نبود «تغییر رژیم» در اهداف چهارگانهٔ اعلام‌شده توسط کاخ سفید برای حمله به ایران

ویرانه‌های یک کلانتری در تهران پس از حملات آمریکا و اسرائیل، ۱۳ اسفند

کاخ سفید در چهارمین روز از حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران اعلام کرد که چهار هدف را در این عملیات دنبال می‌کند؛ عملیاتی که ایالات متحده آن را «خشم حماسی» نامیده است.

بر اساس بیانیهٔ کاخ سفید که روز سه‌شنبه ۱۲ اسفند منتشر شد، اهداف این عملیات «نابودی موشک‌های رژیم ایران»، «انهدام نیروی دریایی آن»، «اطمینان از این‌که نیروهای نیابتی تروریستی‌شان دیگر نتوانند جهان را بی‌ثبات کنند»، و «اطمینان از این‌که ایران هرگز نتواند به سلاح هسته‌ای دست یابد» عنوان شده است.

در این پیام همچنین گفته شد که «آمریکا پیروز می‌شود و رژیم تروریستی ایران شکست خواهد خورد».

عدم اشاره به «تغییر رژیم» در میان اهداف اعلام‌شده باعث جلب توجه و گمانه‌زنی‌ها دربارهٔ برنامه‌های دولت آمریکا در اجرای عملیات «خشم حماسی» شده است. این در حالی است که برخی مقام‌های دولت آمریکا پیش‌تر در اظهارنظرهایی دلایل و اهداف دیگری دربارهٔ انجام این حملات عنوان کرده بودند.

مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ ایالات متحده، روز ۱۱ اسفند در حاشیهٔ دیدار با نمایندگان ارشد کنگرهٔ آمریکا به خبرنگاران گفته بود واشینگتن به‌دلیل نگرانی از این‌که ایران در واکنش به اقدام برنامه‌ریزی‌شدهٔ اسرائیل علیه تهران تلافی کند، دست به حمله پیشدستانه زد.

او افزود: «ما می‌دانستیم اقدام اسرائیل در راه است، می‌دانستیم این اقدام باعث حمله علیه نیروهای آمریکایی می‌شود و می‌دانستیم اگر پیشدستانه پیش از آغاز آن حملات سراغ‌شان نرویم، تلفات بیشتری خواهیم داد».

در همان روز انتشار اهداف حملهٔ آمریکا از سوی کاخ سفید، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور، در نشستی با فردریش مرتس، صدراعظم آلمان، دربارهٔ علت حمله به ایران گفت که «ایران قبل از ایالات متحده، قصد حمله داشت».

آقای ترامپ اظهار داشت: «فکر می‌کنم آن‌ها می‌خواستند اول حمله کنند و من نمی‌خواستم این اتفاق بیفتد».

به‌گفتۀ رئیس‌جمهور ایالات متحده، او دستور حمله به ایران را داد چون «احساس می‌کرد» که با متوقف شدن مذاکرات دربارهٔ برنامهٔ هسته‌ای تهران، «ایران به ایالات متحده حمله خواهد کرد».

این اظهارات در حالی است که ایران، پس از دور سوم مذاکرات با آمریکا در ژنو، گفته بود که در انتظار دور دیگری از گفت‌وگوها با نمایندگان ایالات متحده است.

ساعاتی پس از اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا، مارکو روبیو در حاشیهٔ نشست دیگری با نمایندگان کنگرهٔ آمریکا، اظهارات یک روز قبل خود دربارهٔ دلیل حمله به ایران را این‌گونه توضیح داد که «واشینگتن برای محافظت از منافع امنیتی خود به ایران حمله کرد نه به‌خاطر اسرائیل».

او در پاسخ به سؤالی دربارهٔ اظهارات قبلی‌اش گفت: «این اتفاق باید به هر حال می‌افتاد، رئیس‌جمهور تصمیمی گرفت و آن تصمیم این بود که به ایران اجازه داده نشود پشت برنامهٔ موشک‌های بالستیک خود پنهان شود و اجازه داده شود حملاتی انجام دهد. رئیس‌جمهور تصمیم گرفت تا به‌صورت سیستماتیک توانایی‌های تروریستی آن‌ها را نابود کند».

به‌گفتۀ وزیر خارجهٔ آمریکا، پرسش پرسیده شده از او دربارهٔ «دلایل» حمله نبود، بلکه دربارهٔ «زمان» آن بود: «وقتی رئیس‌جمهور تصمیم گرفت که مذاکرات نتیجه‌ای نخواهد داشت... تصمیم به حمله گرفته شد».

انتقاد دموکرات‌ها؛ حمایت جمهوریخواهان

این اظهارات در شرایطی بیان می‌شود که انتقادهای برخی نمایندگان کنگرهٔ آمریکا به‌ویژه از حزب دموکرات نسبت به تصمیم دولت ترامپ برای حمله به ایران ادامه دارد. آن‌ها انجام این حمله را به دلیل نداشتن مجوز از کنگره و فقدان راهبرد مشخص برای ادامهٔ درگیری مورد انتقاد قرار داده‌اند.

سناتور دموکرات ریچارد بلومنتال هشدار داد که این درگیری ممکن است به اعزام نیروهای زمینی آمریکا به ایران منجر شود و خواستار روشن شدن برنامهٔ دولت برای جلوگیری از چنین سناریویی شد.

سناتور دموکرات برایان شاتز هم پس از حضور در نشست با مقام‌های دولت گفت: «مواقعی وجود دارد که شما وارد یک جلسه محرمانه می‌شوید و با درک بهتری از منطقِ پشت اقدام نظامی از آن خارج می‌شوید. این یکی از آن مواقع نیست. ما به اندازه مردم آمریکا گیج هستیم».

سناتور پتی مورای از ایالت واشینگتن نیز خواستار اقدام کنگره در تصویب قطعنامه‌ای برای پایان دادن به جنگ شد. اشاره او به قطعنامه‌ای است که از سوی چند نماینده دموکرات برای پایان دادن به عملیات «خشم حماسی» به کنگره ارائه شده است.

برخی دیگر از نمایندگان و سناتورهای دموکرات‌ نیز نسبت به نبود برنامه‌ای برای ایجاد آینده‌ای دموکرات برای ایران ابراز نگرانی کرده‌اند.

از جمله یاسمین انصاری، نمایندهٔ ایرانی‌تبار از ایالت آریزونا در مجلس نمایندگان آمریکا، صبح چهارشنبه با اعلام این‌که در نشست نمایندگان دو حزب با مقام‌های ارشد دولت حضور داشته است، در شبکهٔ ایکس نوشت در این نشست «آینده‌ای دموکراتیک برای مردم ایران هرگز به‌عنوان یک اولویت مطرح نشد».

به‌گفتهٔ خانم انصاری، «قدرت بخشیدن به جناح دیگری از رژیم وحشی، آزادی را برای مردم ایران به ارمغان نخواهد آورد».

در مقابل، بسیاری از جمهوری‌خواهان در کنگره از اقدام دولت حمایت کردند و گفتند رئیس‌جمهور به‌عنوان فرمانده کل قوا اختیار دارد برای دفاع از منافع آمریکا دست به اقدام نظامی بزند.

آنان همچنین استدلال کردند که این حمله برای جلوگیری از تهدیدهای ایران و جلوگیری از دستیابی این کشور به سلاح هسته‌ای انجام شده است.

با این حال، برخی از جمهوری‌خواهان نیز دربارهٔ احتمال گسترش درگیری‌ها ابراز نگرانی کردند.

چیپ روی، نمایندهٔ جمهوری‌خواه، گفت در حال حاضر از عملیات حمایت می‌کند، اما اگر این درگیری طولانی شود یا به اعزام نیروهای زمینی منجر شود، نگرانی‌ها افزایش خواهد یافت.

در واکنش به این انتقادها، مقام‌های دولت ترامپ گفته‌اند که حمله به ایران در چارچوب اختیارات رئیس‌جمهور به‌عنوان فرمانده کل قوا انجام شده و هدف آن دفاع از نیروها و منافع آمریکا بوده است.

مقام‌های دولت همچنین در جلسات توجیهی محرمانه با رهبران کنگره تلاش کرده‌اند توضیح دهند که چرا این عملیات ضروری بوده است.

دولت ترامپ می‌گوید این اقدام برای از بین بردن تهدیدهای فوری ایران و جلوگیری از پیشرفت برنامهٔ هسته‌ای این کشور انجام شده است.