بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز یکشنبه طرح مورد حمایت دولت آمریکا برای غزه را که گروه افراطی حماس نیز با آن موافقت کرده است، رد کرد.
نتانیاهو پس از بیش از یک هفته انتقادهای تدریجی از این طرح و با وجود دریافت تضمینهایی مبنی بر اینکه اسرائیل مجبور نخواهد بود بلافاصله نیروهایش را از غزه خارج کند، سرانجام پس از مخالفت متحدان راستگرای خود، آشکارا با این توافق مخالفت کرد.
نتانیاهو در نشست کابینه گفت: «اسرائیل سند ۱۵ مادهای را رد میکند.» او به طرحی اشاره داشت که حماس در اواخر ژوئیه با آن موافقت کرده بود.
او افزود ارتش اسرائیل «تا زمانی که حماس واقعاً خلع سلاح نشده باشد، عقبنشینی انجام نخواهد داد و به مقابله با تهدیدها علیه نیروهای ما و شهروندانمان ادامه خواهد داد.»
نتانیاهو ترامپ را که از توافق غزه بهعنوان گامی مهم در مسیر صلح استقبال کرده بود، «بزرگترین دوست ما در کاخ سفید» توصیف کرد، اما بلافاصله روشن کرد که حاضر است در این موضوع با رئیسجمهوری آمریکا اختلاف نظر داشته باشد.
او گفت: «آنها دیدگاهها و پیشنهادهایی دارند؛ برخی از آنها برای ما قابل قبول است و برخی نیست، و ما میدانیم چگونه در این مسائل بر موضع خود پافشاری کنیم.»
طرح غزه جدیدترین مرحله از روند آتشبسی است که با میانجیگری آمریکا در ماه اکتبر گذشته اعلام شد و اگرچه عملیات نظامی اسرائیل در غزه را کاهش داده، اما به آن پایان نداده است.
بر اساس این طرح، حماس موافقت کرده بود سلاحهای خود را به یک نهاد نوپای فلسطینی حاکم بر غزه تحویل دهد.
در این طرح آمده بود که اسرائیل همزمان با روند خلع سلاح حماس، خروج نیروهای خود از غزه را آغاز خواهد کرد؛ جدول زمانیای که اسرائیل بهشدت آن را رد کرده است.
پس از دیدار هفته گذشته ترامپ با نتانیاهو، نهاد مسئول اجرای این توافق از سوی ترامپ که «هیئت صلح» نامیده میشود، موضع خود را تغییر داد و اعلام کرد اسرائیل تنها پس از «خلع سلاح کامل» حماس ملزم به عقبنشینی خواهد بود.
با این حال، به نظر میرسد این تغییر موضع نیز برای جلب رضایت نتانیاهو کافی نبوده است.
او که طولانیترین دوره نخستوزیری را در تاریخ اسرائیل داشته است، در آستانه انتخابات ۲۷ اکتبر در برخی نظرسنجیها با رقبای خود برابر است یا از آنها عقب افتاده است. این نخستین انتخابات اسرائیل از زمان حمله مرگبار حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ است که جنگ غزه را آغاز کرد.
حماس که از سوی آمریکا و اتحادیه اروپا گروه تروریستی شناخته میشود، چند روز پس از انتخاب رهبر جدید خود، خلیل الحیه، اعلام کرد از طرح غزه حمایت میکند و از آن زمان از واشینگتن خواسته است نتانیاهو را برای پذیرش آن تحت فشار قرار دهد.
باسم نعیم، عضو دفتر سیاسی حماس، به خبرگزاری فرانسه گفت: «ما انتظار داریم میانجیها و ضامن آمریکایی، نتانیاهو و دولت او را تحت فشار قرار دهند تا به نقشه راه پایبند باشند و به دلایل سیاسی و انتخاباتی داخلی، روند را مختل نکنند.»
حماس نیز در بیانیهای اعلام کرد همچنان به این طرح متعهد است.
نتانیاهو تا پیش از این کارزار سیاسی خود را بر پایه روابط نزدیکش با ترامپ پیش میبرد؛ رئیسجمهوری که اقدامات بیسابقهای در حمایت از اسرائیل انجام داده، از جمله انتقال سفارت آمریکا به اورشلیم.
ترامپ از اسفند سال گذشته در آغاز جنگ علیه ایران در کنار نتانیاهو قرار گرفت، اما زمانی که رئیسجمهور آمریکا خواهان برقراری آتشبس و دستیابی به توافقی برای پایان درگیری شد، مسیر این دو از یکدیگر جدا شد. این جنگ باعث کاهش محبوبیت ترامپ و افزایش شدید قیمت نفت شده بود.
نتانیاهو در نشست کابینه گفت: «چه توافقی وجود داشته باشد و چه نداشته باشد، تا زمانی که من نخستوزیر هستم، ایران سلاح هستهای نخواهد داشت.»
او مدتهاست ایران را به دنبال کردن برنامهای برای دستیابی به سلاح هستهای متهم میکند.
نتانیاهو همچنین هفته گذشته دستور حملات جدیدی به لبنان را صادر کرد. این حملات در واکنش به آنچه اسرائیل نقض آتشبس از سوی حزبالله، گروه مورد حمایت ایران، خوانده بود انجام شد؛ این اقدام در حالی صورت گرفت که اسرائیل و لبنان با میانجیگری آمریکا در حال مذاکره بودند.