دیپلماتها روز جمعه ۱۳ شهریور گفتند آمریکا و متحدان آن شامل بریتانیا، فرانسه و آلمان، در تلاش هستند سایر کشورهای عضو شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی را ترغیب کنند تا هفته آینده قطعنامهای تصویب کنند که پرونده ایران را به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع میدهد.
در صورت تصویب، این قطعنامه در ادامه قطعنامهای خواهد بود که ۱۲ ژوئن پارسال به تصویب رسید و ایران را به دلیل همکاری نکردن کامل با تحقیقات درباره آثار اورانیوم یافتشده در سایتهای اعلامنشده، ناقض تعهدات منع گسترش تسلیحات هستهای معرفی کرد.
اسرائیل و آمریکا در تابستان ۱۴۰۴ تأسیسات مهم غنیسازی اورانیوم ایران را نابود کرده یا بهشدت به آنها آسیب زدند.
ایران از آن زمان به بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی اجازه بازگشت به سایتهای بمبارانشده را نداده است و امکان راستیآزمایی آنچه از ذخایر اورانیوم غنیشدهاش باقی مانده، فراهم نکرده است.
بخشی از ذخایر اورانیوم ایران تا ۶۰ درصد غنی شده است که تنها یک گام کوتاه با درجه تسلیحاتی فاصله دارد.
قطعنامه شورای حکام ۳۵ عضوی آژانس که ایران را به شورای امنیت ارجاع میدهد، همچنین نقطه اوج رویارویی بر سر دسترسی آژانس به آن سایتها خواهد بود، زیرا شورای حکام در سال گذشته دو قطعنامه تصویب کرده که از ایران میخواهد ذخایر اورانیوم غنیشده خود را اعلام کند و دسترسی کامل برای راستیآزمایی آنها را به آژانس بدهد.
دیپلماتها گفتند متن پیشنویس این قطعنامه هنوز بهطور رسمی به شورای حکام ارائه نشده و مذاکرات میان کشورها درباره عبارتبندی دقیق آن ادامه دارد. معمولاً پیشنویس بهطور رسمی در اوایل هفتهای که نشست شورا برگزار میشود ارائه میشود.
در همین حال، نمایندگی ایران نزد سازمانهای بینالمللی در وین به این خبر واکنش نشان داده و آن را اقدام «مذبوحانه جدید» دانسته و گفته که این کشورها از آن «طرفی نمیبندند».
ایران به عنوان یکی از طرفهای پیمان منع گسترش تسلیحات هستهای (انپیتی)، حق توسعه فناوری هستهای از جمله غنیسازی برای مقاصد صلحآمیز را دارد. ایران میگوید هرگز سلاح هستهای تولید نخواهد کرد.
با این حال، ایران تنها کشوری است که بدون ساخت بمب، اورانیوم را تا ۶۰ درصد غنی میکند. میزان اورانیومی که تا این سطح غنی کرده، از نظر آژانس «مایه نگرانی جدی» است.
آژانس بر این باور است که بیش از ۲۰۰ کیلوگرم از آن اورانیوم بسیار غنیشده از بمبارانها جان سالم به در برده و در مجموعهای از تونلها در اصفهان و در تأسیسات نطنز نگهداری میشود.