دفتر کنترل داراییهای خارجی ایالات متحده روز جمعه ۱۱ اردیبهشت همزمان با اعمال تحریمهای جدید علیه تهران، به شرکتهای کشتیرانی و کشتیرانان هشدار داد که پرداخت «عوارض» به ایران برای عبور ایمن از تنگه هرمز، صرف نظر از روش پرداخت، آنها را با خطر تحریم آمریکا روبرو میکند.
در بیانیه اوفک گفته شده است که هر شکل پرداختی به ایران حتی در قالب «خیریه» یا «کمک عامالمنفعه» میتواند با خطر تحریم آمریکا همراه باشد.
از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با هشدار به کشتیهای عبوری از تنگه هرمز اعلام کرد که رفتوآمد در این تنگه را در اختیار گرفته و کشتیها صرفاً از مسیرهای مورد تأیید ایران اجازه عبور خواهند داشت.
از آن زمان بر اساس گزارش نهادهای ناظر بر کشتیرانی دنیا، عبور و مرور در تنگه هرمز نزدیک به ۹۰ درصد کاهش پیدا کرده است.
دفتر کنترل داراییهای خارجی آمریکا در بیانیه خود گفته است که درخواستهای ایران ممکن است شامل چندین گزینه پرداخت، از جمله ارز اعتباری، رمز ارز، جبران خسارت، مبادلات غیررسمی یا سایر پرداختهای غیرنقدی، مانند کمکهای خیریه اسمی به جمعیت هلال احمر ایران، بنیاد مستضعفان یا حسابهای سفارت ایران باشد.
مقامهای ایرانی از زمان مسدود شدن تنگه هرمز، از اعمال یک «نظام حقوقی» تازه در این آبراه حیاتی با مشارکت عمان صحبت میکنند که بر مبنای آن عبور هر کشتی مشمول نظارت و پرداخت هزینه میشود.
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه ایران، اوایل اردیبهشت گفت تهران در حال تدوین پروتکلی با عمان است که بر اساس آن کشتیها برای عبور از تنگه نیاز به دریافت مجوز و پروانه داشته باشند.
در این میان گزارشهایی از سوی رسانههای داخل ایران منتشر شده که برخی کشتیهای عبوری از این تنگه طی هفتههای گذشته اقدام به پرداخت عوارض به ایران کردهاند. در این گزارشها از پرداخت مبالغی تا سقف دو میلیون دلار در قالب رمزارز خبر داده میشود.
ایران پیشتر بهعنوان بخشی از پیشنهادهای خود برای پایان دادن به جنگ با اسرائیل و ایالات متحده، خواستار دریافت عوارض از کشتیها برای عبور از تنگهٔ هرمز شده بود.
آمریکا در واکنش به اقدام ایران در بستن تنگه هرمز، یک محاصره دریایی بر بنادر و کشتیرانی ایران اعمال کرده است که بر مبنای آن ورود و خروج هر کشتی از مبدأ یا به مقصد بنادر ایران ممنوع است.
تنگه هرمز، گذرگاهی به عرض تنها ۳۴ کیلومتر میان ایران و عمان، مسیر اتصال خلیج فارس به اقیانوس هند است و راه اصلی عبور حدود یکپنجم نفت جهان و کالاهای حیاتی دیگر از جمله کودهای شیمیایی بهشمار میرود.
وزارت خزانهداری آمریکا در بیانه تازهاش یادآور شده که برمبنای قوانین تحریمی پیشین، اشخاص غیر آمریکایی ممکن است به دلیل انجام معاملات با دولت ایران و سپاه پاسداران در معرض تحریم قرار گیرند.
در این بیانیه همچنین به محاصره اعمال شده بر بنادر ایران اشاره شده و گفته شده است که مجوزهای صادر شده پیشین اوفک «جایگزین اختیارات سایر سازمانها و ادارات دولتی ایالات متحده، از جمله فرماندهی مرکزی ایالات متحده، نمیشود.»
تحریمهای جدید علیه صرافیهای ایرانی
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری ایالات متحده روز جمعه به شکل جداگانه اعلام کرد که سه صرافی ارز خارجی ایرانی و شرکتهای پوششی وابسته به آنها را در ادامه تلاشهای این وزارتخانه برای مختل کردن شریانهای مالی حکومت ایران در فهرست تحریم قرار میدهد.
این دفتر میگوید صرافیهای ایرانی هر ساله میلیاردها دلار تراکنش ارزی را تسهیل میکنند و چون ایران عمدتاً فروش نفت خود را با یوآن، واحد پولی چین تسویه میکند، این صرافیها «نقش حیاتی» در تبدیل درآمدهای نفتی به ارزهایی دارند که برای نیروهای نظامی ایران و شرکا و نیروهای نیابتی آن قابل استفادهتر است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در بیانیهای ایران را «سرِ مارِ تروریسم جهانی» خواند و گفت این وزارتخانه در راستای دستورات دونالد ترامپ، «با شدت عمل میکند تا شریانهای مالی نیروهای نظامی ایران را قطع کند».
در فهرست تحریمهای جدید نام صرافیها، شرکتهای وابسته به آنها و اشخاص حقیقی که در اداره و کنترل آنها نقش دارند، دیده میشود.
وزارت خزانهداری آمریکا هفته گذشته معادل ۳۴۴ میلیون دلار رمزارز را بهظن ارتباط با ایران مسدود کرده بود.
ایالات متحده همچنین روز هشتم اردیبهشت، ۳۵ نهاد و فرد را بهدلیل نقش آنها در «ساختار بانکداری سایه» ایران تحریم کرد.