وزارت دفاع روسیه اعلام کرد رژهٔ «روز پیروزی» در میدان سرخ امسال بهطور چشمگیری کوچکتر برگزار خواهد شد و برای نخستین بار در نزدیک به دو دههٔ گذشته، هیچ خودروی نظامی یا تسلیحات سنگین در آن به نمایش گذاشته نمیشود.
رژهٔ روز پیروزی، نمایش سالانهٔ کرملین برای گرامیداشت نقش اتحاد شوروی در جنگ جهانی دوم و نیز نمایش توان نظامی امروز روسیه است.
وزارت دفاع روسیه سهشنبه هشتم اردیبهشت، پس از چند روز شایعه، تأیید کرد که رژهٔ ۹ مه امسال بسیار کمرمقتر خواهد بود. دلیل این تصمیم «وضعیت عملیاتی کنونی» عنوان شد، اما توضیح بیشتری ارائه نشد.
در بیانیهٔ این وزارتخانه آمده است که رژهٔ محدودشده، شامل رژهٔ سربازان و دیگر نیروها خواهد بود. با این حال، اعلام شد که هیچیک از دانشجویان دانشکدههای معتبر نظامی کشور در آن شرکت نخواهند کرد و همچنین «ستون تجهیزات نظامی»، اشاره به بخشی که در سالهای گذشته شامل تانکها، خودروهای زرهی، موشکهای بالستیک قارهپیما و موارد دیگر بود، نیز به نمایش در نخواهد آمد.
این رویداد سالانه که در نزدیکی دیوارهای کرملین برگزار میشود، بهطور سنتی برای گرامیداشت پیروزی بر آلمان نازی در جنگ جهانی دوم برگزار شده و کهنهسربازان در آن جایگاه ویژهای داشتهاند.
آخرین بار که در این رژه هیچ خودروی نظامی حضور نداشت، سال ۲۰۰۷ و در دوران ریاستجمهوری دمیتری مدودف بود. در سال ۲۰۲۳ نیز این مراسم کمرمقتر برگزار شد و تنها چند ده خودرو، از جمله پرتابگرهای موشکی و خودروهای زرهی پیادهنظام، حضور داشتند و یک تانک مربوط به دوران جنگ جهانی دوم در رأس ستون حرکت میکرد.
با این حال، در طول حدود ۲۵ سال قدرت ولادیمیر پوتین، کرملین از این رژه برای نمایش گستردهٔ تجهیزات نظامی، از صدها تانک و خودرو گرفته تا هواپیماها و سامانههای موشکی، بهعنوان نمایش قدرت در برابر جهان استفاده کرده است.
از زمان تهاجم گستردهٔ روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، این رژه همچنین یادآور تلاش جنگی روسیه در آن کشور بوده، هرچند اشارهٔ چندانی به تلفات سنگین این جنگ نشده است.
اوکراین در یک سال گذشته حملات پهپادی خود را افزایش داده و زیرساختهای انرژی، پایگاههای نیروی هوایی و اهداف دیگری در روسیه را هدف قرار داده است.
مسکو برای مقابله با این پهپادها با چالشهایی روبهرو بوده است.
برخی ناظران گمان میکنند که این تصمیم ممکن است ناشی از نگرانی دربارهٔ حملهٔ پهپادی اوکراین باشد. در سال ۲۰۲۳، اوکراین یک پهپاد را به داخل مجموعهٔ کرملین هدایت کرد که فرماندهان نظامی را غافلگیر کرد.
کیریل مارتینوف، سردبیر «نووایا گازتا اروپا»، پیش از اعلام رسمی وزارت دفاع گفت: «توانایی اوکراین برای هدف قرار دادن عمق خاک روسیه در سالهای اخیر واقعاً افزایش یافته است. و بهطور کلی، رخنه در پدافند هوایی در جریان این رژه، با حضور همهٔ مهمانان عالیرتبه، قطعاً تهدیدی بسیار واقعی است».
او همچنین اشاره کرد که جامعهٔ روسیه بهطور فزایندهای از جنگ، نحوهٔ مدیریت اقتصاد توسط کرملین، که تحت فشار فزاینده است، و محدودیتهای شدید اینترنت که با هدف مقابله با پهپادهای اوکراینی اعمال میشود، فرسوده شده است.
او به «کارنت تایم» گفت: «هیچکس نمیداند این جنگ چه زمانی یا تحت چه شرایطی پایان خواهد یافت. افراد بیشتری، حتی در میان کسانی که از جنگ حمایت میکردند، دچار نوعی ناامیدی شدهاند».