خبرهای کوتاه
در ارتباط با پرونده حمید نوری، ایران سفیر خود در سوئد را برای «مشورت» فراخواند
وزارت خارجه جمهوری اسلامی روز چهارشنبه خبر داد که سفیر ایران در سوئد را برای «مشورت» دربارهٔ اعتراض به حکم حمید نوری به تهران فراخوانده است.
بنابر گزارش رسانههای ایران، ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، حکم حمید نوری را مبتنی بر اتهامات «بیپایه، مخدوش و ساختگی» عنوان کرده و گفته است که به همین منظور، تهران سفیر خود در استکهلم را برای پارهای مشورتها فراخوانده است.
حمید نوری معروف به «حمید عباسی»، دادیار سابق زندان گوهردشت، به دو اتهام اصلی «جنایت جنگی از نوع بینالمللی» و «قتل عمد» در دادگاه منطقه استکهلم به مدت ۹ ماه محاکمه و در نهایت مجرم شناخته و به حبس ابد محکوم شد.
این نخستین بار است که پس از بیش از سه دهه از اعدام دستهجمعی زندانیان سیاسی در تابستان سال ۶۷ در زندانهای ایران، یکی از متهمان این پرونده دادگاهی و محکوم میشود.
مهمترین خبرهای ایران و جهان
پنج کشور اروپایی از طرحی برای انتقال پناهجویان غیرقانونی به رواندا خبر دادند
پنج کشور عضو اتحادیۀ اروپا شامل آلمان، اتریش، دانمارک، هلند و یونان از طرحی برای ایجاد یک مرکز اخراج پناهجویان غیر قانونی در کشور آفریقایی رواندا رونمایی کردند؛ مرکزی که نخستینمورد از نوع خود در خارج از اتحادیه اروپا خواهد بود.
این طرح که مورد انتقاد گروههای حقوق بشری قرار گرفته، در یک نشست خبری در وین پایتخت اتریش معرفی شد. در این مراسم کریستین استوکِر، صدر اعظم اتریش گفت که این گروه از کشورها قصد دارند اولین «مرکز بازگشت» در رواندا را در سال آیندۀ میلادی افتتاح کنند.
کریستین استوکر تأکید کرد که «اگر بازگشت مهاجران غیر قانونی به کشور متبوعشان امکانپذیر نباشد، در آینده به کشور سومی مثل رواندا فرستاده خواهند شد».
وینسنت بیروتا، وزیر کشور رواندا هم در این مراسم گفت این طرح، به کسانی که حق اقامت در این ۵ کشور اروپایی را نداشته باشند، فرصت دوبارهای میدهد.
مارکوس لامِرت، سخنگوی کمیسیون اروپا هم در آستانۀ این نشست، ضمن استقبال از این طرح، گفت که اتحادیۀ اروپا «از نزدیک روند آمادهسازی این برنامه را زیر نظر داشته است».
چهار سال پیش، بریتانیا به توافق مشابهی با رواندا دست یافته بود و قرار بود پناهجویان، پیش از بررسی پروندهشان به رواندا منتقل شوند. لندن اما این طرح را پیش از اجرا، کنار گذاشت.
رواندا از جمله چند کشور آفریقایی است که در طول دو سالی که از ریاست جمهوری دونالد ترامپ در ایالات متحده میگذرد، بر اساس طرحی مشابه، پناهجویانی را از این کشور تحویل گرفته است.
عراق و اردن دسترسی به پیامرسان تلگرام را مسدود کردند
مقامهای اردنی و عراقی روز دوشنبه ۲۵ آبان اعلام کردند که به دلایل امنیت ملی، دسترسی به پیامرسان تلگرام را مسدود خواهند کرد.
نهاد ناظر بر رسانهها در عراق گفت این اپلیکیشن برای جلوگیری از انتشار محتوای «ناقض قوانین» اقدامات کافی انجام نداده است.
اداره امنیت عمومی اردن نیز اعلام کرد که هدف از این اقدام مقابله با «تلاشها برای گسترش افراطگرایی و افراطی کردن افراد» است.
این دستور سه هفته پس از حمله مرگبار به یک کلیسا در جنوب اردن و کمتر از دو هفته پس از کشته شدن یک مأمور امنیتی در حمله با سلاح سرد در پایتخت صادر شده است.
تلگرام که در سراسر منطقه برای انتشار اخبار، تبادل فایل و ارسال پیام بهطور گسترده استفاده میشود، به درخواست خبرگزاری رویترز برای اظهارنظر درباره این دو تصمیم پاسخ نداد.
گروههای شبهنظامی طی سالهای گذشته از اپلیکیشنهایی مانند تلگرام برای هماهنگی و تبلیغ حملات خود استفاده کردهاند. با این حال، هیچ گروهی مسئولیت هیچیک از دو حمله اخیر در اردن را برعهده نگرفته است.
سازمان رسانه و ارتباطات عراق اعلام کرد که مسدود کردن تلگرام با هدف وادار کردن این شرکت به بازبینی محتوای منتشرشده از سوی کاربران عراقی و اتخاذ تدابیری برای جلوگیری از تخلفات صورت میگیرد.
این سازمان در بیانیهای گفت: «شرکت ارائهدهنده خدمات، اقدامات لازم را برای رسیدگی به محتوای مغایر با مقررات منتشرشده در این پلتفرم انجام نداده و از قوانین عراق پیروی نکرده است.»
این نهاد به شرکت تلگرام ۳۰ روز مهلت داد تا به الزامات تعیینشده عمل کند، اما مشخص نکرد که در صورت عدم رعایت این مهلت چه اقداماتی در انتظار این شرکت خواهد بود.
عراق پیشتر نیز در سال ۲۰۲۳ به دلایل امنیت ملی دسترسی به تلگرام را مسدود کرده بود اما یک هفته بعد، دسترسی به این پیامرسان را از سر گرفت و اعلام کرد که شرکت تلگرام به درخواستهای نهادهای امنیتی پاسخ داده است.
پاول دوروف، بنیانگذار روستبار تلگرام، در تبعید در دبی زندگی میکند و تابعیت امارات متحده عربی و فرانسه را دارد. او در چندین کشور با تحقیقات قضایی روبهرو است.
دیپلمات ارشد آمریکا خواستار خلع سلاح «داوطلبانۀ» حزبالله لبنان شد
مایک والتز، نمایندۀ دولت آمریکا، با تأکید بر اینکه «هیچ کشوری نمیتواند دو ارتش داشته باشد»، گفت حزبالله لبنان باید «داوطلبانه» همۀ تسلیحات خود را به ارتش این کشور تحویل دهد.
مایک والتز که سفیر ایالات متحده در سازمان ملل متحد است، روز دوشنبه ۲۵ آبانماه در بیروت گفت: «فکر میکنم این پیام باید به وضوح و با صدای بلند منتقل شود که تمامیت سرزمینی و حاکمیتی لبنان باید بهطور کامل بازیابی شود و سازوکار دستیابی به این هدف هم، از طریق نیروهای مسلح این کشور خواهد بود».
این دیپلمات ارشد آمریکایی با «قدردانی از همۀ سربازان لبنانی که برای دفاع از کشورشان، هموطنانشان و تمامیت ارضی و حاکمیتی لبنان پا پیش میگذارند»، گفت الان یک فرصت تاریخی برای دستیابی به این هدف بوجود آمده است.
مایک والتز سپس خطاب به حزبالله و حامیان ایرانیاش گفت: «هیچ کشوری نمیتواند دو ارتش داشته باشد. من امیدوارم و دعا میکنم که حزبالله خلع سلاح شود. آنها باید داوطلبانه این کار را انجام دهند».
حزبالله که درگیر جنگهای پیاپی با اسرائیل بوده است، برای موافقت با خلع سلاح تحت فشار قرار دارد.
این سازمان تنها گروه مسلح لبنانی است که پس از پایان جنگ داخلی در سال ۱۹۹۰، بیش از ۳۵ سال پیش، از تحویل سلاحهای خود سر باز زد.
این گروه تحت حمایت تهران، دارای دو شاخۀ سیاسی و نظامی است. شاخۀ سیاسی این حزب در فضای سیاسی لبنان از قدرت و نفوذ زیادی برخوردار است و حتی در پارلمان این کشور هم حضور دارد.
اتحادیۀ اروپا بخش نظامی حزبالله را سازمانی تروریستی میداند. ایالات متحده و اسرائیل اما کلیت این سازمان را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار دادهاند.
فرانسه خواستار تحریمهای تازه اروپا علیه ایران بهدلیل حمله سایبری منتسب به سپاه شد
فرانسه روز دوشنبه ۲۵ آبان شواهدی درباره حمله سایبری منتسب به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که یخچالهای فروشگاههای زنجیرهای در این کشور را هدف قرار داده، به وزیران اروپایی ارائه خواهد کرد.
خبرگزاری رویترز به نقل از ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، نوشته که پاریس بر این اساس، همچنین خواستار اعمال تحریمهای جدید علیه تهران خواهد شد.
بارو روز دوشنبه هنگام ورود به نشست ماهانه وزیران خارجه اتحادیه اروپا در بروکسل گفت هدف این است که ظرف یک ماه، فهرستی از افراد و نهادهای جدید جمهوری اسلامی برای قرار گرفتن در فهرست تحریمها تهیه شود.
دادستانی پاریس روز دوشنبه ۱۸ آبان اعلام کرد که تحقیقات درباره گروه «شهید کاوه» ایران را به اتهام هک مشکوک یخچالها و فریزرهای سوپرمارکتها در این کشور آغاز کرده است.
دادستانی پاریس در بیانیهای تصریح کرد که تحقیقات درباره هک یخچالها نشاندهندهٔ شیوهٔ حملهای است که مشخصهٔ گروه «شهید کاوه» است.
بر اساس این بیانیه، دادستانی پاریس برای رئیس گروه «شهید کاوه»، یگان سایبری تهاجمی وابسته به سپاه پاسداران، و دو معاون او درخواست صدور حکم بازداشت بینالمللی داده است.
به گفتهٔ دادستانی پاریس، تحقیقات درباره هک یخچالها نشان میدهد که از زبان فارسی و آدرسهای آیپی مرتبط با برخی نهادها در ایران استفاده شده است.
ژاننوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، سپاه پاسداران را متهم کرده بود که پشت حملهٔ سایبری اخیر به یخچالهای سوپرمارکتهای فرانسه قرار دارد و گفته بود این اقدام برای ایران پیامدهایی خواهد داشت.
سفیر جمهوری اسلامی نیز به همین دلیل، به وزارت خارجه فرانسه احضار شد. ایران این اتهامات را رد میکند.
دولت بلژیک نیز روز پنجشنبه، ۲۱ آبان اعلام کرد که ایران ممکن است در حملات سایبری به یخچالهای فروشگاههای زنجیرهای در این کشور طی ماه جاری دست داشته باشد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز یکشنبه اظهارات مقامهای فرانسه و بلژیک درباره نقش جمهوری اسلامی در حملات سایبری به سامانههای سرمایشی فروشگاههای این کشورها را «مطلقاً بیپایه و اساس» خواند و از پاریس خواست به «اتهامزنی» علیه تهران پایان دهد.
او مدعی شد که این اتهامات برای سرپوش گذاشتن بر ضعف سامانههای سایبری فرانسه مطرح شده است. بقائی همچنین هشدار داد که ادامه این «اتهامزنیها» برای دولت فرانسه مسئولیت بینالمللی خواهد داشت.
دادگاه تجدیدنظر حکم حبس طولانیمدت برای جواد علیکردی، فعال سیاسی، را تأیید کرد
دادگاه تجدیدنظر در مشهد حکم حبس طولانیمدت و محرومیت دائم از وکالت برای جواد علیکردی، فعال حقوق بشر و زندانی سیاسی، را تأیید کرد.
برادر خسرو علیکردی، فعال حقوق بشر درگذشته، از رد فرجامخواهی و تأیید حکم ۱۸ سال حبس تعزیری موکل خود خبر داد.
عباس موسوی، وکیل آقای علیکردی، روز یکشنبه ۲۴ آبان با انتشار مطلبی در اینستاگرام ضمن خبر دادن از رد فرجامخواهی برای او نوشت که محرومیت دائم از اشتغال به وکالت، دو سال تبعید به شهرستان سرباز در استان سیستان و بلوچستان و ممنوعالخروجی جواد علیکردی هم تأیید شده است.
به گفته موسوی، این حکم از سوی دادگاه انقلاب مشهد، در ارتباط با اظهارات موکلش در مراسم بزرگداشت برادرش و اتهامهای سیاسی و امنیتی صادر شده است.
مراسم هفتمین روز درگذشت خسرو علیکردی، وکیل و فعال حقوق بشر و برادر زندانی فعلی، در آذرماه سال گذشته با حضور جمعیتی بزرگ و همچنین با شرکت شماری از چهرههای شناختهشدهٔ حقوق بشری و خانوادههای دادخواه در مشهد برگزار شد.
این مراسم اما با حضور گستردهٔ نیروهای انتظامی و امنیتی به درگیری آنان با مردم کشیده شد و پیرو آن دهها تن از فعالان مدنی ازجمله جواد علیکردی، برادر خسرو علیکردی، بازداشت شدند.
خسرو علیکردی، وکیل دادگستری و فعال حقوق بشر، وکالت شماری از زندانیان سیاسی و خانوادههای دادخواه را برعهده داشت. جنازه او ۱۵ آذر ۱۴۰۴ در دفتر کارش پیدا شد و شماری از فعالان سیاسی و وکلا، مرگ او را «مشکوک» خواندند.
در ایران حاشیهٔ امنیتی برای وکلا جهت دفاع آزاد و بر اساس ملزومات دادرسی عادلانه از متهمان پروندههای سیاسی وجود ندارد.
طی سالیان گذشته تعدادی از این وکلا به حبسهای طولانیمدت محکوم شدهاند، ممنوعالخروج شده و یا ناگزیر به ترک وطن شدهاند. عدهای از وکلا هم از تدریس در دانشگاهها منع شدهاند.
دادگاه بحرین ۶۴ شیعه، عمدتاً روحانی، را به حبس ابد محکوم کرد
یک دادگاه در بحرین روز دوشنبه ۲۵ آبان، ۶۴ شهروند شیعه این کشور، از جمله ۵۷ روحانی، را به اتهامهای مرتبط با «تروریسم» و ارتباط با سپاه پاسداران به حبس ابد محکوم کرد.
به گزارش خبرگزاری فرانسه به نقل از مؤسسه حقوق و دموکراسی بحرین، مستقر در بریتانیا، پنج متهم دیگر نیز به ۱۵ سال زندان محکوم شدهاند.
در این پرونده که در مجموع ۶۹ متهم دارد، ۱۳ نفر از جمله آیتالله عیسی قاسم، معمم سرشناس شیعه، بهصورت غیابی محاکمه شدهاند.
مقامهای بحرین متهمان را به «تشکیل گروه تروریستی، همکاری با سپاه پاسداران و تلاش برای سرنگونی نظام حکومتی» این کشور متهم کردهاند.
نهادهای حقوق بشری از جمله دیدهبان حقوق بشر درباره ادعاهای شکنجه متهمان، محرومیت از خواب و گرفتن اعترافات اجباری هشدار داده و خواستار تحقیقات مستقل شدهاند. مقامهای بحرین اتهام برخورد با شهروندان بر اساس هویت مذهبی آنان را رد کردهاند.
این احکام در حالی صادر شده که بحرین از زمان آغاز جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل صدها نفر را به اتهام جاسوسی یا ارتباط با سپاه بازداشت کرده است.
یک روز پیش از صدور این احکام بحرین از رهگیری چند حمله هوایی ایران به خاک خود خبر داد و سپاه پاسداران مدعی حمله پهپادی به یک پایگاه نظامی آمریکا در این کشور شد؛ ادعایی که مستقلاً تأیید نشده است.
اعتراض کانون نویسندگان و نرگس محمدی به ادامه سرکوب نویسندگان در ایران
کانون نویسندگان ایران از بازداشت و حبس دستکم ۲۰ نویسنده و شاعر و خطر اعدام یک نویسنده زندانی در کشور خبر داد و نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل، نیز به صدور احکام اعدام و پیگرد قضایی نویسندگان در ایران اعتراض کرد.
این انتقادات در بیانیههای کانون نویسندگان ایران و نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل، به مناسبت روز جهانی نویسندگان زندانی، مطرح شده است.
یکشنبه ۲۴ آبان برابر ۱۵ نوامبر از سوی کمیته روزنامهنگاران زندانی انجمن جهانی قلم (Pen) به عنوان «روز جهانی نویسندگان زندانی» اعلام شده است.
کانون نویسندگان در بیانیه خود که روز یکشنبه صادر شده، نوشته در ایران، پس از کشتار دیماه ۱۴۰۴ و حمله آمریکا و اسرائیل، فضایی سنگین از ارعاب و سانسور اخبار و اطلاعات از سوی حاکمیت حکمفرما شده است.
در این بیانیه به نام ۲۰ نویسنده زندانی در ایران اشاره شده و آمده است که در ماههای اخیر حکومت ایران با وضع قوانینی چون «قانون تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با رژیم صهیونیستی و کشورهای متخاصم علیه امنیت و منافع ملی» بر شدت سرکوبها افزوده است.
در این بیانیه آمده که از این میان یک مورد حکم قطعی اعدام برای پیمان فرحآور، ترانهسرای اهل گیلان، صادر شده و بیم اجرای آن میرود. فرحآور به «بغی» و «محاربه» متهم شده است.
بر اساس اعلام کانون نویسندگان، علیرضا بیرانوند، شاعر و فعال محیطزیستی اهل ایذه خوزستان، نیز تیرماه سال جاری در بازداشت نیروهای امنیتی جان باخت. او اردیبهشتماه در تهران بازداشت شده بود و منابع رسمی حکومت دلیل مرگاش را «مسمومیت در زندان» اعلام کردهاند.
احسان رستمی، مترجم و ناشر، نیز در مردادماه ۱۴۰۴ بازداشت شده و همچنان در بند است. او با اتهام «بغی» روبهروست و همین موضوع بر نگرانیها در خصوص وضعیت و سرنوشت او افزوده است.
نرگس محمدی نیز با صدور بیانیهای به دشمنی حکومتهای خودکامه با قلم و اندیشه اشاره کرده و نوشته است: «هر برگ از تاریخ سرزمین من نشانی خونین از این ستیز در دل خود دارد. از قتل شاعران و دگراندیشان، تا احکام اعدام برای نویسندگان، و سایه و تهدید احکام تعلیقی یا پرونده های گشوده برای کسانی که به رغم مخاطرات، از روی انسانیت و دغدغه بهبود شرایط مردمان سرزمین مان قلمهایشان را زمین نگذاشتند.»
او نوشته است که خبر حمله به اهل قلم بخشی از زندگی روزمره ما حتی با وجود شرایط جنگی و بحرانهای شدید اقتصادی است و افزوده که «با نویسنده و قلم میتوان به زبان زور سخن گفت، اما اندیشه و آرمانهای او همواره راه خود را پیدا خواهد کرد».
در بیانیه کانون نویسندگان و نرگس محمدی به نام شماری از نویسندگان دربند و توقیف اموال آنها اشاره شده است.
شماری از این افراد عبارتند از: آرش قلعهگلاب شاعر و روزنامهنگار، ماندانا صادقی شاعر و روزنامهنگار، رضا محمدی روزنامهنگار، کورش کرمپور شاعر و روزنامهنگار و فرزانه یحییآبادی روزنامهنگار.
آغاز بحث و بررسی در سازمان ملل بر سر لزوم وضع قانون درباره «رباتهای قاتل»
کنفرانس بحث و بررسی درباره سامانههای تسلیحاتی خودمختار، معروف به «رباتهای قاتل» زیر نظر سازمان ملل در حالی روز دوشنبه، ۲۵ آبانماه، آغاز میشود که کشورهایی چون آمریکا و روسیه از پیش با آن مخالفت کردهاند.
همزمان با افزایش کاربرد این گونه تسلیحات در جبهههای جنگ همچون در اوکراین و نگرانی فزاینده درباره آنها، کشورهای عضو در سازمان ملل قرار است به مدت یک هفته در ژنو، سوئیس، درباره لزوم یا عدم لزوم وضع قوانین الزامآور در این زمینه به بحث بنشینند.
همگام با این افزایش نگرانی از سرنوشت بشر، منتقدان کاربرد این نوع جنگافزار به آنها نام «ربات قاتل» را دادهاند، تسلیحاتی که با تکیه بر ابزار هوش مصنوعی قرار است به طور مستقل هدف خود را انتخاب کنند، اتفاقی که به گفته کارشناسان در آینده نزدیک صنعت جنگافزار را دگرگون خواهد کرد.
این کنفرانسِ مرور و بررسی که روز دوشنبه تحت عنوان «کنوانسیون تسلیحات متعارف» در ژنو و با شرکت ۱۲۸ عضو سازمان آغاز میشود از هماکنون مخالفانی سرسخت دارد.
ماه گذشته ۱۶۳ کشور در مجمع عمومی سازمان ملل به قطعنامهای رأی دادند که بر لزوم مذاکره درباره قانون تسلیحات خودمختار تأکید داشت.
از این میان، پنج کشور به این قطعنامه رأی مخالف دادند: آمریکا، روسیه، بلاروس، اسرائیل و کره شمالی.
۹ کشور از جمله ایران و چین و عربستان سعودی نیز رأی ممتنع به صندوق انداختند؛ اقدامی که یک کارشناس آن را ابهامی عامدانه توصیف کرده است.
نشریه نیوزویک در گزارشی که در سال ۲۰۲۴ منتشر کرد خبر داده بود که ارتش چین در عرض دو سال قادر خواهد بود از «ربات قاتل» استفاده کند.
در حالی که بسیاری از کشورها با وضع قانون الزامآور درباره «رباتهای قاتل» موافقت دارند، به گفته کارشناسان و مورخان، مخالفان کشورهایی هستند که هماکنون این فناوری را در اختیار دارند، اتفاقی که پیشتر در مورد دیگر تسلیحات مرگبار همچون سلاح هستهای نیز افتاده است.
پهپادهای انتحاری و تهاجمی که روسیه در چهار سال گذشته، ابتدا با کمک ایران و سپس به شکل مستقل، تولید و علیه ارتش اوکراین در جبهههای جنگ استفاده کرده در زمره همین تسلیحات خودمختار دستهبندی میشود.
در سال ۲۰۲۳، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، و میریانا اسپولیاریچ، مدیر صلیب سرخ جهانی، از کشورها خواسته بودند که پیش از سال ۲۰۲۶ جنگافزار خودمختار را غیرقانونی و ممنوع اعلام کنند.
گوترش گفته است: «رباتهای قاتل باید ممنوع شوند. من اصلا نمیتوانم بپذیرم که یک ماشین درباره مرگ و زندگی انسانها تصمیم بگیرد.»
پاپ لئوی چهاردهم از دیگر منتقدان برجسته کاربرد تسلیحات خودمختار در جبهه جنگ است.
نیروهای مسلح جمهوری اسلامی از انفجار چندین نفتکش در تنگه هرمز خبر دادند
نیروی دریایی سپاه پاسداران از انفجار و آتشسوزی دو نفتکش بر اثر برخورد با مینهای دریایی در تنگه هرمز خبر داد؛ همزمان مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا از اصابت یک پرتابه ناشناس به نفتکشی در این آبراه و آتشسوزی در موتورخانه آن خبر داده است.
سپاه پاسداران روز دوشنبه ۲۵ آبان اعلام کرد دو نفتکش که با هدایت افسران آمریکایی قصد عبور از مسیر جنوبی تنگه هرمز را داشتند، با مین برخورد کردند و دچار انفجارهای شدید شدند.
سپاه پاسداران یک روز پیشتر نیز از برخورد دو نفتکش دیگر با مین در مسیر جنوبی خبر داده بود. سپاه در پیام تازه خود مدعی شده که با این حساب از روز یکشنبه تاکنون شش نفتکش در تنگه هرمز دچار آتشسوزی و غرق شدن شدهاند و به شرکتهای نفتی هشدار داد که مسیر جنوبی این آبراه مینگذاری شده است.
سپاه پاسداران خود در این پیام تازه اذعان کرده است که «آلودگی حاصل از انفجار این نفتکشها سراسر سواحل و آبهای تنگهٔ هرمز را فراگرفته است.»
نیروی دریایی ارتش ایران نیز در بیانیهای جداگانه اعلام کرد یک نفتکش دیگر بامداد دوشنبه در شرق تنگه هرمز بر اثر برخورد با مین دچار آتشسوزی شده و از حرکت بازمانده است.
نیروی دریایی ارتش ساعاتی بعد نیز از یک حادثه دیگر خبر داد و نوشت: «از ساعت ۲۳:۰۰ روز گذشته تاکنون این سومین نفتکش 'متخلف' است که براثر برخورد با مین دریایی در شرق تنگه هرمز، دچار آتشسوزی شده و از حرکت بازمانده است.»
همزمان، مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد گزارشی از اصابت یک پرتابه ناشناس به نفتکشی هنگام خروج از تنگه هرمز دریافت کرده که باعث آتشسوزی در موتورخانه آن شده است. به گفته این نهاد، تمامی خدمه سالم هستند و هنوز میزان خسارت و پیامدهای زیستمحیطی حادثه مشخص نیست.
هنوز روشن نیست حادثه گزارششده از سوی نهاد بریتانیایی مربوط به یکی از نفتکشهای مورد اشاره نیروهای ایرانی است یا رویدادی جداگانه. ادعای سپاه درباره شمار نفتکشهای غرقشده نیز مستقلاً تأیید نشده است.
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا همچنین در هشدار جداگانهای از نزدیک شدن قایقی حامل چهار فرد مسلح به یک نفتکش در ۴۳۰ مایل دریایی شرق جزیره سقطری یمن خبر داده است.
در پی حوادث تازه برای نفتکشها در تنگه هرمز و افزایش نگرانیها درباره امنیت انتقال انرژی، قیمت جهانی نفت روز دوشنبه ۲۵ آبان اندکی افزایش یافت؛ همزمان دبیرکل سازمان ملل خواستار آغاز روندی جدی برای پایان دادن به جنگ ایران شد.
بهای هر بشکه نفت برنت با افزایش اندکی به ۹۵ دلار و ۸۹ سنت و نفت خام آمریکا به ۸۸ دلار و ۶۵ سنت رسید. به گزارش خبرگزاریها، تحلیلگران میگویند اختلال در صادرات نفت خاورمیانه، افزایش هزینه ترابری دریایی و بنبست میان واشینگتن و تهران همچنان از عوامل اصلی تأثیرگذار بر قیمت نفت هستند.
در همین حال، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، در حاشیه نشست اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا در مانیل، خواستار آغاز «روندی دیپلماتیک و جدی» برای پایان جنگ ایران شد.
او هشدار داد که وضعیت کنونی «نه جنگ و نه صلح» پیامدهای ویرانگری برای اقتصاد جهانی داشته و به افزایش قیمت سوخت، دشواری دسترسی به کودهای شیمیایی و دیگر مشکلات اقتصادی منجر شده است.
ادامه سقوط صادرات نفت ایران به چین؛ عراق و عربستان سهم بیشتری از بازار نفت میگیرند
در پی کاهش شدید صادرات نفت ایران به چین بر اثر محاصره دریایی آمریکا، عراق و عربستان سعودی در حال افزایش سهم خود از بازار نفت چین هستند؛ همزمان افزایش واردات نفت ونزوئلا به آمریکا، سهم صادرکنندگانی چون نیجریه و عربستان را در بازار این کشور کاهش داده است.
بر اساس گزارش روز دوشنبه ۲۵ آبان بلومبرگ، شرکت سوئیسی مرکوریا طی هفتههای اخیر تا ۲۰ میلیون بشکه نفت عراق را به دستکم هشت پالایشگاه مستقل چینی فروخته است. این پالایشگاهها که پیش از جنگ بخش قابلتوجهی از نفت مورد نیاز خود را از ایران تأمین میکردند، اکنون با افزایش هزینه خرید نفت جایگزین مواجه شدهاند.
بر پایه این گزارش، این تغییر قیمتها برای پالایشگاههای مستقل چین، که بسیاری از آنها با حاشیه سود بسیار اندک فعالیت میکنند، تحولی مهم و پرهزینه به شمار میرود.
همزمان، بر اساس دادههای شرکت ردیابی نفتکشها، ورتکسا، که روز یکشنبه در رسانههای اقتصادی منتشر شد، صادرات نفت ایران به چین از حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه در روز پیش از جنگ، به کمتر از ۱۰۰ هزار بشکه در روز در ماه اکتبر سقوط کرده است.
به گفته این شرکت، ذخایر نفت ایران در نفتکشها نیز رو به پایان است و خرید نفت از روسیه و ونزوئلا نتوانسته کمبود نفت ایران را بهطور کامل جبران کند. این وضعیت فرصت افزایش صادرات به چین را برای عراق و عربستان فراهم کرده است.
بلومبرگ میگوید نفت بصره عراق برای تحویل در دسامبر با قیمتی ۱۱ تا ۱۳ دلار بالاتر از شاخص برنت معامله میشود، در حالی که قیمت نفت روسیه از نوع «اسپو» تا ۲۴ دلار بالاتر از این شاخص رسیده است.
در تحولی دیگر در بازار جهانی نفت، افزایش چشمگیر صادرات نفت ونزوئلا به آمریکا، رقابت را برای دیگر تأمینکنندگان این کشور تشدید کرده است.
بر اساس آمار اداره اطلاعات انرژی آمریکا، در هفته منتهی به ششم نوامبر، واردات روزانه نفت از ونزوئلا به ۶۰۳ هزار بشکه رسید، در حالی که واردات از نیجریه تنها ۱۲ هزار بشکه و از عربستان ۲۹۱ هزار بشکه بود. افزایش عرضه نفت سنگین ونزوئلا همچنین فشار رقابتی بر نفت صادراتی کانادا وارد کرده است.
صدها هزار نفر در پراگ در حمایت از استقلال رسانهها از دولت به خیابانها آمدند
در ادامه اعتراض به سیاست دولت جمهوری چک در قبال رسانههای عمومی این کشور، صدها هزار نفر در پراگ، پایتخت، روز یکشنبه، ۲۴ آبانماه، به خیابانها آمدند.
سازمان مردمنهاد «یک میلیون لحظه برای دموکراسی» که برگزارکننده این تجمع بود اعلام کرده است که «بین ۳۵۰ تا ۴۵۰ هزار نفر» به دعوت آنها پاسخ داده و در خیابان حاضر شدهاند.
اعتراض این تجمعکنندگان که ماههاست ادامه دارد به برنامهای است که دولت آندری بابیش، نخست وزیر دست راستی و میلیاردر جمهوری چک، برای رادیو و تلویزیون چک دارد.
بابیش قصد دارد تأمین بودجه رسانههای عمومی کشور را به دولت جمهوری چک بسپارد، اقدامی که به نظر مردم معترض به وابستگی این رسانهها به حکومت و از دست رفتن استقلال آنها منجر خواهد شد.
این نخستین بار نیست که تلاش دولت برای اجرای این برنامه مردم را به خیابانها کشانده است.
در فروردینماه سال جاری هم دهها هزار نفر از مردم پراگ در اعتراض به سیاستهای دولت آندری بابیش به خیابانها آمدند و در یکی از بزرگترین تجمعهای ضد دولتی این کشور از سال ۲۰۱۹ شرکت کردند.
با این حال حضور مردم در تجمع روز یکشنبه گذشته آنچنان عظیم بود که به گفته ناظران از سال ۱۹۸۹ و تظاهرات مردم در «انقلاب مخملی» چنین تظاهراتی در جمهوری چک سابقه نداشته است.
دولت بابیش در مقابل انتقادات گسترده از این سیاست گفته است که اجرای آن به استقلال رسانهها و محتوا و شکل پوشش اخبار لطمه نخواهد زد، اظهاراتی که معترضان در چک آشکارا آن را باور نکردهاند.
آندری بابیش خود هفته گذشته در یک مصاحبه گفت که دولت قرار نیست رسانهها را «ملی کند» و «هیچ یک از حرفهایی که مردم میزنند درست نیست». او میگوید رسانهها تنها باید از هزینههای خود بکاهند.
دو هفته پیش نیز در روز سوم نوامبر تمام کارکنان رادیو و تلویزیون چک دست به اعتصابی یکروزه زدند که با استقبال هزاران دانشجو و دانشآموز چک در سراسر کشور همراه شد.
اصلاحات پیشنهادی دولت چک برای رسانهها توجه بینالمللی، بهویژه در اروپا، را به خود جلب کرده است. تاکنون چند سازمان از جمله اتحادیه سخنپراکنی اروپا، فدراسیون روزنامهنگاران اروپا و گزارشگران بدون مرز از این طرح انتقاد کردهاند.
ایران میگوید تا پایان جنگ، دسترسی آژانس انرژی اتمی به تأسیسات هستهای برقرار نمیشود
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه ایران، شامگاه یکشنبه ۲۴ آبان اعلام کرد تا زمان پایان جنگ و انجام «تعهدات آمریکا« دسترسی آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تأسیسات هستهای ایرات برقرار نخواهد شد.
این موضع دو روز بعد از انتشار محتوای گزارش محرمانه آژانس است که در آن هشدار داده شد بهدلیل همکاری نکردن ایران، آژانس نمیتواند تأیید کند مواد هستهای اعلامشدهٔ از سوی ایران از فعالیتهای صلحآمیز منحرف نشده باشد.
غریبآبادی در گفتوگو با تلویزیون حکومتی ایران با انتقاد از مواضع رافائل گروسی، دبیرکل آژانس، گفت: «مادامی که این وضعیت به صورت دائمی حل و فصل نشود و بحث جنگ خاتمه پیدا نکند، یک تفاهم دیپلماتیک برقرار نشود و آمریکا تعهدات خودش را انجام ندهد، طبیعتاً در حوزه هستهای ما نمیتوانیم دسترسیهای آژانس را برقرار کنیم.»
این در حالی است که آژانس با تأکید بر ضرورت بازگشت بازرسان، از تهران خواسته «اقدامات فنی و تدریجی» را برای فراهم کردن شرایط این بازگشت بررسی کند.
آژانس انرژی اتمی از زمان جنگ ۱۲ روزهٔ خرداد ۱۴۰۴ و حملات اسرائیل و آمریکا به مراکز هستهای ایران، به تأسیسات اصلی غنیسازی این کشور دسترسی نداشته است. شماری از این تأسیسات در جنگی که نهم اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد نیز هدف حملات نظامی قرار گرفتند.
استونی اعلام کرد مرز خود با روسیه را در پی تلاش مسکو برای «خرابکاری» میبندد
استونی روز یکشنبه ۲۴ آبان اعلام کرد مرز خود با روسیه را خواهد بست؛ این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که به گفته مقامات این کشور، تلاش برای ایجاد حریق در کارخانه تولید پهپاد که به دستور سازمان اطلاعات نظامی روسیه انجام شده بود، خنثی شد.
مارگوس تساخنا، وزیر امور خارجه استونی، در پستی در شبکه ایکس نوشت: «استونی از اول دسامبر [دهم آذر] تمام گذرگاههای مرزی استونی-روسیه را خواهد بست.» او به «شواهد روشن» مبنی بر اینکه جیآریو دستور این حمله را صادر کرده است، استناد کرد.
ساعتی پیش، کریستن میشال، نخستوزیر استونی، اعلام کرد که روسیه دستور «تلاش برای خرابکاری» در شرکت دفاعی «تریود سیستمز» را در شب شنبه صادر کرده بود.
او افزود: «به لطف تدابیر امنیتی افزایشیافته و واکنش سریع نیروهای انتظامی، از بروز خسارات گسترده جلوگیری شد. مهاجمان بازداشت شدهاند.»
این حمله خنثیشده در وییمسی، واقع در شمال پایتخت، تالین، رخ داد.
تساخنا در ادامه پست خود نوشت: «روسیه باید درک کند که اقدامات خصمانه علیه استونی عواقب دارد. تلاشها برای ارعاب، بیثباتسازی یا تضعیف امنیت ما بیپاسخ نخواهد ماند.»
او همچنین اعلام کرد که همتایان خود در فنلاند، لتونی و لیتوانی را از این تصمیم مطلع کرده است.
آسترید آسی، دادستان ارشد استونی، به خبرنگاران گفت نیروهای امنیتی هشت نفر را که در لتونی زندگی میکنند، بازداشت کردهاند.
میشال این حادثه را «بخشی از جنگ ترکیبی گستردهتر روسیه علیه اروپا با هدف کاهش حمایت از اوکراین و افزایش فشار بر روسیه» توصیف کرد و افزود: «ما مرعوب نخواهیم شد.»
شرکت تریود «سیستمز» تولیدکننده پهپادهای شناسایی و تهاجمی است.
گروه شبهنظامی مورد حمایت ایران در عراق اتهام قاچاق نفت را رد کرد
گروه کتائب حزبالله عراق که مورد حمایت ایران است، روز یکشنبه ۲۴ آبان اتهام مقامهای عراقی درباره قاچاق نفت را رد کرد.
این موضعگیری یک روز پس از آن صورت گرفت که علی الزیدی، نخستوزیر عراق، در پی تحقیقات درباره این اتهامات، ۹ مقام دولتی را برکنار کرد.
کتائب حزبالله در بیانیهای اعلام کرد دفتر نخستوزیری عراق در حال «ساختن دروغ» است و این گروه در معرض «بزرگترین عملیات باجگیری» قرار گرفته که هدف آن وادار کردن این گروه به کنار گذاشتن سلاحهایش است.
دولت عراق روز یکشنبه اعلام کرد کمیته تحقیق درباره قاچاق نفت در منطقه جرفالصخر، در جنوب بغداد، به تخلفاتی در این زمینه پی برده است. این منطقه یکی از پایگاههای اصلی کتائب حزبالله به شمار میرود.
دولت عراق دستور داد افراد دخیل در این پرونده، که نامشان اعلام نشده است، به دستگاه قضایی معرفی شوند و ۹ مقام دولتی نیز از سمت خود برکنار شدند.
اما کتائب حزبالله اعلام کرد کمیته تحقیق که روز جمعه با همراهی اعضای این گروه از منطقه بازدید کرده بود، «هیچگونه تخلفی در خطوط لوله نفت عبوری از این منطقه پیدا نکرده است». این گروه افزود که این موضوع «بهطور قطعی نادرست بودن ادعاهای قاچاق را ثابت میکند».
این گروه شبهنظامی شیعه که از سوی آمریکا سازمان تروریستی شناخته میشود، الزیدی را متهم کرد که در برابر فشارهای آمریکا، عربستان سعودی و امارات متحده عربی تسلیم شده است.
دولت عراق با افزایش فشارهای آمریکا برای مهار گروههای مسلح مورد حمایت تهران و محدود کردن نفوذ ایران روبهرو است.
ادعای سپاه: ابرنفتکش حامل دو میلیون بشکه نفت بعد از برخورد با مین در خلیج فارس غرق شد
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز یکشنبه ۲۴ آبان مدعی شد که یک ابرنفتکش حامل بیش از دو میلیون بشکه نفت، پس از برخورد با مین و آتشسوزی در خلیج فارس غرق شده است.
بر اساس بیانیه سپاه، این کشتی یکی از دو نفتکشی بود که هنگام عبور از تنگه هرمز با مین برخورد کردند.
هیچ منبع مستقلی وقوع این حوادث را تأیید نکرده است.
سپاه پاسداران گفته است دو فروند نفتکش در مسیر جنوبی تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی «دچار انفجار بسیار مهیبی شدند» و یکی از آنها که ابرنفتکشی حامل دو میلیون بشکه نفت بود، در آبهای جنوب خلیج فارس غرق شد.
در این بیانیه نام یا مبدأ نفتکشها مشخص نشده است.
این در حالی است که ارتش آمریکا بارها گفته که تمام مینها را از مسیرهای اصلی عبور کشتیها در تنگه هرمز پاکسازی کرده است.
تهران طی هفتههای اخیر بارها از وقوع آتشسوزی در کشتیها در تنگه هرمز خبر داده و در مواردی مدعی شده است که این شناورها با مین برخورد کردهاند.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، که بر عملیات نظامی این کشور در منطقه نظارت دارد، از کشتیهای در حال عبور از این آبراه پشتیبانی میکند.
سنتکام روز شنبه از عبور بیش از یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون بشکه نفت خام از تنگه هرمز با حمایت نیروهای نظامی آمریکا خبر داد.