نیویورک تایمز در گزارشی اختصاصی که بر اساس تحلیل تصاویر ماهوارهای تهیه کرده، میگوید به نظر میرسد ایران توانسته بهسرعت چندین مجتمع مربوط به برنامۀ موشکهای بالستیکش را که در جریان جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل آسیب دیدهبودند، تعمیر کند.
از سوی دیگر این گزارش تحلیلی که جمعه هفدهم بهمنماه منتشر شده، نشان میدهد که تهران در زمینۀ بازسازی سایتهای هستهای عمدهاش که در حملات تابستان گذشتۀ اسرائیل و آمریکا آسیب دیده بودند، موفقیت چندانی نداشته و تنها به تعمیر محدود آنها پرداخته است.
این روزنامه میگوید عدم تناسب سرعت بازسازی در سایتهای موشکی و هستهای، نشانگر اولویت امور نظامی برای ایران است؛ بهخصوص با در نظر داشتن تقویت حضور نظامی ایالات متحده در منطقه و تهدیدهای دونالد ترامپ دربارۀ احتمال برخورد نظامی با تهران.
کارشناسانی که در تهیه این گزارش تحلیلی با نیویورک تایمز همکاری کردهاند، روند تحولات در اطراف حدود دوازده محل را که در جنگ ۱۲ روزه آسیب دیده بودند، زیر نظر گرفتند و در بیش از نیمی از آنها، شاهد عملیات ساختمانی، تعمیرات و بازسازی بودهاند.
در عین حال این کارشناسان یادآوری کردهاند که با توجه به اینکه در این بررسیها، تنها به عکسهای ماهوارهای دسترسی داشتهاند، امکان ارزیابی دقیق میزان تعمیر و بازسازی، بهخصوص در داخل سایتها و اماکن سرپوشیده را نداشتهاند.
با وجود این بهنظر میرسد که تعمیرات در برخی تأسیسات موشکی، اندکزمانی پس از حملات اسرائیل آغاز شده بوده است؛ موضوعی که بیانگر اهمیت و اولویت مسائل نظامی و دفاعی برای ایران است.
بهعنوان نمونه به نظر میرسد تأسیسات شاهرود، بزرگترین و جدیدترین تأسیسات تولید موشکهای سوخت جامد ایران و محل آزمایش آنها به سرعت بازسازی و دوباره عملیاتی شده است. به گفتۀ یکی از تحلیلگران تصاویر ماهوارهای، در پی بارش برف در ماه گذشته، جادههای منتهی به این تأسیسات به سرعت برفروبی شدند و برف روی سقف تأسیسات هم خیلی زود آب شد؛ موضوعیکه نشانهای از فعالبودن این سایت تلقی میشود.
پیشتر شبکهٔ تلویزیونی «سیانان» روز چهارشنبه هفتم آبان گزارش داد که ایران بهرغم اعمال مجدد تحریمهای سازمان ملل در مهرماه که فروش سلاح به تهران و فعالیتهای موشکی بالستیک آن را ممنوع میکند، به سرعت در حال بازسازی این برنامه است.
این شبکه به نقل از منابع اطلاعاتی اروپایی گزارش داد که از زمان فعال شدن «سازوکار ماشه» و بازگشت تحریمهای سازمان ملل در پنجم مهر، چندین محموله پرکلرات سدیم، ماده اصلی تولید سوخت جامد برای موشکهای میانبرد ایران، از چین به بندر عباس رسیده است.
از سوی دیگر، تصاویر تأسیسات آسیبدیدۀ هستهای ایران نشان میدهد که تنها شاهد برخی تعمیرات جزئی و تقویت سازه بودهاند و سرعت عملیات ساختمانی در آنها، تنها بهتازگی افزایش یافته است.
به گفتۀ کارشناسان به رغم این تعمیرات جزئی، سه تأسیسات عمدۀ غنیسازی ایران، شامل اصفهان، نطنز و فوردو، همچنان غیر فعال هستند.
از حدود دو ماه پیش، ایران بخشهایی از تأسیسات نطنز و اصفهان را با سقفهایی سفیدرنگ پوشانده است. به گفتۀ تحلیلگران، هدف از اینکار، احتمالاً ممانعت از دیدهشدن فعالیتها در آن اماکن، از بالا و از جمله در تصاویر ماهوارهای بوده است. در عین حال بخش عمدۀ تخریب ناشی از حملات آمریکا و اسرائیل در تابستان گذشته، همچنان قابل مشاهده هستند.
مقامهای غربی و اسرائیلی تأکید میکنند در طول شش ماه گذشته نشانههای چندانی دال بر پیشرفت قابل توجه ایران در زمینۀ بازسازی توان غنیسازی اورانیوم و حرکت احتمالی بهسمت ساخت یک کلاهک هستهای را مشاهده نکردهاند.
دونالد ترامپ رئیسجمهور ایالات متحده هم از زمان حمله به تأسیسات هستهای ایران در تابستان گذشته بارها تأکید کرده که برنامۀ هستهای ایران را «بهطور کامل نابود» کرده است. او در عین حال هشدار داده که در صورت اقدام ایران برای بازسازی تأسیسات آسیبدیده، یا ایجاد تأسیسات جدید هستهای، آنها را هم با «حملاتی سهمگینتر» نابود خواهد کرد.
این در حالیاست که تهران و واشینگتن از روز جمعه هفدهم بهمنماه دور تازهای از مذاکرات غیر مستقیم را آغاز کردهاند. مذاکراتی که یکی از موضوعات اصلیاش، برنامه هستهای ایران و سرنوشت حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده با خلوص بالای این کشور است.