مقامهایی آمریکا و کوبا تأیید کردند که به تازگی گفتوگوهایی دوجانبه در هاوانا انجام شده است. این مذاکرات در بحبوحهٔ بحران انرژی در کوبا و سیاست آمریکا مبنی بر محاصره کوبا با هدف ممنوعیت ارسال نفت به این کشور صورت گرفته است.
یک مقام وزارت خارجه آمریکا که نامش فاش نشده، روز دوشنبه ۳۱ فروردین به خبرگزاری رویترز گفت که این مذاکرات روز ۲۱ فروردین (۱۰ آوریل) تحت نظارت مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، انجام شد.
او جزئیاتی از اینکه کدام مقامها در این گفتوگوها شرکت داشتند، ارائه نکرد.
پیشتر رسانه آمریکایی «اکسیوس» در روز ۲۸ فروردین از برگزاری این مذاکرات خبر داده و نوشته بود که رائول گیلرمو رودریگز کاسترو، نوه فیدل کاسترو، در این مذاکرات حضور داشت.
به نوشته اکسیوس، رائول گیلرمو رودریگز کاسترو که به «رائولیتو» معروف است و لقب «ال کانگرخو» (خرچنگ) دارد، از دید آمریکا بهعنوان سخنگوی بالفعل پدربزرگش و کسی که همچنان قدرت واقعی در کوبا را در دست دارد، تلقی میشود.
یک مقام وزارت خارجه آمریکا که نامش فاش نشد، به اکسیوس گفت که مقامات آمریکایی به هیئت کوبایی اعلام کردند که «اقتصاد کوبا در حال سقوط آزاد است و نخبگان حاکم بر جزیره پنجره زمانی کوچکی برای انجام اصلاحات کلیدی مورد حمایت آمریکا دارند، پیش از آنکه شرایط بهطور غیرقابل بازگشتی بدتر شود».
در مقابل، در هاوانا نیز با آلخاندرو گارسیا دل تورو، معاون مدیرکل امور آمریکا در وزارت خارجه کوبا، روز دوشنبه در گفتوگو با روزنامه کوبایی «گرانما» گفت: «میتوانم تأیید کنم که اخیراً دیداری میان هیئتهای کوبایی و ایالات متحده در اینجا، در کوبا، صورت گرفته است. معاونان وزارت خارجه آمریکا و معاون وزیر خارجه کوبا هیئتهای دو کشور را نمایندگی می کردند».
او افزود: «برخلاف آنچه که رسانههای آمریکایی گزارش دادهاند، در طول این نشست هیچیک از طرفین اظهارات تهدیدآمیزی مطرح نکردند یا ضربالاجلی تعیین نشد. کل این مذاکرات در فضایی محترمانه و حرفهای انجام شد. لغو محاصره انرژی علیه کشور، اولویت اصلی هیئت ما بود».
این مقام کوبایی ادامه داد: «این اقدام، فشار اقتصادی و مجازاتی غیرقابل توجیه علیه کل مردم کوبا است. همچنین نوعی باجخواهی در سطح جهانی علیه کشورهای مستقل است که طبق قواعد تجارت آزاد، حق دارند سوخت به کوبا صادر کنند».
مقام آمریکایی به اکسیوس گفته بود که این مذاکرات نشانهای از این است که دو کشور میتوانند به یک توافق دیپلماتیک دست یابند.
او افزود: هواپیمایی که هیئت آمریکایی را حمل میکرد، نخستین هواپیمای دولتی آمریکا بود که از سال ۲۰۱۶ در خاک اصلی کوبا فرود آمد.
این مقام افزود: «رئیسجمهور ترامپ متعهد به یک راهحل دیپلماتیک است، اما اجازه نخواهد داد این جزیره به یک تهدید بزرگ امنیت ملی تبدیل شود».
او تاکید کرد که مقامات آمریکایی در جریان مذاکرات همچنین «نگرانیهایی درباره فعالیت سازمانهای اطلاعاتی خارجی، نظامی و گروههای تروریستی که با اجازه دولت کوبا در فاصله کمتر از ۱۰۰ مایلی سرزمین اصلی آمریکا فعالیت میکنند» ابراز کردند.
این مقام گفت پیشنهادهای آمریکا شامل اجازه دادن به پایانههای اینترنتی استارلینک متعلق به ایلان ماسک در کوبا، پرداخت غرامت به اشخاص و شرکتهای آمریکایی برای داراییهایی که پس از انقلاب ۱۹۵۹ کوبا مصادره شدند، آزادی زندانیان سیاسی، و اجازه دادن به آزادیهای سیاسی بیشتر است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا که خود اصالتاً کوبایی است و از مخالفان سرسخت حکومت کمونیستی هاوانا به شمار میرود، برخی اقدامات اخیر در کوبا مثل آزادی زندانیان را « کافی» ندانسته و خواستار تغییر اقتصادی و سیاسی اساسی شده است.
نگرانی برخی کشورهای آمریکای لاتین
از بیش از شصت سال پیش، کوباییها تحت یکی از طولانیترین و بحثبرانگیزترین تحریمهای اقتصادی در تاریخ معاصر زندگی میکنند که فراتر از اعداد و ارقام رسمی، به شکلی از واقعیت روزمرهٔ مردم این جزیره تبدیل شده است.
در این شرایط برخی کشورها، به ویژه در آمریکای لاتین، نگران وضعیت کنونی کوبا هستند.
لوییز ایناسیو لولا دا سیلوا، رئیسجمهور برزیل، روز ۳۱ فروردین در جریان یک نشست خبری مشترک با فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در شهر هانوفر، درباره محاصره کوبا گفت: «کوبا قربانی یک محاصره ۷۰ ساله است که یک "رسوایی جهانی" به شمار میرود؛ رسوایی جهانی که در آن، یک کشور پس از انقلابش فرصت نداشته سرنوشت خود را تعیین کند، در حالی که یک قدرت، محاصره، محاصرهای ایدئولوژیک، را به کوبا تحمیل کرده است».
او افزود: «بنابراین من با هر نوع محاصره مخالفم، من با هر نوع مداخله در هر کشوری مخالفم؛ چه در کوبا، چه در آلمان، چه در برزیل، در هر جا مخالفم. در نهایت، اگر ما همچنان باور داشته باشیم که قانون زور باید حاکم باشد، این پیشتر در جهان اتفاق افتاده و نتیجه نداده است».
لولا همچنین خواستار اصلاح ساختار شورای امنیت سازمان ملل شد.
دو روز قبل از آن نیز، کلودیا شینباوم، رئیسجمهور مکزیک، در جریان چهارمین اجلاس «در دفاع از دموکراسی» در بارسلونای اسپانیا که رهبران چپگرای جهان را گرد هم آورده بود، گفت: «میخواهم پیشنهادی در مخالفت با مداخلهٔ نظامی در کوبا مطرح کنم. بگذارید گفتوگو و صلح حاکم شود».
مذاکرات اخیر میان آمریکا و کوبا در شرایطی انجام شد که سایه جنگ همچنان بر سر این جزیره سنگینی میکند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، چندی پیش در یک سخنرانی در میامی با اشاره به اقدامات نظامی واشینگتن علیه ونزوئلا و ایران گفته بود: «کوبا در نوبت بعدی است».
اگرچه ترامپ بهطور مشخص توضیح نداد که دقیقاً چه برنامهای برای این کشور در ذهن دارد، اما او بارها گفته که معتقد است حکومت کوبا در آستانه فروپاشی قرار دارد.