رئیسجمهور ایالات متحده بامداد یکشنبه دوم فروردین تهدید کرد اگر ایران ظرف «۴۸ ساعت» تنگهٔ هرمز را «بهطور کامل و بدون تهدید» باز نکند، آمریکا نیروگاههای این کشور را «نابود» خواهد کرد.
دونالد ترامپ در شبکهٔ اجتماعی خود، «تروث سوشال»، نوشت: «اگر ایران ظرف ۴۸ ساعت از همین لحظه، تنگهٔ هرمز را بهطور کامل و بدون هیچگونه تهدیدی باز نکند، ایالات متحدهٔ آمریکا نیروگاههای مختلف آن را هدف قرار داده و نابود خواهد کرد، و این کار را از بزرگترین نیروگاه آغاز میکند.»
در واکنش به این تهدید، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی تهدید کردند که ایران دست به اقدام متقابل علیه زیرساختهای منطقه خواهد زد.
سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا در بیانیهای که خبرگزاریهای نزدیک به سپاه آن را منتشر کردند، اعلام کرد: «چنانچه دشمن به زیرساختهای سوخت و انرژی حمله کند، تمام زیرساختهای انرژی، فناوری اطلاعات و آبشیرینکن متعلق به آمریکا و رژیم در منطقه، هدف قرار خواهد گرفت.»
دونالد ترامپ پیام خود را ساعت ۲۳:۴۴ به وقت گرینویچ در ۲۱ مارس منتشر کرد. بر این اساس، او به ایران تا ساعت ۲۳:۴۴ دوشنبه ۲۳ مارس (برابر با سهشنبه ۴ فروردین ۱۴۰۵، ساعت ۰۳:۱۴ بامداد به وقت تهران)، برای بازگشایی تنگه هرمز مهلت داده است.
تنگهٔ هرمز از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان که حدود یکپنجم صادرات جهانی نفت خام و گاز مایع از آن عبور میکند، عملاً از روز آغاز جنگ در ۹ اسفند مسدود شده و تنشها بر سر کنترل آن افزایش یافته است.
در حال حاضر، صدها کشتی در خلیج فارس گرفتار شدهاند و این موضوع موجب بالا رفتن شدید قیمت نفت در جهان تا بیش از ۵۰ درصد شده است. قیمت گاز طبیعی هم تا ۹۳ درصد بالا رفته است.
بازارهای جهانی نیز بار دیگر به این بحران واکنش نشان دادهاند و بهای نفت برنت دریای شمال از ۱۰۵ دلار در هر بشکه فراتر رفته است؛ روندی که نگرانیها دربارهٔ پیامدهای اقتصادی گستردهٔ این تنش برای اقتصاد جهانی را افزایش داده است.
تهدید جدید دونالد ترامپ در حالی است که او شامگاه جمعه در آخرین موضعگیری خود در مورد وضعیت تنگهٔ هرمز گفته بود این آبراه حیاتی باید توسط کشورهایی که از آن استفاده میکنند، نگهبانی و مراقبت شود.
او همچنین تأکید کرده بود ایالات متحده در حال نزدیک شدن به اهداف خود در این جنگ است و دولت او مشغول بررسی کاستن تدریجی از عملیات نظامی در قبال حکومت ایران است.
در همین حال، روز شنبه ۲۲ کشور از جملهٔ بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، کرهٔ جنوبی، استرالیا، امارات متحدهٔ عربی و بحرین، «بسته شدن عملی تنگهٔ هرمز توسط نیروهای ایرانی» را محکوم و اعلام کردند که برای تضمین عبور ایمن از تنگهٔ هرمز مشارکت خواهند کرد.
همزمان، فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اعلام کرده است که این هفته با استفاده از بمبهای سنگرشکن، یک تأسیسات زیرزمینی ساحلی ایران را هدف قرار داده و توانایی این کشور برای تهدید کشتیرانی در این آبراه راهبردی را کاهش داده است.
روز شنبه عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در گفتوگوی تلفنی با خبرگزاری کیودوی ژاپن، مدعی شد که ایران «تنگۀ هرمز را نبسته و این آبراه باز است و صرفاً محدودیتهایی را برای شناورهای متعلق به کشورهای درگیر حمله به ایران وضع کرده است».
او در عین حال تأکید کرد که «ایران بهدنبال آتشبس نیست، بلکه خواهان پایان کامل، جامع و پایدار جنگ است».
روز یکشنبه خبرگزاری حکومتی مهر هم بهنقل از نماینده ایران در سازمان دریانوردی سازمان ملل تأکید کرد تنگه هرمز بهجز برای کشتیهای مرتبط با «دشمنان ایران» به روی سایر شناورها باز است. او در عین حال افزود که عبور از این آبراه «از طریق هماهنگی امنیتی با تهران امکانپذیر خواهد بود».
این تحولات پس از آن رخ میدهد که ایران در واکنش به حمله به تأسیسات هستهای خود در نطنز در روز شنبه دستکم دو حملهٔ موشکی به جنوب اسرائیل انجام داد.
این موشکها با عبور از سامانههای دفاعی اسرائیل به شهرهای عراد و دیمونا اصابت کردند و بیش از ۱۰۰ نفر را زخمی کردند. اسرائیل نیز اعلام کرده است در پاسخ، حملات تازهای را علیه تهران آغاز کرده است.
