بهدنبال اعلام دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در اعمال محاصره دریایی بر بنادر ایران، تعدادی از کشورهای اروپایی و آسیایی میگویند از این تصمیم حمایت نمیکنند و به ایالات متحده در اجرای آن نمیپیوندند.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، روز دوشنبه ۲۴ فروردین گفت که صرفنظر از فشارها، بریتانیا وارد جنگ با ایران نخواهد شد و از مسدود کردن تنگهٔ هرمز حمایت نمیکند.
او در گفتوگو با رادیو بیبیسی در عین حال بازگشایی تنگهٔ هرمز را «حیاتی» خواند و تاکید کرد دولت بریتانیا به تلاشهایش برای باز کردن این آبراهه حیاتی ادامه خواهد داد.
رئیسجمهور آمریکا پیشتر بارها از نخستوزیر بریتانیا بهدلیل کمک نکردن در بازگشایی تنگهٔ هرمز در جریان جنگ اخیر با ایران انتقاد کرده بود.
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، از برگزاری نشست مشترک این کشور با بریتانیا در روزهای آینده به منظور ایجاد یک «ماموریت چندملیتی صلحآمیز» برای کمک به برقراری مجدد تردد در تنگهٔ هرمز خبر داد.
او روز دوشنبه در شبکهٔ اجتماعی ایکس نوشت: «در روزهای آینده، همراه با بریتانیا، نشستی را با کشورهایی که آمادهاند در کنار ما در یک ماموریت چندملیتی صلحآمیز با هدف بازگرداندن آزادی دریانوردی در تنگه مشارکت کنند، ترتیب خواهیم داد».
رئیسجمهور فرانسه افزود که این ماموریت «کاملاً دفاعی» خواهد بود و «به محض اینکه شرایط اجازه دهد» آماده استقرار خواهد بود.
تنگه هرمز که محل عبور حدود ۲۰ درصد از نفتوگاز جهان است از زمان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در ۹ اسفند پارسال، عملاً از سوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مسدود شده و تنها نفتکشهای ایران و تعدادی از کشتیهایی که تهران میگوید متعلق به کشورهای «غیرمتخاصم» هستند، در بیش از ۴۰ روز گذشته توانستهاند از آن عبور کنند.
مسدود شدن این تنگه موجب افزایش شدید قیمت انرژی و همچنین کمبود سایر محصولات نظیر کودهای شیمیایی، محصولات پتروشیمی و هلیوم در جهان شده است.
در واکنشی دیگر به تصمیم ایالات متحده، مارگاریتا روبلز، وزیر دفاع اسپانیا، روز دوشنبه گفت که محاصرهٔ دریایی تنگه هرمز «بیمعنی» است.
او در گفتوگویی با تلویزیون سراسری اسپانیا گفت: «این یک قسمت دیگر از این مارپیچ نزولی است که ما به آن کشیده شدهایم».
اسپانیا از منتقدان صریح تصمیم دونالد ترامپ در حمله به ایران بوده است و دولت این کشور مانع از استفاده ارتش امریکا از پایگاههای مشترکش با اسپانیا شده است.
آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا، از دیگر متحدان آمریکا هم روز دوشنبه گفت که این کشور هیچ درخواستی از ایالات متحده برای کمک به مسدود کردن تنگهٔ هرمز دریافت نکرده است.
او به تلویزیون استرالیا گفت: «آنها این کار را به صورت یکجانبه انجام دادهاند و از ما خواسته نشده است که در این کار شرکت کنیم. ما هیچ درخواستی دریافت نکردهایم که با آن موافقت نکرده باشیم».
دونالد ترامپ روز یکشنبه اعلام کرد که نیروی دریایی ایالات متحده از دوشنبه مسدود کردن تنگهٔ هرمز را برای عبور و مرور کشتیها از مبدا و به مقصد ایران آغاز خواهد کرد.
ژاپن از دیگر متحدان آمریکا اعلام کرد تصمیمی برای مشارکت در باز کردن تنگهٔ هرمز نگرفته است.
مینورو کیهارا، دبیر اول کابینه ژاپن و سخنگوی دولت این کشور، روز دوشنبه در پاسخ به پرسشی دربارهٔ احتمال مشارکت ژاپن در محاصرهٔ تنگه هرمز توسط آمریکا و عملیات مینروبی، گفت که در مورد استقرار نیروهای دفاعی «هنوز هیچ تصمیمی گرفته نشده است».
او ابراز امیدواری کرد که ایران و آمریکا به زودی به توافق برسند و گفت دولت ژاپن از نزدیک تلاشهای دیپلماتیک کشورهای مرتبط و تحولات مربوط به تنگهٔ هرمز را زیر نظر دارد.
هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، هم که در روزهای گذشته به عنوان میانجی تلاشهایی برای برقراری آتشبس و برگزارش مذاکرات صلح ایفا کرده بود، روز دوشنبه به خبرگزاری آناتولی این کشور گفت: «جهان خواهان کشتیرانی آزاد و بدون وقفه از طریق تنگهٔ هرمز است و ترکیه از بازگشایی این تنگه از طریق روشهای مسالمتآمیز حمایت میکند».
او در عین حال هشدار داد که «مداخلهٔ نظامی بینالمللی با چالشهای جدی روبرو خواهد شد».
از سوی دیگر، چین که از متحدان جمهوری اسلامی است روز دوشنبه ابراز امیدواری کرد که ایالات متحده و ایران جنگ خاورمیانه را دوباره شعلهور نکنند.
گوئو جیاکون، سخنگوی وزارت خارجه چین، گفت: «پکن امیدوار است که طرفهای مربوطه به توافق آتشبس موقت پایبند باشند، به حل اختلافات از طریق ابزارهای سیاسی و دیپلماتیک ادامه دهند، از شعلهور شدن دوباره جنگ جلوگیری کنند و شرایطی را برای بازگشت زودهنگام صلح و آرامش در منطقه خلیج فارس ایجاد کنند».
این مقام وزارت خارجه چین، گزارشهای منتشر شده مبنی بر اینکه پکن به ایران سلاح داده است را «تهمتهای بیاساس» خواند و گفت: «چین همواره رویکردی محتاطانه و مسئولانه در قبال صادرات اقلام نظامی داشته و کنترلهای دقیقی را مطابق با قوانین و مقررات کنترل صادرات خود و تعهدات بینالمللیاش اعمال کرده است».