ژاپن، در واکنش به افزایش نگرانیها دربارهٔ امنیت انرژی در پی جنگ ایران، یک چارچوب مالی حدود ۱۰ میلیارد دلاری ایجاد خواهد کرد تا به کشورهای آسیایی در تأمین منابع انرژی یاری برساند.
سانائه تاکائیچی، نخستوزیر ژاپن، روز چهارشنبه ۲۶ فروردین پس از نشست «ابتکار آسیایی کاهش انتشار کربن» گفت این حمایت میتواند معادل حداکثر یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون بشکه نفت باشد.
بهگفتۀ او، این میزان تقریباً برابر با کل واردات یکسالۀ نفت خام کشورهای عضو اتحادیهٔ کشورهای جنوب شرق آسیا، آسهآن، است.
نخستوزیر ژاپن تأکید کرد هدف از این طرح، کاهش آسیبپذیری کشورهای منطقه در برابر اختلالهای عرضۀ انرژی و جلوگیری از سرایت این اختلالها به زنجیرههای تأمین ژاپن است.
به گزارش رویترز، این حمایت مالی عمدتاً از طریق نهادهای مالی تحت حمایت دولت، از جمله بانک همکاریهای بینالمللی ژاپن و شرکت بیمۀ صادرات و سرمایهگذاری نیپون، ارائه خواهد شد.
اعلام این طرح در شرایطی صورت میگیرد که جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و اختلال در جریان صادرات نفت از خاورمیانه، رقابت برای دسترسی به منابع انرژی را تشدید کرده است. بستهشدن تنگهٔ هرمز از آغاز این جنگ در ۹ اسفند پارسال، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت جهان را مختل کرده و نگرانیها دربارهٔ کمبود عرضه در آسیا را افزایش داده است.
در جریان این جنگ، کشورهای عربی حاشیۀ خلیج فارس نیز خسارات قابل توجهی متحمل شدند. با وجود آنکه عربستان سعودی و امارات متحدۀ عربی توانستند بخشی از صادرات خود را از مسیرهای جایگزین انجام دهند، بسته ماندن تنگهٔ هرمز باعث شد تولیدکنندگان منطقه حدود هفت میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه در روز از تولید نفت خود بکاهند.
در همین حال، اعلام یک آتشبس دو هفتهای میان آمریکا و ایران، امیدهایی را برای کاهش تنش ایجاد کرده است. با این حال، چشمانداز این آتشبس همچنان مبهم ارزیابی میشود، بهخصوص که دور نخست مذاکرات ایران و آمریکا که ۲۲ و ۲۳ فروردین در اسلامآباد برای توافق صلح انجام شد، عملاً نتیجهای در پی نداشت.
این در حالی است که ارتش آمریکا از عصر دوشنبه ۲۴ فروردین محاصرهٔ دریایی بنادر و کشتیهای ایران در خلیج فارس را نیز به اجرا درآورده است.
کارشناسان بازار انرژی میگویند حتی اگر این آتشبس به توافقی پایدار تبدیل شود و مسیرهای حیاتی مانند تنگهٔ هرمز بازگشایی شوند، بازگشت تولید نفت به سطح پیشین به زمان نیاز خواهد داشت.
بهنوشتۀ رویترز، شرکتهای نفتی عربستان سعودی و امارات متحدۀ عربی در کوتاهمدت برای افزایش تولید احتیاط خواهند کرد و پیش از آن تلاش میکنند از دوام آتشبس اطمینان حاصل کنند.
علاوه بر این، پالایشگاهها، میادین نفتی و پایانههای صادراتی در هفتههای اخیر در اثر حملات موشکی و پهپادی آسیب دیدهاند و تعمیر آنها ممکن است ماهها و در برخی موارد سالها طول بکشد. به همین دلیل، حتی در خوشبینانهترین حالت نیز انتظار نمیرود آثار جنگ بر بازار انرژی در کوتاهمدت بهطور کامل برطرف شود.
ژاپن که بخش عمدۀ نفت خود را از خاورمیانه تأمین میکند، در چنین شرایطی تلاش دارد با تقویت همکاریهای مالی در آسیا، از بروز اختلال در صنایع داخلی خود جلوگیری کند. کشورهای جنوب شرق آسیا نیز به دلیل ذخایر محدودتر، در برابر شوکهای عرضه آسیبپذیرترند و همین موضوع اهمیت این طرح را برای توکیو افزایش داده است.
اختلال در عرضۀ نفت خام و فرآوردههایی مانند نفتا که خوراک اصلی صنایع پتروشیمی و مادۀ اولیۀ مهمی برای تولید پلاستیک است، همچنین نگرانیهایی را در ژاپن دربارهٔ تأمین برخی اقلام حیاتی، از جمله محصولات پزشکی افزایش داده است.
یک مقام کره جنوبی روز چهارشنبه اعلام کرد که این کشور بیش از ۲۷۰ میلیون بشکه نفت خام را از مسیرهایی بیارتباط با تنگه هرمز تأمین کرده است.
کره جنوبی نیز، مانند بسیاری از اقتصادهای آسیایی، از زمان حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و حملات تلافیجویانهٔ ایران در منطقه و بسته شدن تنگهٔ هرمز، با مشکلات زیادی برای تأمین انرژی خود روبهرو بوده است.
رئیس دفتر رئیسجمهور کره جنوبی گفت حدود ۶۰ درصد از واردات نفت خام این کشور در سال گذشته از مسیر تنگه هرمز تأمین شد.