مدیر نهاد ناظر بر شرایط اقلیمی اتحادیه اروپا میگوید یک الگوی تشدیدشوندۀ «اِلنینو» که ماه سپتامبر باعث افزایش بیسابقۀ دما در بخشهایی از کرۀ زمین شد، میتواند سال ۲۰۲۷ را به گرمترین سال ثبتشدۀ جهان تبدیل کند.
کارشناسان هواشناسی طی ماههای اخیر هشدار دادهاند که این پدیدۀ اقلیمی، احتمالاً به قدرتمندترین نمونه در نوع خود تبدیل خواهد شد. این در حالی است که دماهای بیسابقۀ اخیر در حالی ثبت شدهاند که «النینو» هنوز به اوج قدرت و فعالیت خود نرسیده است.
النینو یک پدیدهٔ اقلیمی طبیعی است که با گرم شدن غیرعادی آبهای سطحی در بخش مرکزی و شرقی اقیانوس آرام استوایی رخ میدهد و الگوی آبوهوای کل کرۀ زمین را تغییر میدهد.
بیشتر در این باره:
سازمان ملل از احتمال ۸۰ درصدی بازگشت النینو در فاصله خرداد تا شهریور خبر دادمرحلۀ گرمایشی این پدیدۀ اقلیمی، به طور موقت دمای آب دریا در مناطق حارهای اقیانوس آرام را افزایش داده و منجر به تغییرات اقلیمیای میشود که احتمال خشکسالی و سیلاب را بالا برده و تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیتهای بشری را هم تشدید میکند.
به گفتۀ موسسۀ خدمات تغییرات اقلیمی «کوپرنیک»، دمای آبهای سطحی دریا در یکی از مناطق نظارتی در اقیانوس آرام، به رقم بیسابقۀ ۲۹ و ۷ دهم درجۀ سانتیگراد رسیده بود.
این موسسۀ ناظر اروپایی تأکید میکند که این دما، از بالاترین دماهای ثبتشده در جریان النینوهای قدرتمند قبلی، از جمله در سالهای ۱۹۸۲، ۱۹۹۷، و ۲۰۱۵، هم فراتر رفته است.
کارلو بوئونتِمپو، مدیر این نهاد نظارتی به خبرگزاری فرانسه گفت گرچه النینوی امسال، که از اواخر خردادماه آغاز شد، «بسیار استثنایی» است اما هنوز زود است که بتوان گفت قدرتمندترین پدیدۀ ثبتشده بوده است.
بر اساس دادههای جمعآوری شدۀ کوپرنیک، متوسط دمای سطحی دریاهای جهان در ماه سپتامبر به رکورد ۲۱ و پنج صدم سانتیگراد رسید. این در حالیاست که رکورد قبلی در زمان مشابه، سه سال پیش ثبت شده و معادل ۲۰ و ۹۲صدم سانتیگراد بود.
کارشناسان هشدار میدهند که با توجه بهاینکه گرمای ذخیرهشده در اقیانوس آرام، رفتهرفته وارد جو خواهد شد، النینوی امسال در کنار فعالیتهای انسانی میتواند سال آتی میلادی یعنی ۲۰۲۷ را به گرمترین سال ثبتشده تبدیل کند.
دمای هوا در سال پس از پدیدۀ النینو، که معمولاً هر دو تا هفت سال بروز کرده و بین ۹ تا ۱۲ ماه هم طول میکشد، افزایش مییابد.
بوئونتمپو اما معتقد است که در حالیکه «سوپر النینوی امسال» هنوز به اوج خود نرسیده، ممکن است تأثیر آن در افزایش دما، بیسابقه و رکوردشکن باشد.
این کارشناس میگوید: «اگر الگویی را که پیشتر مشاهده کردهایم دنبال کنیم، ممکن است شاهد ثبت رکوردهای جدید در سال جاری، و سپس در سال ۲۰۲۷ باشیم».
بر اساس دادههای کوپرنیک، در پی ثبت رکوردهای تازۀ دما در مردادماه، جهان شاهد دومین شهریور گرم خود بوده است.
بیشتر در این باره:
هشدار تازه دربارۀ تسریع روند گرمایش زمین طی پنج سال آیندهشهریورماه سال جاری، یک و ۶۳ صدم درجه گرمتر از متوسط پیش از دوران صنعتی بود. این دومین ماه پیاپی بود که افزایش دما، فراتر از ۱ و نیم درجه سانتیگراد ثبت شد.
النینوی قبلی باعث شده بود که سال ۲۰۲۴ به گرمترین سال ثبتشده تبدیل شود.
کارلو بوئونتمپو تأکید میکند که با وجود نقش النینو در افزایش دمای زمین، «مسئول اصلی تغییرات اقلیمی و افزایش بیش از یک و نیم درجهای دما، انتشار گازهای گلخانهای ناشی از فعالیتهای انسانی است».
در نشست اقلیمی سال ۲۰۱۵ پاریس که به ابتکار سازمان ملل متحد برگزار شد، کشورهای جهان توافق کردند که میزان گرمایش زمین را «زیر ۲ درجه فراتر از دوران پیشاصنعتی» حفظ کرده و همزمان، با هدف کنترل آثار تغییرات اقلیمی، تلاش کنند که این افزایش دما را به یک و نیم درجه محدود کنند.
سازمان ملل متحد اما ماه گذشته هشدار داد که با توجه به فرصتهای ازدسترفته در یک دهۀ اخیر، طی چند سال آینده، هدفگذاری یک و نیم درجهای، غیر قابل دستیابی خواهد شد.
به گفتۀ پژوهشگران، برای محدود کردن دورههای «جهش» بیش از ۱ و نیم درجهای دما، و پایینآوردن هرچه سریعتر دمای زمین، کاهش انتشار گازهای گلخانهای «حیاتی» است.