در پی عقبنشینی ناگهانی نیروهای کرد از بخشهای بزرگی از نواحی شمال و شرق سوریه، نیروهای دولتی این کشور از روز دوشنبه ۲۹ دیماه کنترل این مناطق را بهدست گرفتند.
عقبنشینی نیروهای سوریهٔ دموکراتیک یا اِسدیاِف، بزرگترین تغییر سرزمینی در سوریه، از زمان سقوط حکومت بشار اسد بهدست نیروهای احمد الشرع در سال ۲۰۲۴ را رقم زد.
پس از ماهها توقف و بنبست در گفتوگوها بین دولت احمد الشرع و نیروهای سوریهٔ دموکراتیک و چند روز درگیری، سرانجام دو طرف به یک طرح آتشبس دست یافتند.
بر اساس این طرح، کردها روز یکشنبه پذیرفتند که از دو استان عمدتاً عربنشین رقه و دیرالزور خارج شوند. دو استانی که بخش عمدهٔ میادین نفتی سوریه را در خود جای داده و سالها در کنترل نیروهای کرد بوده است.
با قدرتگرفتن دولت احمد الشرع و بهبود روابط دمشق با ایالات متحده، وزارت دفاع سوریه خواستار ادغام نیروهای کرد در ارتش ملی شده بود.
بر اساس طرح ۱۴ مادهای آتشبس، اعضای نیروهای سوریهٔ دموکراتیک، به شکل «فردی» و نه بهعنوان «واحد و یگان» در وزارتخانههای دفاع و کشور سوریه ادغام خواهند شد؛ موضوعی که ابتدا به مذاق کردها خوش نیامده بود.
بیشتر در این باره: ارتش سوریه و نیروهای کُرد در پی چند روز درگیری به توافق آتشبس رسیدنداین طرح همچنین اِسدیاِف را موظف میکند که همه اعضا و چهرههای غیر سوری نزدیک به حزب کارگران کردستان (پکک) را کنار بگذارد.
شبهنظامیان پکاکا سالها با ارتش ترکیه درگیر بودهاند. اعضای ارشد «آک پارتی»، حزب حاکم رجب طیب اردوغان با استقبال از طرح آتشبس دولت سوریه و نیروهای سوریهٔ دموکراتیک، آن را به مثابه عاملی برای برطرف کردن یکی از بزرگترین موانع برقراری صلح و آرامش توصیف کردهاند.
فرار زندانیان داعش از زندان شدادی
از سوی دیگر یک روز پس از آنکه شبهنظامیان کرد با خروج از این نواحی موافقت کردند، ارتش سوریه از «فرار» تعدادی از زندانیان وابسته به داعش از زندان شهر «شدادی» در شرق کشور خبر داد؛ شهری که تاکنون در کنترل نیروهای کرد بود و از اینرو ارتش، نیروهای اِسدیاِف را به «آزاد کردن» زندانیان متهم کرد.
در واکنش، نیروهای سوریهٔ دموکراتیک، ارتش را به حمله به زندان و در نتیجه، از دسترفتن کنترل آن متهم کردند.
ارتش سوریه با رد این اتهام گفت که برای تأمین امنیت زندان و همچنین بازداشت مجدد زندانیان فراری تلاش خواهد کرد.
به گفتهٔ نیروهای سوریهٔ دموکراتیک، که پیشتر از متحدین اصلی ایالات متحده به حساب میآمدند، هزاران تن از شبهنظامیان پیشین داعش در زندان شدادی محبوس بودهاند. هنوز مشخص نیست که چه تعداد از آنها موفق به فرار شدهاند.
نیروهای سوریهٔ دموکراتیک که از جمله از شبهنظامیان پیشمرگه موسوم به «یِپِگِ» تشکیل شدهاند، در طول جنگ داخلی سوریه در خلال سالهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۴، کنترل بیش از یکچهارم خاک این کشور را در دست داشتند.
این نیروها طی این سالها و در نبرد با نیروهای دولت اسلامی یا داعش، از حمایت ایالات متحده هم برخوردار بودند.
بیشتر در این باره: رئیسجمهور سوریه زبان کردی را یک «زبان ملی» و «نوروز» را تعطیل رسمی اعلام کرد