وزیر خارجه آمریکا به اسرائیل میرود
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد مارکو روبیو وزیر خارجه، از دوم تا سوم مارس ۲۰۲۶ به اسرائیل سفر خواهد کرد.
او در این سفر درباره مجموعهای از اولویتهای منطقهای، از جمله ایران، لبنان و تلاشهای جاری برای اجرای طرح صلح ۲۰ مادهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا برای غزه گفتگو خواهد کرد.
این اعلامیه رسمی در شرایطی منتشر شده که وزارت خارجهٔ ایالات متحده اعلام کرده خروج کارکنان غیراضطراری دولت آمریکا و اعضای خانوادهٔ آنها از مأموریت آمریکا در اسرائیل مجاز شده است.
در اطلاعیهای که روز جمعه هشتم اسفند منتشر شد، آمده است که این تصمیم بهدلیل «خطرات امنیتی» اتخاذ شده و هشدار داده شده که «افزایش تنشهای منطقهای» ممکن است باعث لغو یا محدود شدن پروازها به مقصد و از مبدأ اسرائیل شود.
درخواست رسمی آمریکا برای مصادره یک نفتکش و محموله آن بهدلیل حمایت از سپاه
وزارت دادگستری ایالات متحده آمریکا اعلام کرد برای مصادره یک نفتکش و ۱.۸ میلیون بشکه نفت خامی که بر اساس بیانیه این وزارتخانه از ایران و ونزوئلا حمایت میکرده، درخواست رسمی ارائه کرده است.
وبسایت وزارت دادگستری آمریکا خبر داد که یک دادخواست رسمی در دادگاهی در منطقه کلمبیا ثبت کرده و خواستار مصادره نفتکش «اسکیپر» - نفتکش حامل نفت خامی که ایالات متحده در دسامبر ۲۰۲۵ در آبهای آزاد توقیف کرد- و حدود ۱.۸ میلیون بشکه محموله نفت خام تأمینشده آن توسط شرکت نفت دولتی ونزوئلا شده است.
بر اساس دادخواست مطرحشده، نفتکش اسکیپر و محموله آن برای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروی قدس آن، که در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی قرار دارد، فعالیت میکردند.
پم باندی، دادستان کل آمریکا، گفت: «تحت رهبری رئیسجمهور ترامپ، دوران تأمین مالی پنهانی رژیمهایی که تهدیدی آشکار علیه ایالات متحده محسوب میشوند، به پایان رسیده است.»
کش پتل، رئیس پلیس فدرال (افبیآی)، نیز گفت: «این دادخواست مصادره برای نفتکش اسکیپر و محموله نفتی آن نشاندهنده تعهد تزلزلناپذیر افبیآی به اجرای تحریمهای آمریکا و مقابله با رژیمهای متخاصمی است که از تجارت جهانی نفت سوءاستفاده میکنند.»
در این دادخواست آمده که دستکم از سال ۲۰۲۱ تاکنون، طرحی برای تسهیل حملونقل و فروش فرآوردههای نفتی به نفع سپاه پاسداران، از جمله نیروی قدس آن، وجود داشته است. در این مدت، اسکیپر نفت خام ایران و ونزوئلا را جابهجا کرده و از طریق انتقال کشتی به کشتی، آن را به نقاط مختلف جهان، از جمله برخی رژیمهای یاغی، تحویل داده است.
بر اساس این بیانیه، اسکیپر برای پنهان کردن فعالیتهای غیرقانونی خود، موقعیت مکانیاش را جعل میکرد، با پرچمهای جعلی حرکت میکرد و از روشهای دیگر برای مخفی کردن مسیرها و دور زدن تحریمها استفاده میکرد.
بهعنوان نمونه، طبق ادعای مطرحشده در دادخواست، این کشتی در سال ۲۰۲۴ حدود سه میلیون بشکه نفت خام ایران را به سوریه تحویل داده است.
اسکیپر در سال ۲۰۲۵ نیز به انتقال غیرقانونی نفت ایران و ونزوئلا ادامه داد و دستکم دو بار در سال ۲۰۲۵ در ایران نفت بارگیری کرد.
وزارت خزانهداری آمریکا از طریق دفتر کنترل داراییهای خارجی در ۳ نوامبر ۲۰۲۲ این کشتی را (که آن زمان «آدیسا» نام داشت)، تحریم کرد.
در ۱۰ دسامبر ۲۰۲۵، نیروهای مجری قانون آمریکا بر اساس حکم توقیف صادرشده از سوی دادگاه، اسکیپر را در آبهای آزاد توقیف و به آبهای ساحلی ایالت تگزاس منتقل کردند. در آن زمان، این کشتی با پرچم جعلی گویان حرکت میکرد و بنابراین بیتابعیت محسوب میشد.
بریتانیا کارکنان خود را بهطور موقت از ایران خارج کرد
بریتانیا روز جمعه هشتم اسفند اعلام کرد که بهدلیل وضعیت امنیتی، کارکنان سفارت خود را به طور موقت از ایران خارج کرده است.
وزارت خارجه بریتانیا اعلام کرد که توانایی این کشور برای کمک به شهروندان بریتانیایی حاضر در ایران اکنون بهشدت محدود شده است؛ بهطوریکه سفارت بهصورت دورکاری فعالیت میکند و حتی در شرایط اضطراری نیز هیچگونه خدمات کنسولی حضوری ارائه نمیشود.
خبرگزاری دولتی چین نیز اعلام کرد دولت این کشور به شهروندانش توصیه کرده از سفر به ایران خودداری کنند و کسانی که در ایران هستند، «هرچه زودتر» خاک کشور را ترک کنند.
همزمان وزارت خارجهٔ ایالات متحده اعلام کرد خروج کارکنان غیراضطراری دولت آمریکا و اعضای خانوادهٔ آنها از مأموریت آمریکا در اسرائیل مجاز شده است.
این هشدارها پس از پایان دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا و همزمان با حضور نظامی گسترده ایالات متحده در منطقه صادر میشود. آمریکا خواستار غنیسازی صفر درصدی ایران است، اما تهران میگوید دست از این اقدام برنخواهد داشت.
دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا سهشنبه هفته جاری در سخنرانی سالانه وضعیت کشور، بهطور خلاصه استدلالهایش را درباره احتمال حمله به ایران مطرح و تأکید کرد که اگرچه راهحل دیپلماتیک را ترجیح میدهد، اما اجازه نخواهد داد تهران به سلاح هستهای دست یابد.
درخواست آزادی رئیس دفتر شبکه «اناچکی» ژاپن در تهران توسط کمیته حفاظت از روزنامهنگاران
کمیته حفاظت از روزنامهنگاران، مستقر در نیویورک، از مقامات ایرانی خواست شینوسکه کاواشیما، رئیس دفتر شبکه رادیو و تلویزیون «اناچکی» ژاپن در ایران و همه روزنامهنگارانی را که بهدلیل فعالیت حرفهایشان بازداشت شدهاند، فوراً آزاد کنند.
در این بیانیه که روز هفتم اسفند منتشر شده، در عین حال از رهبران جمهوری اسلامی خواسته شده که تمامی اموال مصادرهشده این روزنامهنگار و همکاران او را بازگردانند و به آزار کارکنان اناچکی در ایران پایان دهند.
به گفته منبعی که بهدلیل نگرانی از تلافیجویی به شرط ناشناس ماندن با این کمیته گفتوگو کرده است، شینوسکه ۳۰ دیماه توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بازداشت و در یک بازداشتگاه در شمال تهران نگهداری شد و سپس در ۲۳ فوریه به زندان اوین منتقل شد.
این منبع همچنین گفته که گذرنامه مهدی محمدی یکی از فیلمبرداران باسابقه اناچکی در ایران همراه با وسایل شخصیاش از جمله تلفن همراه، لپتاپ و دوربین او و نیز تلفن همراه همسرش «ضبط» شده است.
کمیته حفاظت از روزنامهنگاران نوشته که نمیتواند این اطلاعات را بهطور مستقل تأیید کند.
بر اساس این گزارش، یکی دیگر از کارکنان اناچکی که این کمیته به دلایل امنیتی هویت او را فاش نکرده، اوایل فوریه از ایران گریخت، چراکه «این روزنامهنگار در هفتههای گذشته پس از بازداشت رئیس دفترشان، چندین بار احضار شده بود.»
سارا القضا، مدیر منطقهای کمیته یادشده، میگوید: «بازداشت شینوسکه کاواشیما و ارعاب همکارانش نشاندهنده تلاش عامدانهٔ مقامات ایران برای خاموش کردن گزارشگری مستقل است. بازداشت یک رئیس دفتر، انتقال او به زندان اوین، ضبط گذرنامه و تجهیزات یک فیلمبردار، و احضارهای مکرر کارکنان...تاکتیکهایی برای تحت فشار قرار دادن روزنامهنگاران برای سکوت و ایجاد ترس از ادامه کارشان است. چنین اقداماتی با هدف تحمیل خودسانسوری و بیرون راندن رسانههای مستقل از کشور انجام میشود.»
در ۲۵ فوریه، ماسانائو اوساکی، سخنگوی دولت ژاپن، به خبرنگاران گفت که مقامات محلی در ۲۰ ژانویه یک شهروند ژاپنی را در تهران بازداشت کردهاند، اما از ذکر نام او خودداری کرد.
اوساکی گفت: «از زمان اطلاع از این بازداشت، دولت بهشدت از طرف ایرانی خواسته است آزادی هرچه سریعتر این شهروند ژاپنی را تضمین کند.»
کمیته حفاظت از روزنامهنگاران از زمان سرکوب اعتراضات دیماه در ایران، بازداشت ۱۲ روزنامهنگار را مستند کرده است.
بر اساس این گزارش، هفت روزنامهنگار به نامهای نوید زرّهبین، حسن عباسی، آرتین غضنفری، محمد پارسی، محمدهادی جعفرپور، کیانوش درویشی و شینوسکه کاواشیما همچنان در بازداشت بهسر میبرند.
مقامات ایرانی در جریان این سرکوب، اینترنت را تقریباً بهطور کامل قطع کردند و همزمان به خانههای روزنامهنگاران یورش بردند، حسابهای بانکی آنها را مسدود، سیمکارتهایشان را غیرفعال و شمار زیادی از خبرنگاران را برای بازجویی احضار کردند.
هشدار کمیسر حقوق بشر سازمان ملل دربارۀ احتمال اعدام معترضان
فولکر تورک کمیسر حقوق بشر سازمان ملل متحد، جمعه هشتم اسفند خواستار توقف فوری اجرای مجازات اعدام در ایران شد.
به گزارش رویترز، آقای تورک در سخنرانی خود در شورای حقوق بشر سازمان ملل هشدار داد که پس از صدور نخستین حکم اعدام مرتبط با اعتراضات گسترده دیماه در این هفته، دهها نفر دیگر نیز در ایران در معرض خطر اعدام قرار دارند.
او افزود «از گزارشها مبنی بر اینکه دستکم هشت نفر، از جمله دو کودک، در ارتباط با اعتراضات به اعدام محکوم شدهاند، وحشتزده هستم.»
به گفتۀ او به نظر میرسد «۳۰ نفر دیگر نیز در معرض صدور همین حکم باشند».
گروههای حقوق بشری میگویند هزاران نفر در سرکوب اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ که از زمان انقلاب ۱۳۵۷ گستردهترین اعتراضات در ایران بود، کشته شدند.
در جریان این ناآرامیها، دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا به تهران هشدار داد که در صورت اجرای احکام اعدام، ممکن است دستور اقدام نظامی صادر کند.
با این حال گزارشهای غیررسمی از اعدام «مخفیانه و فراقضایی» برخی بازداشتشدگان و صدور حکم اعدام برای بسیاری از آنها منتشر شده است.
این که ایران بهزودی موشکی خواهد داشت که به آمریکا میرسد، «ادعایی اغراقآمیز است»
خبرگزاری رویترز روز پنجشنبه در گزارشی به نقل از سه منبع که به نامشان اشاره نکرد، این ادعا را که جمهوری اسلامی «بهزودی» به موشکی دست مییابد که میتواند به خاک آمریکا برسد، «اغراقآمیز» توصیف کرد.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، روز سهشنبه هفته جاری در سخنرانی خود در کنگره اشاره کرد که تهران بهزودی میتواند به چنین موشکی دست پیدا کند؛ ادعایی که این سه منبع بر اساس ارزیابی اطلاعاتی ارتش آمریکا اغراقآمیز توصیف کردهاند.
این نکتهای بود که در سخنرانی ترامپ، علاوه بر کارشناسان، نظر رسانهها را هم جلب کرد و آنها را به فکر راستیآزمایی این ادعا انداخت و برخی رسانههای آمریکایی از جمله وال استریت جورنال این ادعا را زیر سؤال بردند.
حال، همچون خبرگزاری رویترز، روزنامه نیویورک تایمز هم نوشته است که بر اساس ارزیابی آژانسهای اطلاعاتی ایالات متحده تهران «احتمالاً سالها با ساخت موشکی قارهپیما که بتواند به خاک آمریکا برسد فاصله دارد».
به نوشته رویترز، ارزیابی آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا در سال ۲۰۲۵ حاکی از این بود که جمهوری اسلامی تا سال ۲۰۳۵ توانایی و دانش لازم برای ساخت موشک بالیستیک قارهپیما دارای «کاربرد نظامی» را نخواهد داشت. این ارزیابی همچنان به قوت خود باقی است.
یک روز پس از سخنرانی ترامپ، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، با زبانی مبهم گفت که ایران «در مسیر» ساخت چنین موشکی است.
یگان پهپادهای انتحاری ارتش آمریکا در خاورمیانه «به آمادگی عملیاتی رسید»
خبرگزاری بلومبرگ میگوید پنتاگون اعلام کرده نخستین یگان پهپادهای انتحاری ارتش آمریکا که آذرماه امسال خبر استقرار آنها در خاورمیانه منتشر شده بود، اکنون به آمادگی عملیاتی رسیده است.
این خبرگزاری روز پنجشنبه۷ اسفند همچنین بهنقل از برخی مقامهایی آمریکایی نوشت این یگان «آمادهٔ مشارکت در عملیات احتمالی علیه ایران است، در صورتی که دونالد ترامپ تصمیم به اجرای حملات بگیرد».
یگان موسوم به «نیروی ضربت عقرب» (Task Force Scorpion) که زیر نظر فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، فعالیت میکند، آذر ماه امسال، چهار ماه پس از دستور دولت دونالد ترامپ برای تسریع در تولید و بهکارگیری پهپادهای ارزانقیمت، ایجاد شد.
بر اساس گزارش بلومبرگ، این یگان بخشی از گستردهترین آرایش نظامی آمریکا در منطقه از زمان حملهٔ سال ۲۰۰۳ به عراق است. این تحرکات همزمان با ادامهٔ گفتوگوهای هستهای میان تهران و واشینگتن در ژنو صورت میگیرد.
بلومبرگ مینویسد پهپادهای «لوکاس» که هر فروند آن حدود ۳۵ هزار دلار قیمت دارد، برای حملات یکطرفه، شناسایی و عملیات دریایی طراحی شدهاند و با الهام از پهپاد ایرانی «شاهد ۱۳۶» توسعه یافتهاند.
به گفتهٔ برخی تحلیلگران، این پهپادهای سبک برای حمله به اهداف مستحکم مناسب نیستند، اما میتوانند علیه اهداف پراکنده و کماستحکام مانند تأسیسات تولید موشک و سایتهای پرتاب مؤثر باشند.
سنتکام قبلاً اعلام کرده بود پهپادهای این یگان با بُرد بلند قادرند بهصورت مستقل عمل کنند و با سازوکارهای مختلف از جمله منجنیق، پرتاب راکتی یا سامانههای زمینی و خودرویی به پرواز درآیند.
چین از شهروندانش خواست ایران را ترک کنند؛ خروج کارکنان غیراضطراری دولت آمریکا در اسرائیل مجاز اعلام شد
خبرگزاری دولتی چین اعلام کرد دولت این کشور به شهروندانش توصیه کرده از سفر به ایران خودداری کنند و کسانی که در ایران هستند، «هرچه زودتر» کشور را ترک کنند.
همزمان وزارت خارجهٔ ایالات متحده اعلام کرد خروج کارکنان غیراضطراری دولت آمریکا و اعضای خانوادهٔ آنها از مأموریت آمریکا در اسرائیل مجاز شده است.
در اطلاعیهای که روز جمعه هشتم اسفند منتشر شد، آمده است که این تصمیم بهدلیل «خطرات امنیتی» اتخاذ شده و هشدار داده شده که «افزایش تنشهای منطقهای» ممکن است باعث لغو یا محدود شدن پروازها به مقصد و از مبدأ اسرائیل شود.
در این اطلاعیه همچنین به افراد توصیه شده است تا زمانی که پروازهای تجاری برقرار است، خروج از اسرائیل را مد نظر قرار دهند.
وزارت خارجهٔ ایالات متحده چهارم اسفند نیز از خارجکردن پرسنل غیرضروری سفارت آمریکا در بیروت، پایتخت لبنان، و خانوادههای کارکنان این سفارت خبر داده بود. یک مقام ارشد آمریکایی با تأکید بر موقتی بودن این اقدام گفته بود بر اساس تازهترین ارزیابیهای امنیتی، تصمیم گرفته شده حضور کارکنان به حداقل ممکن کاهش یابد.
وزارت خارجهٔ استرالیا نیز ششم اسفند اعلام کرد بهدلیل وخامت اوضاع امنیتی در خاورمیانه، از افراد تحت تکفل دیپلماتهای این کشور در اسرائیل و لبنان خواسته است این دو کشور را ترک کنند و به خانوادههای دیپلماتهای استرالیایی در امارات متحدهٔ عربی، اردن و قطر نیز پیشنهاد خروج داوطلبانه داد و تأکید کرد که همچنان به شهروندان خود در اسرائیل و لبنان توصیه میکند تا زمانی که گزینههای تجاری برای خروج در دسترس است، ترک این کشورها را مد نظر قرار دهند.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که تنش میان تهران و واشینگتن افزایش یافته و گمانهزنیها دربارهٔ احتمال درگیری نظامی در عین جریان داشتن مذاکرات دو طرف بالا گرفته است.
وزارت علوم عقبنشینی کرد؛ افزایش تعداد دانشگاههایی که غیرحضوری میشوند
در پی چند روز اعتراض بیوقفه دانشجویان در چندین دانشگاه کشور که بلافاصله پس از بازگشایی دانشگاهها برای ترم جدید آغاز شد، به نظر میرسد وزارت علوم دولت مسعود پزشکیان که بر کلاسهای حضوری تأکید داشت، مجبور به عقبنشینی شده است.
در دو روز گذشته زمزمههای بازگشت کلاسها به حالت مجازی و غیرحضوری افزایش یافته و روز پنجشنبه کانال «اعتراض مدنی بازار» در تلگرام از افزایش تعداد این دانشگاهها خبر داد و نوشت که «دانشگاه آزاد پرند، دانشگاه آزاد کرمان، دانشگاه هنر اصفهان، دانشگاه آزاد تهران شمال، دانشگاه دامغان، دانشگاه علوم پزشکی آزاد تهران، دانشگاه علامه، دانشگاه آزاد گیلان و دانشگاه آزاد تبریز نیز به فهرست دانشگاههای مجازیشده اضافه شدهاند».
حال نورنیوز، رسانه نزدیک به علی شمخانی، مشاور علی خامنهای، هم در روز جمعه به ارتباط غیرحضوری شدن کلاسها با اعتراضات گسترده دانشجویی اشاره کرده است.
نورنیوز نوشت: «اگرچه در اطلاعیههای رسمی این دانشگاهها علت مجازی شدن آموزش دانشجویان به دلایل اجرایی و ملاحظات داخلی اعلام شد، اما همزمانی این تغییر تصمیم با فضای ملتهب برخی دانشگاهها، گمانههایی را درباره تأثیر نگرانی از بروز تجمعات و اعتراضات دانشجویی بر این تصمیمها مطرح کرده است.»
پیشتر وزیر علوم با تأکید بر حمایت از آموزش حضوری اعلام کرده بود که «حامی حضوری بودن دانشگاهها هستیم و ریسک آن را پذیرفتهایم»؛ حتی رئیس یکی از دانشگاهها در روز اول اعتراضات به میان دانشجوها رفت و بر همین نکته تأکید کرد.
اما حال به نظر میرسد که گستردگی و شدت اعتراضات دانشجویان که در پی چهلم کشتهشدگان سرکوب خونین دیماه آغاز شد باعث شده است که وزارت علوم از تصمیم خود عقبنشینی کرده و عطای کلاس حضوری را دستکم تا پایان ترم جدید به لقایش بخشیده باشد.
در این میان رئیس قوه قضائیه جمهوری اسلامی هم وزیران علوم و بهداشت دولت مسعود پزشکیان را تهدید کرده بود که اگر با تجمعات اعتراضی در چند دانشگاه کشور برخورد نکنند، دستگاه قضایی دخالت میکند و به این ترتیب «هزینه بالاتر خواهد رفت».
پیام مای ساتو در حمایت از وکلای تحت فشار حکومت در ایران
مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، روز پنجشنبه، همزمان با روز «استقلال کانون وکلا» در ایران، در پیامی از وکلایی که به دلیل انجام کار حرفهای خود تحت فشار حکومت هستند یاد کرد.
خانم ساتو در پیام خود در شبکه ایکس تأکید کرد: «مأموریت من نشان میدهد که وکلای دادگستری صرفاً به دلیل پذیرش و دفاع از موکلانی که در فعالیتهای مدنی و اعتراضی مشارکت داشتهاند، با آزار، بازداشت و محرومیت از وکالت مواجه میشوند.»
او در ادامه هشدار داده است: «هنگامی که وکلا هدف قرار میگیرند یا از انجام وظایف حرفهای خود بازداشته میشوند، فضای مدنی بهطور جدی خدشهدار میشود.»
همزمان با این پیام از طرف سازمان ملل، خبرگزاری حقوق بشری هرانا، مستقر در آمریکا، هم روز پنجشنبه از «تداوم بازداشت ۱۶ وکیل دادگستری» در ایران در پی دور تازه اعتراضات در دیماه خبر داد.
به نوشته هرانا، شیما قوشه، عنایتالله کراماتی، حسین شکری، مهران انصاری، مهدی انصاری، جعفر کشاورز، جعفر زارعی، نازنین برادران، زهره جوانی، سپیده طاهری، تیمور سالاری، علیرضا فرزانه جاجرومی، فاطمه روهنده، محسن درگینژاد، امیر بهادریفر و مسعود شیرمردی شاهقاسمی از جمله وکلایی هستند که همچنان در بازداشت به سر میبرند.
تعداد وکلای بازداشتی در دور تازه سرکوب در ایران پس از آزادی چند تن از آنها، به ۱۶ نفر رسیده است.