ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، روز شنبه ۱۹ اردیبهشت، ساعتی بعد از برپایی رژهٔ «روز پیروزی» در مسکو، گفت که معتقد است جنگ اوکراین در حال اتمام است.
او بدون اشاره به جزئیات بیشتر دربارهٔ این جنگ به خبرنگاران گفت: «فکر میکنم این موضوع در حال پایان یافتن است.»
روزنامه فایننشال تایمز روز پنجشنبه گزارش داده بود که رهبران اتحادیه اروپا در حال آمادهسازی برای مذاکرات احتمالی هستند. وقتی از پوتین پرسیده شد آیا حاضر است با اروپاییها وارد گفتوگو شود، او گفت که گزینه ترجیحیاش گرهارد شرودر، صدراعظم پیشین آلمان، است.
کرملین هفته گذشته اعلام کرده بود این دولتهای اروپایی هستند که باید نخستین گام را بردارند، زیرا آنها پس از آغاز جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲، ارتباط خود با مسکو را قطع کردند.
تهاجم روسیه به اوکراین که بیش از چهار سال از آغاز آن میگذرد، جدیترین بحران در روابط روسیه و غرب از زمان بحران موشکی کوبا در سال ۱۹۶۲ را رقم زده است.
برگزاری رژه «روز پیروزی» بهصورت محدود و با تدابیر امنیتی شدید
مسکو روز شنبه در حالی که نگرانیها از احتمال برهم زدن مراسم از سوی اوکراین افزایش یافته بود، محدودترین رژهٔ «روز پیروزی» خود در سالهای اخیر را برگزار کرد.
این مراسم که بهمناسبت شکست آلمان نازی در جنگ جهانی دوم برگزار میشود، در دوران ریاستجمهوری ولادیمیر پوتین به یکی از مهمترین تعطیلات سال در روسیه تبدیل شده است؛ جشنی پرشکوه برای نمایش تاریخ نظامی شوروی و روسیه و همچنین جنگ جاری مسکو در اوکراین.
با این حال، مراسم امسال، با توجه به حملهٔ پهپادی اوکراین به یکی از حومههای مسکو در هفتهٔ گذشته و افزایش نگرانیهای امنیتی، بدون حضور تانکها و دیگر تجهیزات سنگین رزمی در میدان سرخ برگزار شد.
مسکو پیشتر تهدید کرده بود که اگر اوکراین این رژه را مختل کند، حملهای «گسترده» به مرکز کییف انجام خواهد داد. این تهدیدها پیش از آن مطرح شد که دو طرف با میانجیگری دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بر سر آتشبسی سهروزه توافق کنند.
با اجرایی شدن آتشبس موقت، هم روسیه و هم اوکراین از کاهش حملات در شب ۱۹ اردیبهشت خبر دادند. با این حال، ارتش اوکراین اعلام کرد نیروهای روسیه از روز قبل یک موشک و دهها پهپاد بهسمت اوکراین شلیک کردهاند. مسکو نیز مدعی شد که کییف توافق را نقض کرده است، هرچند گزارشی دربارهٔ اختلال در خود مراسم رژه منتشر نشد.
در عوض، نمایشگرهای بزرگ و پخش تلویزیونی دولتی، تسلیحاتی از جمله یک موشک بالستیک قارهپیما، یک زیردریایی هستهای، یک جنگنده و انواع پهپادها و سامانههای توپخانهای را بهنمایش گذاشتند.
ستونهای سربازان و ملوانان، از جمله نیروهایی که در جنگ اوکراین حضور داشتهاند، از برابر ولادیمیر پوتین رژه رفتند. او در کنار کهنهسربازان روسیه و در نزدیکی آرامگاه لنین مراسم را تماشا میکرد. نیروهای کرهٔ شمالی که در منطقهٔ کورسک روسیه علیه نیروهای اوکراینی جنگیدهاند نیز در این رژه حضور داشتند و جنگندهها بر فراز کرملین پرواز کردند.
پوتین در سخنرانی هشتدقیقهای خود، عملیات نظامی کنونی روسیه در اوکراین را به مبارزهٔ اتحاد شوروی در جنگ جهانی دوم پیوند زد.
او گفت: «دستاورد بزرگ نسل پیروزمندان، امروز الهامبخش سربازانی است که اهداف عملیات ویژهٔ نظامی را اجرا میکنند»؛ عبارتی که کرملین برای اشاره به تهاجم گسترده به اوکراین بهکار میبرد.
پوتین افزود: «آنها در برابر نیرویی تهاجمی ایستادهاند که کل بلوک ناتو آن را مسلح و حمایت میکند. با این حال، قهرمانان ما به پیش میروند... من قاطعانه باور دارم که حق با ماست.»
تهاجم روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، که در سطح بینالمللی بهعنوان جنگی تجاوزکارانه و بدون تحریک قبلی محکوم شد، اکنون به جنگی فرسایشی و چندساله تبدیل شده که همچنان چشمانداز روشنی برای پایان آن دیده نمیشود.
دونالد ترامپ گفت که «مایل است آتشبس بهشکل قابلتوجهی تمدید شود» و این جنگ را «بدترین رویداد از زمان جنگ جهانی دوم از نظر تلفات انسانی» توصیف کرد.
با این حال، چشمانداز تمدید آتشبس یا دستیابی به توافق کامل صلح همچنان دور از دسترس بهنظر میرسد.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، روز ۱۹ اردیبهشت به خبرنگار تلویزیون دولتی روسیه گفت: «قابل درک است که طرف آمریکایی عجله دارد، اما مسئلهٔ حلوفصل بحران اوکراین بسیار پیچیدهتر از آن است و رسیدن به توافق صلح، مسیری طولانی با جزئیات دشوار پیشِ رو دارد.»
با وجود آتشبس، تدابیر امنیتی در مسکو در روز ۱۹ اردیبهشت همچنان بسیار شدید بود. گشتهای مسلح و ایستهای بازرسی در سراسر پایتخت مستقر شدند و تکتیراندازها بر بام بسیاری از ساختمانهای اطراف محل رژه حضور داشتند.
پوتین نیز در زمان حضورش تحت حفاظت شدید نیروهای امنیتی قرار داشت و اینترنت همراه در مسکو قطع شده بود.
