معافیت یک‌ماهه آمریکا به مشتریان نفت روسیه، با هدف بازگرداندن ثبات به بازار انرژی

یکی از ده‌ها نفتکش حامل نفت و مشتقات نفتی روسیه

ایالات متحده، خرید محصولات نفتی روسیه، موجود در نفتکش‌ها را به مدت ۳۰ روز برای همۀ مشتریان آزاد کرد.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، عصر پنجشنبه ۲۱ اسفندماه، با اعلام این موضوع، آن‌ را «قدمی برای بازگرداندن ثبات به بازارهای انرژی جهان» توصیف کرد؛ بازارهایی که در پی جنگ ایران، دچار آشفتگی شده‌اند.

در پی اعلام معافیت تازه از سوی آمریکا، صبح جمعه قیمت نفت در بازارهای آسیایی کاهش یافت. این تصمیم ایالات متحده تازه‌ترین اقدام دولت دونالد ترامپ برای بازگرداندن آرامش به بازارهای نفت محسوب می‌شود.

روز چهارشنبه واشینگتن اعلام کرده بود که ۱۷۲ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک خود را برای مقابله با جهش سرسام‌آور قیمت نفت، روانه بازار خواهد کرد.

این اقدام، بخشی از تعهد گسترده‌تر ۳۲ کشور عضو آژانس بین‌المللی انرژی، برای آزاد کردن ۴۰۰ میلیون بشکه نفت بود.

بیشتر در این باره: آژانس بین‌المللی انرژی ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایرش را آزاد می‌کند

این نهاد بین‌المللی روز پنجشنبه هشدار داد که جنگ خاورمیانه در حال ایجاد بزرگ‌ترین اختلال تاریخ در زمینۀ عرضۀ نفت است. این در حالی است که تنگه هرمز عملاً مسدود شده و رهبر جدید جمهوری اسلامی هم در اولین بیانیه منسوب به او به بهره‌برداری از این وضعیت به‌عنوان «اهرم» در جنگ تأکید کرده است.

مجوز تازه‌ای که روز پنجشنبه از سوی واشینگتن صادر شد، انتقال و فروش نفت و مشتقات نفتی روسیه را که در حال حاضر در نفتکش‌ها روی آب هستند، تا ۲۰ فروردین‌ماه یعنی به مدت ۳۰ روز مجاز اعلام کرده است.

این اقدام نشانگر نگرانی جدی کاخ سفید از تأثیر مخرب افزایش شدید قیمت نفت بر صنایع آمریکا و گسترش نارضایتی در میان مصرف‌کنندگان، آن‌هم در آستانۀ انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در ماه نوامبر، کمتر از هشت ماه دیگر است؛ انتخاباتی که متحدان جمهوری‌خواه دونالد ترامپ امیدوارند بتوانند با موفقیت در آن، همچنان اکثریت کنگره را در دست خود نگه دارند.

در پی عبور قیمت هر بشکه نفت از یکصد دلار در روز پنجشنبه، اسکات بسنت با انتشار بیانیه‌ای روی شبکۀ ایکس، تأکید کرد که این مجوز ِ«کوتاه‌مدت»، با دقت زیادی تنظیم و تعریف شده، تا منجر به منافع اقتصادی گسترده برای دولت روسیه نشود.

تا زمان انتشار این بیانیه، نزدیک به ۱۲۴ میلیون بشکه نفت روسیه در نفتکش‌هایی روی دریا بوده‌ است.

شبکۀ خبری فاکس با اشاره به گستردگی میزان افت عرضه نفتی که از مسیر تنگۀ هرمز عبور می‌کند، می‌گوید مجوز تازۀ دولت آمریکا، نفت لازم برای ۵ تا ۶ روز را تأمین خواهد کرد.

روز چهارشنبه اورسولا فون‌در لاین، رئیس کمیسیون اروپا پس از رایزنی با رهبران گروه هفت دربارۀ تأثیر جنگ ایران بر بازارهای نفت و گاز، گفته بود که الان زمان مناسبی برای کاستن از تحریم‌های نفتی روسیه نیست.

از سوی دیگر، کیریل دمیتریف، نمایندۀ ریاست جمهوری فدراسیون روسیه در امور انرژی، پس از دیدار با استیو ویتکاف نماینده ویژه و جرد کوشنر داماد و مشاور دونالد ترامپ، از تصمیم تازه آمریکا استقبال کرد.

دمیتریف در شبکه تلگرام نوشت: «ایالات متحده عملاً یک واقعیت بدیهی را تأیید کرد: این‌که بدون نفت روسیه، بازار انرژی جهان نمی‌تواند ثبات داشته باشد».

او همچنین اعلام کرد معافیتی که ایالات متحده به کشورها برای خرید نفت تحریم‌شده روسیه داده، بر ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام روسیه تأثیر خواهد گذاشت.

ایالات متحده درست یک هفته قبل هم، معافیت ۳۰ روزه دیگری را برای خرید نفت روسیه اعلام کرده بود؛ معافیتی که البته بر خلاف مورد تازه، تنها برای هند در نظر گرفته شده بود.

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین به سازمان توسعۀ مالی بین‌المللی ایالات متحده دستور داده که ضمانت‌های سیاسی و تضمین‌های مالی مورد نیاز برای تجارت دریایی در خلیج فارس و تنگه هرمز را تهیه و ارائه کند و همزمان تأکید کرده که نیروی دریایی آمریکا می‌تواند برای تأمین امنیت کشتی‌های تجاری و نفتکش‌ها در منطقه، آنها را همراهی و مشایعت کند.

یکی از مقامات کاخ سفید روز پنجشنبه در گفت‌وگو با شبکۀ خبری فاکس، تأکید کرد که «رئیس جمهور، از هیچ اقدامی برای کاهش قیمت نفت، کوتاهی نمی‌کند».

از سوی دیگر دونالد ترامپ خاطرنشان کرده که با توجه به میزان بسیار زیاد تولید نفت ایالات متحده، این کشور می‌تواند از گذر جهش قیمت‌ها هم سود مالی فراوانی به‌دست آورد؛ اظهار نظری که البته انتقاد برخی قانون‌گذاران دموکرات را به‌دنبال داشت؛ کسانی که می‌گویند او صرفاً منافع ثروتمندان را مدنظر دارد.