در حالی که تهران میگوید پیشنویس پیشنهادش برای توافق هستهای «طی دو تا سه روز آینده» آماده میشود، یک مقام ارشد آمریکایی به وبسایت اکسیوس گفته دولت آمریکا آماده است طرحی را بررسی کند که به ایران اجازه «غنیسازی صوری و محدود» بدهد، مشروط بر آنکه هیچ مسیر ممکنی برای دستیابی به سلاح هستهای باقی نگذارد.
همزمان در گزارش اکسیوس به نقل از منابع آمریکایی آمده است که گزینههای نظامی، از جمله سناریوی هدف گرفتن رهبر جمهوری اسلامی و پسرش مجتبی، نیز به دونالد ترامپ ارائه شده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز جمعه اول اسفند در گفتوگو با یک شبکه تلویزیونی آمریکایی اعلام کرد پیشنهاد ایران پس از تأیید «مسئولان بالادستی» ظرف دو تا سه روز آینده برای آمریکا ارسال خواهد شد.
وعده «دو سه روزه» از طرف ایران پس از آن مطرح میشود که همزمان با افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه که دستکم دو هفته است ادامه دارد، خبر رسید که آمریکا خود را برای حملهای «محدود» آماده میکند.
به گفته وزیر خارجه جمهوری اسلامی، واشینگتن در مذاکرات ژنو از تهران نخواسته است «غنیسازی صفر» را بپذیرد؛ او همچنین گزارشها دربارهٔ پیشنهاد تعلیق دو تا سه سالهٔ غنیسازی را رد کرد.
با این حال، یک مقام ارشد آمریکایی به اکسیوس گفته است نمایندگان ترامپ، از جمله استیو ویتکاف و جرد کوشنر، در گفتوگوها به عراقچی تصریح کردهاند که موضع رسمی رئیسجمهور «غنیسازی صفر در خاک ایران» است.
به گفته این مقام، اگر پیشنهاد ایران شامل «میزان اندک و نمادین [یا صوری] غنیسازی» باشد و تهران با جزئیات فنی نشان دهد که این سطح هیچ تهدیدی ایجاد نمیکند، آمریکا آن را بررسی خواهد کرد.
ترامپ روز جمعه بار دیگر هشدار داد ایران «بهتر است دربارهٔ یک توافق منصفانه مذاکره کند» و همزمان گفت گزینه حمله نظامی محدود را «در حال بررسی» دارد. پیشتر نیز روزنامه والاستریت جورنال گزارش داده بود که او سناریوی یک حمله اولیه و محدود را برای وادار کردن ایران به پذیرش شروط واشینگتن بررسی میکند.
بیشتر در این باره: ترامپ برای دستیابی به توافق با ایران ۱۰ تا ۱۵ روز مهلت داد؛ تهران متقابلاً تهدید کرددر همین حال، یک مشاور ارشد ترامپ به اکسیوس گفته است پنتاگون «برای هر سناریویی» طرح آماده کرده و یکی از این سناریوها شامل هدف گرفتن علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، فرزندش مجتبی خامنهای «و ملاها» است.
منبعی دیگر نیز تأیید کرده که چنین طرحی چند هفته پیش به ترامپ ارائه شده است. با این حال، آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، گفته است که رئیسجمهور آمریکا هنوز تصمیمی برای حمله نگرفته و «هیچکس نمیداند او چه زمانی چه تصمیمی خواهد گرفت.»
در سطح فنی، عراقچی گفته است رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در مذاکرات نقش دارد و پیشنهادهایی دربارهٔ «اقدامات فنی» برای تضمین «ماهیت صلحآمیز» برنامه هستهای ایران مطرح کرده است.
چنین اقداماتی میتواند شامل بازگشت بازرسان سازمان ملل با اختیارات گسترده و تعیین تکلیف حدود ۴۵۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا باشد که گفته میشود در پی حملات هوایی سال گذشته در تأسیسات هستهای ایران مدفون شده است.
مدیرعامل شرکت دولتی هستهای روسیه، روساتم، روز پنجشنبه ۳۰ بهمن اعلام کرده بود که مسکو آماده است در صورت شکلگیری توافق میان تهران و واشینگتن، اورانیوم غنیشده ایران را تحویل بگیرد. او همچنین گفت درباره نیروگاه هستهای بوشهر، روسیه برای هر سناریویی آمادگی دارد.
ایران اعلام کرده در حال حاضر بهدلیل آسیب دیدن گسترده سانتریفیوژها در حملات هوایی ژوئن گذشته، عملاً غنیسازی فعالی انجام نمیدهد، اما رهبر جمهوری اسلامی بارها تأکید کرده که تهران از «حق غنیسازی» خود عقبنشینی نخواهد کرد.
در این میان، به نوشته اکسیوس، میانجیهای عمانی و قطری به دو طرف گفتهاند هر توافقی باید بهگونهای تنظیم شود که هر دو بتوانند آن را «پیروزی» معرفی کنند و در عین حال برای کشورهای خلیج فارس و اسرائیل نیز قابلتحمل باشد. عراقچی نیز در مصاحبه خود از ضرورت یک توافق «برد-برد» سخن گفته است.
یک مقام ارشد آمریکایی تأکید کرده است هر پیشنهادی که از سوی تهران ارائه شود باید «بسیار مفصل و دقیق» باشد و بهطور روشن نشان دهد برنامه هستهای ایران کاملاً «بیخطر» خواهد ماند. به گفته او، اکنون «توپ در زمین ایران است» و واشینگتن پس از دریافت پیشنهاد مکتوب، دربارهٔ ادامه مذاکرات یا گزینههای دیگر تصمیم خواهد گرفت.
بیشتر در این باره: رسانههای آمریکایی: ارتش آماده حمله است، اما ترامپ هنوز تصمیم نهایی را نگرفته است