رئیسجمهور ایالات متحده روز سهشنبه ۱۱ فروردین، با ابراز نارضایتی دوباره از «عدم همکاری» متحدان غربی این کشور گفت هر کشوری که به نفت خاورمیانه نیاز دارد خودش برای باز کردن تنگۀ هرمز اقدام کند.
دونالد ترامپ در پستی در شبکه اجتماعی خود، تروثسوشال، نوشت: «تمام آن کشورهایی که بهدلیل تنگهٔ هرمز نمیتوانند سوخت جت تأمین کنند، مثل بریتانیا که از مشارکت در نابودی رهبری ایران خودداری کرد، یک پیشنهاد برای شما دارم: اول، از ایالات متحده خرید کنید؛ ما مقدار زیادی داریم. دوم، کمی شجاعتِ با تأخیر به خرج دهید، به تنگه بروید و آن را تصرف کنید».
او افزود: «باید یاد بگیرید خودتان برای خودتان بجنگید؛ ایالات متحده دیگر برای کمک به شما آنجا نخواهد بود، همانطور که شما برای ما نبودید».
آقای ترامپ در عین حال گفت: «ایران عملاً نابود شده است. بخش سخت کار انجام شده است. بروید و خودتان نفت را بهدست بیاورید!»
رئیسجمهور آمریکا در عین حال در گفتوگو با شبکۀ خبری سیبیاِس گفت که معتقد است این تنگه «خود به خود» باز خواهد شد؛ هرچند تأکید کرد که هنوز آمادۀ دستکشیدن از تلاشهایش برای وادار کردن تهران به بازگشایی این آبراه مهم بینالمللی نیست.
رئیسجمهور آمریکا در بخشی از این گفتوگو تأکید کرد: «در مقطعی این کار را میکنم، اما هنوز نه. کشورها باید وارد عمل شوند و خودشان این موضوع را مدیریت کنند. ایران تضعیف شده، اما آنها باید بیایند و کار خودشان را انجام دهند».
آقای ترامپ بار دیگر نارضایتی خود را از اینکه کشورهای دیگر نیرو یا تجهیزات نظامی برای پیوستن به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران اعزام نکردهاند، ابراز کرد و بر همین اساس، مسئولیت بازکردن تنگۀ هرمز را هم متوجه همان کشورها دانست.
او گفت: «من آنجا خواهم بود، اما اگر در تأمین نفت مشکل دارند، بگذارید خودشان بیایند و آن را بگیرند، همانطور که باید. بگذارید جلو بیایند و آن را ببرند. آنها نخواستند به کسی کمک کنند».
رئیسجمهور ایالات متحده با انتقاد دوباره از شرکای واشینگتن در پیمان دفاعی آتلانتیک شمالی، ناتو، گفت: «ناتو افتضاح است و همهشان افتضاحاند. پس اگر نفت میخواهند، بیایند و بردارند. تهدید واقعی وجود ندارد، تهدید قابلتوجهی نیست چون این کشور [ایران] تضعیف شده است. بگذارید خودشان بیایند و بردارند. وقتش رسیده که خودشان کاری برای خودشان انجام دهند».
او بار دیگر تکرار کرد که با وجود حملات ادامهدار ایران به کشتیها و زیرساختهای کشورهای حاشیه خلیج فارس، «هیچ تهدید واقعی» در تنگهٔ هرمز وجود ندارد.
این در حالیاست که رئیسجمهور ایالات متحده تنها یک روز قبل، یعنی دوشنبه، با انتشار مطلبی دیگر، خواهان بازگشایی «بیدرنگ» تنگۀ هرمز شده و تهدید کرده بود در صورتی که تهران با واشینگتن به توافق نرسیده و تنگۀ هرمز را هم باز نکند، نیروگاههای برق، تأسیسات نفتی و چهبسا تأسیسات آبشیرینکن ایران نابود خواهد شد.
او در همان روز، در گفتوگو با روزنامهٔ «فایننشال تایمز» حتی از تمایلش به در اختیار گرفتن نفت ایران و احتمال تصرف جزیرۀ راهبردی خارک گفته بود: «اگر بخواهم با شما صادق باشم، کار مورد علاقۀ من گرفتن نفت ایران است، اما برخی افراد نادان در داخل ایالات متحده میگویند: "چرا این کار را میکنی؟" اما آنها آدمهای احمقی هستند».
دونالد ترامپ بامداد دوم فروردین هم تهدید کرده بود که اگر ایران ظرف «۴۸ ساعت» تنگهٔ هرمز را «بهطور کامل و بدون تهدید» باز نکند، آمریکا نیروگاههای این کشور را «نابود» خواهد کرد.
او در عین حال، روز پنجم فروردین، زمانی که مدعی آغاز مذاکراتی با طرف ایرانی شد، از دریافت «یک هدیۀ بسیار ارزشمند» از سوی تهران هم خبر داد؛ هدیهای که روز بعد گفت که مجوز عبور ۱۰ نفتکش از تنگۀ هرمز بوده است.
بازشدن «خودکار» تنگۀ هرمز
رئیسجمهور ایالات متحده روز سهشنبه در گفتوگویی دیگر با نشریۀ «نیویورک پست» هم، دیدگاهش دربارۀ آیندۀ تنگۀ هرمز را شرح داد؛ دیدگاهی که شباهتها و در عین حال تفاوتهایی با نظرات قبلیاش داشت.
او در بخشی از این مصاحبه از بازشدن «خودکار» این آبراه سخن گفت: «فکر میکنم خودبهخود باز میشود، اما دیدگاه من این است که من این کشور [ایران] را کاملاً نابود کردهام. دیگر هیچ قدرتی برایشان باقی نمانده، و بگذارید کشورهایی که از این تنگه استفاده میکنند خودشان بروند و آن را باز کنند... چون تصور میکنم هر کسی که کنترل نفت را دارد، خیلی هم خوشحال میشود که تنگه را باز کند».
این در حالیاست که جمهوری اسلامی چندین بار ادعا کرده که تنگۀ هرمز همچنان باز است و این آبراه، صرفاً بر روی کشتیهای آمریکایی و «کشورهای متخاصم» یا شناورهایی که از مبدأ یا به مقصد بنادر کشورهای «متخاصم» در حرکت باشند، بسته است.
بسته شدن عملی تنگهٔ هرمز از سوی ایران اما، در یک ماه گذشته جریان جهانی نفت را مختل کرده و باعث جهش قیمتها در سراسر جهان شده است. طولانیشدن این وضعیت منجر به هشدارهای تازۀ وزیران انرژی اتحادیه اروپا دربارۀ آثار بلندمدت این بحران شده است.
در ایالات متحده هم، بهای سوخت به بالاترین حد در سه سال اخیر رسیده؛ موضوعی که در صورت تداوم میتواند در آستانۀ انتخابات میاندورهای کنگره در ماه نوامبر، کمتر از هشت ماه دیگر، به دردسری بزرگ برای دونالد ترامپ و حزب جمهوریخواه تبدیل شود.