وزیر خزانهداری آمریکا روز سهشنبه ۲۵ فروردین گفت چین در جریان جنگ خاورمیانه با انبار کردن نفت و محدود کردن صادرات برخی کالاها، شریک جهانی قابل اعتمادی نبوده است.
به گفته اسکات بِسِنت، این اقدام مشابه رفتار این کشور در قبال کالاهای پزشکی در دوران همهگیری کووید-۱۹ است.
او به خبرنگاران گفت در اینباره با مقامهای چینی گفتوگو کرده است.
وزیر خزانهداری آمریکا از پاسخ به این پرسش که آیا این اختلاف میتواند برنامه سفر دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، به پکن در اواسط ماه مه را تحت تأثیر قرار دهد، طفره رفت، اما گفت ترامپ و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، روابط کاری بسیار خوبی دارند.
او افزود: «فکر میکنم پیام این سفر، ثبات است. از تابستان گذشته تاکنون ثبات خوبی در روابط داشتهایم که از سطوح بالای رهبری نشأت میگیرد. ارتباط، کلید اصلی است».
با این حال، بسنت از اقدامات چین در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران که باعث افزایش ۵۰ درصدی قیمت نفت و اختلال در زنجیرههای تأمین شد، انتقاد کرد.
او گفت: «چین در پنج سال گذشته سه بار شریک جهانی غیرقابل اعتمادی بوده است؛ یک بار در دوران کووید که محصولات بهداشتی را احتکار کرد و بار دوم در موضوع عناصر نادر خاکی». اشارهٔ وزیر خزانهداری آمریکا به تهدید سال گذشته پکن برای محدود کردن صادرات مواد کمیاب معدنی بود.
به گفتهٔ او، اکنون نیز چین بهجای کمک به کاهش کمبود جهانی ناشی از بسته شدن تنگه هرمز، که ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکند، در حال احتکار بیشتر نفت است.
بسنت افزود: چین از قبل نیز ذخایر راهبردی نفتی تقریباً هماندازه کل ذخایر ۳۲ کشور عضو آژانس بینالمللی انرژی داشت، اما همچنان به خرید نفت ادامه میدهد: «آنها همچنان خرید میکنند، احتکار میکنند و صادرات بسیاری از کالاها را کاهش دادهاند».
سفارت چین در واشینگتن بلافاصله به این اظهارات واکنشی نشان نداد.
صندوق بینالمللی پول، بانک جهانی و آژانس بینالمللی انرژی روز دوشنبه از کشورها خواستند از احتکار منابع انرژی و اعمال محدودیتهای صادراتی که میتواند به گفتهٔ آنها بزرگترین شوک تاریخ بازار انرژی جهان را تشدید کند، خودداری کنند، هرچند نام کشوری مشخص را ذکر نکردند.
ارتش آمریکا روز ۲۴ فروردین محاصره کشتیهایی که از بنادر ایران خارج یا به آن وارد میشوند را آغاز کرد و پس از شکست مذاکرات ۲۲ فروردین در اسلامآباد برای پایان جنگ، تهران تهدید کرد که علیه بنادر همسایگان خود در خلیج فارس دست به اقدامات تلافیجویانه خواهد زد.
قیمت نفت اوایل روز سهشنبه دوباره به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه بازگشت ولی بعد بهدلیل انتشار گزارشهایی از احتمال ازسرگیری مذاکرات میان آمریکا و ایران برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی احتمالی تنگه هرمز، دوباره به زیر ۱۰۰ دلار سقوط کرد.
بسنت پیشتر گفته بود این محاصره تضمین میکند که هیچ کشتی چینی یا دیگر کشورها اجازه عبور از تنگه را نخواهند داشت.
وزیر خزانهداری آمریکا افزود: «آنها به این ترتیب نمیتوانند نفت دریافت کنند. میتوانند نفت بگیرند، اما نه نفت ایران».
به گفتهٔ او، چین بیش از ۹۰ درصد نفت ایران را خریداری میکرده که حدود هشت درصد از کل واردات سالانه نفت این کشور را تشکیل میدهد.