جرد کوشنر، داماد و نمایندهٔ ویژهٔ دونالد ترامپ در شورای صلح غزه، در ادامهٔ سفر به منطقه، روز دوشنبه ۲۵ مرداد با نخستوزیر اسرائیل دیدار و گفتوگو کرد تا چارچوبی را برای پایان دادن به جنگ غزه نهایی کند.
این دیدار نخستین ملاقات یک مقام ارشد اعزامی دولت دونالد ترامپ با نخستوزیر اسرائیل پس از آن بود که بنیامین نتانیاهو نقشهٔ راه ۱۵ مادهای شورای صلح غزه را رد کرد و گفت نیروهای اسرائیل تا پیش از خلعسلاح کامل گروه افراطی حماس از بیش از ۶۰ درصد خاک غزه که در تسلط آنها است، عقبنشینی نخواهند کرد.
جرد کوشنر همراه با نیکلای ملادنوف، مدیرکل شورای صلح غزه، و تونی بلر، نخستوزیر پیشین بریتانیا و عضو ارشد همین شورا، پس از سفر یکروزه به قاهره و گفتوگوهایشان با رئیسجمهور مصر، و نمایندگان ارشد ترکیه و قطر بهعنوان دو میانجی دیگر، و همچنین دیدار کمسابقه با خلیل الحیه، رئیس دفتر سیاسی حماس، به اورشلیم رفتند.
دیدار کوشنر و همراهان با نتانیاهو با هدف دستیابی به توافقی جهت خلعسلاح حماس، بهعنوان پیشزمینهٔ بازسازی غزه پس از دو سال و ۹ ماه جنگ ارتش اسرائیل در این باریکهٔ محصور انجام شد.
هیئت صلح تلاش کرده نشان دهد که مخالفت نتانیاهو با نقشهٔ راه هنوز امید به پیشبرد خود طرح صلح را از بین نبرده است. جرد کوشنر به شبکهٔ فاکسنیوز گفت دیدارش با نخستوزیر اسرائیل «بسیار خوب» بود. بیانیهٔ دفتر نخستوزیری اسرائیل نیز مذاکرات را «عمیق و سازنده» توصیف کرد.
هنوز مشخص نیست بنیامین نتانیاهو در این دیدار زیر بار تعهد مشخصی رفته است یا نه.
بر اساس گزارش رسانههای اسرائیلی و آمریکایی از برخی جزئیات نشست چهارساعته، نتانیاهو توضیح داده توافق ۲۰ مادهای صلح دونالد ترامپ که ۱۰ ماه پیش به آتشبس در جنگ غزه منجر شد، میتواند قابل قبول باشد، اما نقشهٔ راه ۱۵ مادهای برای نحوهٔ اجرای آن طرح را قبول ندارد.
حملهٔ ۳۳ ماه پیش حماس به اسرائیل سرآغاز جنگی خونین و پرتلفات در غزه شد که عواقب آن تا به امروز دامن طرفین و منطقه را گرفته است. علواه بر اسرائیل، آمریکا و اتحادیه اروپا نیز گروه حماس را یک سازمان تروریستی میدانند.
جرد کوشنر تأکید کرده آمریکا مصمم است شاهد پیشرفت طرح صلح غزه باشد. او به نتانیاهو پیشنهاد کرده اسرائیل گامهای کوچک در غزه بردارد تا مشخص شود که آیا تعهد حماس به آغاز خلعسلاح واقعی است یا نه.
در دیدار اورشلیم بر سر تشکیل دو کارگروه توافق شده است؛ از جمله برای خلعسلاح حماس و غیرنظامی کردن غزه.
سلاحهای حماس یکباره تحویل و معدوم شود
یک مقام اسرائیلی به رسانهها گفت نتانیاهو خواست اولین گام این باشد که حماس سلاحهای خود را به ژنرال جاسپر جفرز، فرمانده نیروی بینالمللی تثبیت غزه، تحویل دهد و سلاحها بهجای انبار شدن در غزه نابود شود.
نخستوزیر اسرائیل دیوید زینی، رئیس سازمان امنیت داخلی، و ژنرال شلومی بیندر، فرمانده سازمان اطلاعات نظامی ارتش را به این دیدار فرا خوانده بود تا به کوشنر و هیئتش بگویند که اطلاعات سازمانهایشان حاکی است حماس برخلاف ادعای «پایبندی به تعهد خلعسلاح» کماکان در تقلای احیای توان نظامی است.
یک مقام شورای صلح غزه به یدیعوت آحرونوت گفت اسرائیل نگرانیهای امنیتی خود را «بهصورت حرفهای» مطرح کرد و هیئت آن را جدی میگیرد.
یک عضو شورا هم به خبرگزاریها گفت اسرائیلیها میخواهند به طرح صلح فرصت موفقیت بدهند و اکنون نوبت حماس است که نشان دهد آیا واقعاً قصد دارد به تعهداتش پایبند باشد یا نه.
همچنین، یک روز بعد از این دیدار، یک مقام هیئت صلح گفت در دیدار اورشلیم این امر بررسی شد که خلعسلاح حماس یکباره انجام شود، نه در چند مرحله.
اختلافهای جدی باقیمانده مانع پیشرفت سریع طرح صلح
کارگروه دومِ مورد توافق قرار است بر امور بهداشت، تهیهٔ آب پاک و سایر مسائل مربوط به سلامت عمومی که ساکنان غزه و همچنین اسرائیلیها را تحت تأثیر قرار میدهد، تمرکز کند.
نهادهای بینالمللی و سازمان ملل متحد بر لزوم بهبود دسترسی مردم غزه به نیازمندیهای اولیه مانند آب و بهداشت تأکید دارند.
جرد کوشنر روز دوشنبه با رئیسجمهور اسرائیل نیز دیدار کرد و اسحاق هرتسوگ در این دیدار از کوشش آمریکا و شورای صلح برای «آیندهٔ روشنتر و امنتر» برای اسرائیل و نوار غزه تقدیر کرد.
آقای هرتسوگ گفت طرح ۲۰ مادهای دونالد ترامپ مورد حمایت اسرائیل است و اجرایش «باید ثبات و آیندهٔ بهتر را برای همهٔ مردم منطقه به ارمغان بیاورد».
پس از این ملاقاتها، آقای کوشنر در گفتوگو با فاکسنیوز یک ماه پیشِ رو را فرصتی برای پیشرفت صلح و آغاز خلعسلاح حماس نامید.
با این حال، ناظران امور اجماع دارند که اختلافنظرهای باقیمانده جدی است و ممکن است مانع از دستیابی به پیشرفت در کوتاهمدت شود.
خشم اسرائیل از دیدار مستقیم مقامات آمریکا و سران حماس
جدا از بدبینی عمیق نتانیاهو و بسیاری از اسرائیلیها به تعهد حماس به خلعسلاح، آنها از دیدارهای مستقیم کوشنر و مقامات آمریکایی با خلیل الحیه و سران حماس ناخشنودند.
اسرائیلیها نگران هستند که این نوع دیدارها میان دولت آمریکا و سران حماس عادیسازی شده و ادامه یابد. نتانیاهو به کوشنر گفته با کسانی ملاقات کردید که معماران حملهٔ هفتم اکتبر به اسرائیل بودند.
بهنوشتهٔ یدیعوت آحرونوت، کوشنر با شنیدن این انتقاد نتانیاهو سکوت کرد. اما به فاکسنیوز گفت «پاسخهای درست» را از حماس در دیدار قاهره شنید.
آقای کوشنر همچنین گفته است شنیدن نظرات حماس بهصورت مستقیم دربارهٔ تعهد به پیشبرد غیرنظامی کردن غزه اهمیت داشت.
اصرار به ادامهٔ عملیات نظامی و ترورهای هدفمند در غزه
به گزارش رسانههای اسرائیل، دولت این کشور خواستهٔ دیگری هم دارد؛ میگوید باید بتواند کماکان علیه نیروهای حماس که آنها را «تهدید فوری» میداند، اقدام کند.
اسرائیل گفته در روزهای اخیر نیروهایی از حماس را کشته است که شهروندان اسرائیلی را ربوده بودند، مدتها در گروگان خود داشتند و برخی از آنها را نیز کشتند. این حملات به تلفات غیرنظامیان نیز منجر شد.
کوشنر در این زمینه پاسخ داده که آمریکا برای اسرائیل تعیین نمیکند که چگونه از خود مراقبت کند.
اما یک عضو شورای صلح گفت تعریف «تهدید قریبالوقوع» از نقاط اختلاف کلیدی و نیازمند بررسی است و به همین دلیل قرار شده یک سازوکار «تنشزدایی» ایجاد شود.
دونالد ترامپ دوشنبه در واشینگتن گفت میخواهد که اسرائیل حملات هوایی در غزه را متوقف کند.
اثر انتخابات اسرائیل در ندادن امتیازات
در اسرائیل این اجماع نظر وجود دارد که با توجه به اینکه این کشور در آستانهٔ انتخابات است، نتانیاهو در دادن هرگونه امتیاز در قبال فلسطینیان و غزه محتاطتر از همیشه خواهد بود تا مورد انتقاد مخالفان داخلی و متحدانش قرار نگیرد.
دیدارهای کوشنر در اورشلیم با روزی مصادف بود که انتخابات داخلی مقدماتی حزب حاکم لیکود به رهبری نتانیاهو برای تعیین فهرست نمایندگان این حزب در انتخابات دو ماه دیگر در حال برگزاری بود؛ رویدادی مهم و تعیینکننده برای نتانیاهو و حزبش در آستانهٔ نخستین انتخابات بعد از حملهٔ گروه افراطی حماس به اسرائیل.
انتخابات اسرائیل در فضایی نزدیک شده که جامعهٔ این کشور بعد از جنگهای اخیر با ایران، حماس و حزبالله بیشتر از هر هنگام دیگر بهسوی راست و علیه هرگونه سازش با فلسطینیان متمایل شده است.
این بار یک رقیب قدَر، ژنرال ذخیره گادی آیزنکوت، احتمال کنار زدن نتانیاهو را پس از سالهای طولانی قدرت بلامنازع او مطرح کرده است. اگر نتانیاهو در قدرت بماند، کماکان نیازمند حمایت احزاب راست افراطی است که آنها از مدتی پیش موافقت با طرح صلح غزه را «خیانت» نامیدهاند.
ایتامار بنگویر یکی از همپیمانان کنونی و احتمالاً آتی نتانیاهو همین روزها گفت هر شب باید عملیاتی برای حذف ۳۰ تا ۴۰ نفر در غزه انجام شود.
انتخابات تعیینکنندهٔ پنجم آبان اسرائیل زمان کوتاهی پس از سومین سالگرد حملهٔ حماس برگزار خواهد شد.
جنگزدگان بدبین در انتظار زمستانی دیگر در زیر چادرها
حماس، با تأکید بر ادامهٔ تعهد به «نقشهٔ راه»، از آمریکا و سایر میانجیها خواسته بود اسرائیل را زیر فشار بگذارند تا پیش از هر چیز حملات نظامی به غزه را متوقف کند، مواضع نظامی خود را عقب بکشد و اشغال ۶۰ درصدی را به دستکم ۴۰ درصد کاهش داده و در این مرحله دستکم به پشت خط موسوم به «زرد» که باریکهٔ غزه را دوپاره کرده، بازگردد.
حماس از مدتی پیش مدعی است آمادهٔ گذار از حکومت مسلحانه و واگذار کردن ادارهٔ این باریکه به نیروهای تکنوکرات فلسطینی است. کمیتهٔ تکنوکراتها هنوز وارد غزه نشده است.
در غزه نیز امید جنگزدگان به بهبود زندگیشان در نتیجهٔ دیدارهای رهبران جهانی و منطقهای زیاد نیست. فلسطینیان آواره این دیدارها را برای زندگی خود بیحاصل میدانند.
آنها که متحمل ویرانی این باریکه در حملات اسرائیل و کشته شدن بیش از ۷۳ هزار فلسطینی در این حملات شدند، تابستان سوزان دیگری را در آوارگی و با صدقهٔ نهادهای بینالمللی گذراندند و همچنان زیر چادرها در انتظار فصل سرد دیگری هستند.
