رئیسجمهور ایالات متحده روز یکشنبه ۱۲ بهمن اعلام کرد که امیدوار است آمریکا و جمهوری اسلامی ایران بتوانند بر سر برنامه هستهای تهران به توافق برسند، اما همزمان هشدار داد که گزینههای نظامی نیز روی میز است.
دونالد ترامپ در واکنش به سخنان علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، که ساعاتی پیشتر هشدار داده بود حملهٔ آمریکا به ایران به «جنگ منطقهای» منجر خواهد شد، گفت: «چرا نباید چنین حرفی بزند؟ معلوم است که این را میگوید… ما بزرگترین و قدرتمندترین ناوهای جهان را آنجا داریم، خیلی هم نزدیک… امیدوارم بتوانیم به یک توافق برسیم.»
رئیسجمهور آمریکا افزود اگر توافقی حاصل نشود، «آنوقت خواهیم دید که آیا او درست میگفت یا نه.»
این اظهارات در حالی بیان میشود که دونالد ترامپ در روزهای اخیر بارها از در جریان بودن گفتوگوهایی میان تهران و واشینگتن سخن گفته و در عین حال به افزایش حضور نظامی آمریکا در اطراف ایران اشاره کرده است.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، نیز روز یکشنبه در گفتوگو با شبکۀ سیانان تأیید کرد که تماسها از طریق واسطهها ادامه دارد و مدعی شد توافق هستهای «حتی در کوتاهمدت» ممکن است.
رئیسجمهور آمریکا روز جمعه اعلام کرده بود که ضربالاجلی برای ایران تعیین کرده که فقط مقامهای ایرانی از آن مطلعاند. او طی روزهای اخیر در چند نوبت خواستار آمدن ایران پای میز مذاکره دربارهٔ برنامه هستهای جمهوری اسلامی شده است.
در واکنش به موضوع این ضربالاجل، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، در نشست خبری روز دوشنبه ۱۳ بهمن خود گفت: «ایران کشوری است که در روندهای دیپلماتیک همواره با صداقت و جدیت عمل میکند اما هیچگاه پذیرای هیچ نوع اولتیماتوم یا ضربالاجلی نبوده است؛ بنابراین دریافت چنین دِدلاینی [مهلتی] از سوی آمریکا قابل تأیید نیست.»
تهدید منطقه از سوی جمهوری اسلامی و تقویت پدافندی خاورمیانه
پس از آنکه رهبر جمهوری اسلامی روز ۱۲ بهمن تهدید کرد که حملهٔ آمریکا به ایران به «جنگ منطقهای» منجر خواهد شد، سخنگوی وزارت خارجه ایران نیز گفت که «کشورهای منطقه، بهدرستی نسبت به وضعیت جاری منطقه دغدغهمند هستند.»
او سپس اینگونه هشدار داد که «کشورهای منطقه بهخوبی آگاه هستند که هرگونه ناامنی در منطقه و هرگونه تهدید علیه ایران، آثار و تبعاتی مسری خواهد داشت.»
به گفتهٔ بقائی، «دلیل تلاش کشورهای منطقه در یک اقدام جمعی برای جلوگیری از تشدید تنش نیز همین اجماع نظر درباره خطرات مترتب بر هرگونه اقدام ماجراجویانه علیه ایران است.»
در همین حال، روزنامه والاستریت جورنال روز یکشنبه به نقل از مقامهای آمریکایی نوشت که حملۀ هوایی گسترده آمریکا به ایران در آینده نزدیک در دستور کار نیست، زیرا پنتاگون در حال تقویت سامانههای پدافند هوایی خود در خاورمیانه است.
بیشتر در این باره: علی خامنهای: اگر آمریکا جنگ راه بیندازد، این بار منطقهای خواهد بودبه گفتهٔ این مقامها، ارتش آمریکا میتواند در صورت صدور دستور دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، «همین امروز» نیز حملات هوایی محدودی علیه ایران انجام دهد. اما نوع حمله قاطعی که آقای ترامپ از ارتش خواسته برای آن آماده شود، احتمالاً با واکنش مشابه از سوی ایران مواجه میشود و به همین دلیل آمریکا پدافند هوایی قدرتمندی برای حفاظت از اسرائیل و همچنین نیروهای خود در منطقه مستقر میکند.
بر اساس این گزارش، آمریکا ضمن استقرار ناوشکنهای مجهز به رهگیری تهدیدات هوایی، در حال اعزام سامانههای «تاد» و «پاتریوت» به پایگاههای خود در کشورهایی چون اردن، کویت، بحرین، عربستان سعودی و قطر است تا در صورت واکنش ایران، از نیروها و متحدانش محافظت کند.
از سوی دیگر، روزنامۀ واشینگتن پست از قول «یک مقام غربی مطلع» نوشته است که متحدان آمریکا در خلیج فارس معتقدند سقوط رژیم ایران دیر یا زود رخ میدهد، اما آنها نگراناند که اگر این سقوط در پی حمله آمریکا رخ دهد، «بیثباتی بسیار گستردهتری» ایجاد شود و به همین دلیل بر یافتن یک راهحل دیپلماتیک برای خروج از بحران پافشاری میکنند.
دونالد ترامپ روز ۱۱ بهمن گفت که ایالات متحده نمیتواند برنامههای خود دربارهٔ ایران را با متحدانش، کشورهای عربی در خلیج فارس، در میان بگذارد و افزود: «اگر برنامه را به آنها بگویم، تقریباً به بدیِ این است که برنامه را به شما گفته باشم.»
او افزود: «برنامه این است که [ایران] با ما در حال گفتوگو است ببینیم آیا میتوانیم کاری انجام دهیم یا نه؛ در غیر این صورت، خواهیم دید چه میشود.»
دونالد ترامپ بار دیگر یادآوری کرد که آمریکا ناوگان بزرگی را به سمت ایران روانه کرده است.
همزمان، خبرگزاری رویترز گزارش داد که فرماندهان ارشد نظامی آمریکا و اسرائیل روز جمعه در پنتاگون، در میانه تشدید تنشها با ایران، دیدار و گفتوگو کردهاند.
جزئیاتی از مذاکرات ژنرال دن کِین، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، و ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، منتشر نشده، اما مقامهای آمریکایی گفتهاند این گفتوگوها در چارچوب افزایش هماهنگی نظامی دو کشور انجام شده است. پس از بازگشت ایال زمیر به تلآویو، یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، نیز از بررسی «آمادگی عملیاتی ارتش اسرائیل برای هر سناریوی احتمالی» خبر داد.
شماری از سناتورها: مردم ایران «بهدنبال توافق هستهای بهتر نیستند»
در واشینگتن، شماری از سناتورهای جمهوریخواه از جمله لیندزی گراهام، تام کاتن و تیم شیهی با انتقاد از هرگونه مذاکره با جمهوری اسلامی تأکید کردهاند که مردم ایران «بهدنبال توافق هستهای بهتر نیستند، بلکه خواهان پایان سرکوب و دیکتاتوری هستند.»
بیشتر در این باره: روبیو: جمهوری اسلامی برای پاسخ به خواستههای مردم یا باید تغییر کند یا کنار برودلیندزی گراهام، سناتور ارشد جمهوریخواه در گفتوگو با شبکه فاکس، بار دیگر از ترامپ خواست به وعده خود برای کمک به معترضان ایرانی عمل کند و بهجای مذاکره، سیاست «براندازی جمهوری اسلامی» را در پیش بگیرد.
آقای گراهام در این گفتوگو خطاب به رئیس جمهور آمریکا گفت «معترضان در ایران به دنبال مذاکره با رژیم نیستند. آنها به دنبال زندگی بهتر هستند... رژيم در ضعیفترین وضعیت خود قرار دارد.شما به مردم وعده کمک دادید و اگر به آن عمل کنید از ریگان هم فراتر خواهید رفت... اما نباید این چنین باشد که مانند ریگان سخن بگوییم اما در عمل مانند اوباما اقدام شود.»
کری میلز، دیگر سناتور جمهوریخواه هم در شبکۀ ایکس در این زمینه نوشته: «مردم ایران یک توافق هستهای بهتر نمیخواهند. آنها بهدنبال یک زندگی بهتر، رها از دیکتاتوری اسلامی و قتلعام هستند.»