بیش از سه ماه درگیری در منطقهٔ خلیج فارس، اهمیت روزافزون سامانههای تسلیحاتی ارزانقیمت و تولید انبوه، بهویژه پهپادها و مهمات، را برجسته کرده و در عین حال محدودیتهای اتکا به فناوریهای دفاعی گرانقیمت برای مقابله با آنها را آشکار ساخته است.
این موضوع را ناتان دیلر، از مدیران شرکت فناوری دفاعی «صنایع مچ»، مطرح کرده است. دیلر که سرهنگ بازنشستهٔ نیروی هوایی آمریکا نیز هست، در مصاحبهای در ۱۸ خرداد با رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت این درگیری نشان داده که کشورهای متحد باید فوراً زنجیرههای تأمین صنعتی-نظامی خود را تقویت کرده و تابآوری تولیدی بیشتری ایجاد کنند.
او در این زمینه به درسهایی که از جنگ روسیه در اوکراین به دست آمده اشاره کرد.
ناتان دیلر
دیلر گفت: «وقتی میبینیم با ابزارهای بسیار گرانقیمت با پهپادها و مهمات ارزانقیمت مقابله میشود، این درسی است که نمیتوانیم در یادگیری آن تأخیر کنیم».
او که در دورهٔ نخست ریاستجمهوری دونالد ترامپ بهعنوان معاون بخش هوانوردی در دفتر سیاستگذاری علم و فناوری کاخ سفید فعالیت داشته، افزود: بهعنوان یک خلبان سابق جنگنده، توانمندیهای سنتی نظامی همچنان ضروری هستند، اما فناوریهای جدید میتوانستند هزینه و مدت درگیری ایران و اسرائیل را کاهش داده و بازدارندگی را سریعتر برقرار کنند.
او گفت: «دو دهه طول کشیده تا این رویکرد به جنگ و این نگاه به تولید انبوه نادیده گرفته شود»، و افزود که ابتکارات اخیر دولت آمریکا با حمایت کنگره، به تقویت بازدارندگی در آینده کمک میکند.
«کارخانه، خودش سلاح است»
دیلر گفت یکی از مهمترین درسهای استفاده از سامانههای بدون سرنشین در درگیریها، از اوکراین گرفته تا خاورمیانه، این است که ظرفیت تولید به خودی خود به یک دارایی راهبردی تبدیل شده است.
او افزود: «چیزی که برایم تعجبآور است این است که هنوز به این درک نرسیدهایم که کارخانه، خودش سلاح است».
به گفتهٔ این مدیر صنایع تسلیحاتی، توانایی یک کشور در تولید سریع و تطبیق تجهیزات نظامی میتواند به عامل تعیینکننده در درگیریهای آینده و راهبردهای بازدارندگی تبدیل شود.
او افزود: «سرعت یک کشور در ایجاد چنین کارخانههای چابکی، مستقیماً با توان ما برای بازدارندگی در آینده متناسب خواهد بود».
دیلر همچنین گفت: «توسعهٔ سریع این کارخانههای چابک، جایی که سختافزار با سرعت نرمافزار حرکت میکند، سنگبنای صلح و رفاه در آینده است».
در بررسی وضعیت کنونی در منطقه خلیج فارس، او گفت ادامه تعاملات دیپلماتیک میان ایران، اسرائیل و آمریکا، همراه با توقف نسبی در تبادل گستردهٔ موشکی، با وجود نقضهای اخیر آتشبس، دلایلی برای خوشبینی محتاطانه فراهم کرده است.
دیلر گفت: «اینکه گفتوگوها ادامه دارد، نکتهٔ مثبتی است»، و به تلاشهای جاری برای جلوگیری از گسترش درگیری منطقهای پس از بیش از ۱۰۰ روز تنش اشاره کرد.
Your browser doesn’t support HTML5
Iran, Israel Exchange Fresh Strikes As Trump Pushes For Talks
او افزود: «اینکه هر روز موشکی در آسمان نیست، چیز خوبی است»، و گفت تلاشها برای جلوگیری از گسترش سلاحهای کشتار جمعی به امنتر شدن جهان کمک میکند.
این اظهارات پس از آن مطرح شد که اسرائیل و ایران برای نخستین بار از زمان آتشبس در فروردینماه، بار دیگر حملاتی را علیه یکدیگر انجام دادند؛ موضوعی که نگرانیها درباره بازگشت خاورمیانه به یک درگیری گستردهتر را افزایش داده است.
با این حال، به نظر نمیرسد هیچیک از طرفین تمایل جدی به یک جنگ تمامعیار داشته باشند، هرچند پس از این تبادلات اخیر، هشدارها و تهدیدهایی از سوی هر دو طرف مطرح شده است.
در حالی که سیاستگذاران بهطور فزایندهای این پرسش را مطرح میکنند که آیا نقضهای مکرر آتشبس از خودِ درگیری پرهزینهتر نشده است، دیلر تأکید کرد که سطحی از ابهام همچنان جزء اساسی بازدارندگی نظامی است.
او گفت: «ابهام راهبردی یک ضرورت است»، و توضیح داد که ناتوانی طرف مقابل در پیشبینی کامل پیامدهای اقداماتش، اغلب مانع از تشدید درگیری میشود.