مدیر مرکز ضد تروریسم آژانس امنیت ملی آمریکا روز سهشنبه ۲۶ اسفند در مخالفت با جنگ ایران از مقام خود استعفا داد.
جوزف کنت با انتشار بیانیهای روی شبکۀ ایکس نوشت: «پس از تعمق فراوان، به این نتیجه رسیده است که از مقامش در مرکز ملی ضد تروریسم بلافاصله کنارهگیری کند».
این نظامی کهنهکار، که خود در یازده عملیات جنگی کشورش حضور داشته، در ابتدای نامهاش خطاب به رئیسجمهور ایالات متحده تأکید کرده که از نظر او، «هیچ تهدید فوری از سوی ایران متوجه آمریکا نبوده» و از این رو، «نمیتواند با وجدان آسوده» از این جنگ حمایت کند.
جو کنت که همسرش شرون را هم در سال ۲۰۱۹ در منبیج سوریه از دست داده است، میگوید جنگ جاری علیه ایران، درست مثل جنگی که همسرش را از او گرفت، «با خواست و فشار اسرائیل و لابی قدرتمند این کشور در آمریکا» آغاز شده و جان بسیاری از جوانان آمریکایی را گرفته است.
او ضمن تأکید بر حمایتش از دیدگاههای دونالد ترامپ در کارزارهای انتخاباتی ۲۰۱۶، ۲۰۲۰ و ۲۰۲۴، دیدگاه رئیسجمهور آمریکا تا تابستان گذشته، یعنی پیش از جنگ ۱۲ روزه ایران، مبنی بر اینکه جنگهای خاورمیانه، «همچون تلههایی هستند که جانهای ارزشمند آمریکاییها و ثروت این کشور را میبلعند» را به او یادآوری کرده است.
مدیر مرکز ضد تروریسم آژانس امنیت ملی آمریکا از رویکرد ترامپ در دوره اول ریاست جمهوریاش، که از آن با عنوان «درک دقیق چگونگی استفاده از قدرت نظامی، بدون کشیدهشدن به جنگهای بیپایان» یاد کرده، تمجید و بهعنوان مثال به کشتن قاسم سلیمانی اشاره میکند.
جوزف کنت در ادامه ادعا میکند که از آغاز دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ، گروهی از افسران ارشد اسرائیلی و اعضای تأثیرگذار رسانههای آمریکا، با راهاندازی یک کارزار اطلاعات جعلی و ضد اطلاعات، ایده «اول آمریکا» را زیر پا گذاشته و با دروغ، رئیسجمهور را قانع کردهاند که ایران، تهدیدی فوری برای ایالات متحده به شمار میآید و اگر همین حالا حمله کنیم، راه پیروزی سریع، هموار خواهد بود.
جو کنت میگوید این همان تاکتیکی است که «اسرائیلیها برای کشیدن آمریکا به جنگ فاجعهبار عراق» استفاده کردند و هزاران مرد و زن آمریکایی را بهکشتن دادند. او تأکید کرده که «نباید این اشتباه را تکرار کنیم».
او در نهایت خطاب به دونالد ترامپ گفته که دعا میکند رئیسجمهور به این بیاندیشد که «ما در ایران چه میکنیم و این کار را برای چه کسی انجام میدهیم» و در نهایت، با تغییر رویکرد، جنگ را متوقف کرده و مسیر دیگری را در پیش بگیرد.
واکنشها
در یکی از نخستین واکنشها به این استعفای جنجالی، مایک جانسون، رهبر جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا و از حامیان سرسخت دونالد ترامپ، با این ادعا که جو کنت در جلسات تصمیمگیری برای جنگ حضور نداشته است، گفت نمیداند او اطلاعاتش را از کجا میگیرد، اما در آن جلسات، «اطلاعات حساسی ارائه شده که منجر به این نتیجهگیری شد که در لحظهای جدی و حساس برای ایالات متحده قرار داریم».
از سوی دیگر، برخی چهرههای متنفذ رسانهای ادعا میکنند که تعدادی از اعضای گروه معروف به «دستۀ ۸ نفره»، شامل رهبران هر دو حزب در سنا و مجلس نمایندگان و اعضای ارشد دو حزب در کمیتههای اطلاعات هر دو نهاد کنگره هم در مورد «تهدید آنی ایران» قانع نشده بودهاند.
خود رئیسجمهور ایالات متحده هم در نخستین واکنش به کنارهگیری جنجالی جوزف کنت، گفت که او را چندان از نزدیک نمیشناخته، اما شنیده که «از نظر امنیتی، فرد ضعیفی بوده است». دونالد ترامپ در ادامه گفت «خوب شد که استعفا کرد؛ چون فکر میکرد ایران، تهدید محسوب نمیشده است».
این در حالیاست که جوزف کنت، مستقیماٌ از سوی دونالد ترامپ به جایگاه حساس مدیریت مرکز ضد تروریسم آژانس امنیت ملی، زیر نظر تولسی گابارد منصوب شده بود.
اما این همه ماجرا نیست.
روز دوشنبه ۲۵ اسفند، یک روز پیش از کنارهگیری جوزف کنت، رئیسجمهور آمریکا در نشستی مطبوعاتی در کاخ سفید و در پاسخ به سوالی مربوط به حملات ایران به کشورهای منطقه، گفت که «هیچکس چنین چیزی را پیشبینی نمیکرد و هیچیک از کارشناسان برجسته چنین فکری نمیکردند».
دونالد ترامپ در حالی این ادعا را مطرح کرد که تنها چهار روز پیش از آغاز جنگ، نِیت سوانسون، دیپلمات کارکشته آمریکایی که سالها در وزارت خارجه و در مقام مشاور کاخ سفید، مسئول امور ایران بود و اخیراً از سوی دولت آمریکا کنار گذاشته شده است، در مقالهای مفصل در مجله «سیاست خارجی»، مشخصاٌ به این موضوع اشاره کرده بود.
او هشدار داده بود که در صورت حمله به ایران، تهران ممکن است «با جدیت، هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی کشورهای عربی حوزه خلیج فارس را در نظر بگیرد».
سوانسون با هشدار دربارۀ دستکم گرفتن تهران، نوشته بود: «ایران ممکن است ضعیف باشد؛ اما هنوز ابزارهایی را برای وارد کردن ضربات دردناک به ایالات متحده در اختیار دارد».
پیشتر علی خامنهای رهبر پیشین جمهوری اسلامی هم پس از جنگ ۱۲ روزه، هشدار داده بود که اگر واشینگتن بار دیگر به ایران حمله کند، اینبار «جنگ، به کل منطقه گسترش پیدا خواهد کرد».
از سوی دیگر رئیسجمهور آمریکا با مشکلات غیر منتظرۀ دیگری هم روبرو است: او که از بریتانیا و سایر متحدانش در ناتو خواسته بود برای کمک به بازگشایی تنگۀ هرمز، که عملاً از سوی ایران بسته شده، ناوهای خود را به این منطقه اعزام کنند، با پاسخ منفی آنها روبرو شده است. از اسپانیا تا آلمان و از بریتانیا تا فرانسه، هر یک به زبانی گفتهاند که «این جنگ آنها نیست» و حاضر به درگیری نظامی با ایران نیستند.
دونالد ترامپ در نشست روز سهشنبه با نخستوزیر ایرلند در کاخ سفید، ضمن ابراز «ناامیدی» از رفتار اعضا ناتو، گفت که دیگر «نه به آنها نیازی دارد و نه علاقهای به مشارکتشان».
او اظهار داشت: کشورهای منطقه از جمله امارات متحده عربی پا پیش گذاشته و برای تأمین امنیت این آبراه حیاتی ابراز آمادگی کردهاند.
آقای ترامپ در عین حال، با تأکید بر اینکه «ایران یک تهدید هستهای جدی و فوری» بوده و دخالت نظامی برای مهار تهران ضرورت داشته است، گفت که واشینگتن «در آیندۀ نزدیک به این جنگ پایان میدهد، اما هنوز برای خروج از آن آماده نیست».
همزمان با پافشاری رئیسجمهور آمریکا دربارۀ «نیاز به مهار تهدید هستهای تهران»، جاناتان پاوِل، مشاور امنیت ملی دولت بریتانیا که در آخرین گفتوگوهای هستهای ایران و آمریکا حضور داشته، میگوید پیشنهادی که از سوی تهران دربارۀ برنامۀ هستهایاش مطرح شده بود، «آنقدر جدی و قابل تأمل بود که بتواند مانع از آغاز جنگ شود».
روزنامه گاردین به نقل از منابع خود نوشته که آقای پاول متقاعد شده بود توافق پیشنهادی ایران در ژنو، «غافلگیرکننده» بوده است.
دو روز بعد از این گفتوگوها اما، و در حالی که بر سر تاریخی برای ادامۀ مذاکرات در بعد فنی توافق شده بود، آمریکا و اسرائیل بار دیگر به ایران حمله کردند و اینبار در نخستین ساعت، رهبر جمهوری اسلامی و بسیاری از دیگر مقامات ارشد جمهوری اسلامی را کشتند.
موضوعی که با واکنش سریع تهران و گسترش جنگ، به چندین کشور منطقه، هدف قرار گرفتن پایگاههای نظامی آمریکا و زیرساختهای انرژی کشورهای حوزۀ خلیج فارس، و در نهایت بستهشدن تنگۀ هرمز و افزایش شدید قیمت نفت و گاز در بازارهای جهانی دنبال شد؛ موضوعی که بسیاری از مقامات و کارشناسان، مشاوران امنیتی کاخ سفید و دیپلماتهای غربی پیشبینی کرده بودند.