وزیر خارجۀ بلژیک پس از آن بیان شد که یک روز قبل، اد میلیبند، همتای بریتانیاییاش در بیانیهای خواهان توقف پروژه و گسترش شهرکهای یهودینشین در کرانۀ باختری شده بود. بریتانیا در همین راستا، کاردار اسرائیل در لندن را هم به وزارت خارجۀ فراخوانده بود.
اد میلیبند تأکید کرده که پیامش را مستقیماً به گیدئون سعار همتای اسرائیلیاش ابلاغ کرده است.
واکنش اسرائیل: از «حقوقمان نمیگذریم»
از سوی دیگر گیدئون سعار روز پنجشنبه بیانیۀ اد میلیبند و لحن به گفتۀ او «تحقیرآمیز و از بالا به پایین» او را بهتندی رد کرد.
وزیر خارجۀ اسرائیل در شبکۀ ایکس نوشت: «یهودیان حق دارند در هر نقطهای از سرزمین اسرائیل زندگی کنند؛ درست همان طور که مردم بریتانیا حق دارند در لندن یا هرجای دیگری از این کشور زندگی کنند».
گیدئون سعار در ادامه بریتانیا را متهم کرد که «با چشمپوشی از رفتارهای افراطی فلسطینیها، تنها اسرائیل را متهم می کند»؛ موضوعی که به ادعای او، «به حملات یهودستیزانه علیه جامعۀ یهودیان بریتانیا دامن میزند».
وزیر خارجه اسرائیل مشخص نکرد که به کدام «رفتار افراطی» اشاره دارد. در مقابل ماههاست که شهرکنشینان افراطی اسرائیل به دلیل آزار و اذیتی که بر فلسطینیهای ساکن این مناطق تحمیل میکنند در صدر اخبار هستند.
از زمان حملۀ ۷ اکتبر ۲۰۲۳، پانزدهم مهرماه ۱۴۰۲ حماس به اسرائیل، خشونت شهرکنشینان یهودی علیه فلسطینیها دو چندان شده است.
وزیر خارجۀ اسرائیل در نهایت، ضمن اظهار تأسف عمیق از «تصمیم دولت بریتانیا برای آسیبزدن به روابط دو کشور» تأکید کرده که «اسرائیل از دفاع از حقوق، منافع و مردمش کوتاه نخواهد آمد».
دولت اسرائیل درست یک سال پیش برنامۀ ساخت شهرکهای یهودینشین جدید در زمینی به مساحت حدود ۱۲ کیلومتر مربع در شرق قدس یا اورشلیم، موسوم به پروژۀ E1 را تصویب کرد.
بر اساس این طرح، حدود ۳۴۰۰ خانه در این زمینهای بهشدت حساسیتبرانگیز، بین اورشلیم و شهرک یهودینشین «معالِ آدومیم» ساخته خواهد شد.
به گفتۀ سازمان غیر دولتی اسرائیلی «هماکنون صلح»، فاز اول طرح، ساخت هزار و دویست واحد مسکونی را شامل میشود.
این سازمان غیر دولتی اعلام کرد که وزارت مسکن اسرائیل روز سهشنبه شرایط مناقصۀ ساخت این خانهها را منتشر و بلافاصله دریافت پیشنهادات را آغاز کرده است.
مقاطعهکاران تا دو ماه دیگر، درست یکهفته مانده به انتخابات برنامهریزیشدۀ اسرائیل فرصت دارند که پیشنهادهای خود را به وزارت مسکن ارائه دهند.
این گروه، دولت اسرائیل را متهم کرده که قصد دارد پیش از انتخابات، تعهدات مربوط به ساخت و ساز این پروژه را نهایی کند.
سال گذشته هم بریتانیا و فرانسه از جمله ۲۱ کشوری بودند که تصویب پروژۀ E1 از سوی دولت اسرائیل را محکوم کرده و آنرا تخطی از قانون بینالمللی خوانده بودند.
صرف نظر از قدس شرقی، نزدیک به سه میلیون فلسطینی در کرانۀ باختری زندگی میکنند. حدود ۵۰۰ هزار شهرکنشین یهودی هم در این منطقه اسکان داده شدهاند.