طالبان افغانستان «حجاب مناسب» را با بازداشت و ضرب‌وشتم زنان اعمال می‌کند

ترس، سومین شهر بزرگ افغانستان را فراگرفته است؛ جایی که حکومت طالبان با خشونت اجرای یک قانون سختگیرانه‌تر دربارهٔ پوشش زنان را پیش می‌برد.

اعضای «پلیس امر به معروف و نهی از منکر» طالبان در شهر غربی هرات، زنانی را که به نقض دستورالعمل جدید صادرشده در اوایل ژوئن متهم شده‌اند، بازداشت کرده و حتی در ملأعام مورد ضرب‌وشتم قرار داده‌اند.

این دستور، حضور زنان در انظار عمومی بدون آنچه این گروه اسلام‌گرای تندرو «حجاب مناسب» می‌نامد را ممنوع می‌کند. بر اساس این دستور، زنانی که از آن سرپیچی کنند، از جمله کسانی که صورت خود را نشان دهند یا آرایش داشته باشند، با مجازات روبه‌رو خواهند شد.

زنی در هرات که به‌دلیل ترس از تلافی‌جویی نخواست نامش فاش شود، به رادیو آزادی وابسته به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت: «زنان در هرات از قبل هم حجاب داشتند». او با اشاره به روسری اسلامی که سر و گردن را می‌پوشاند افزود: «اما حالا طالبان از زنان می‌خواهد علاوه بر آن، ماسک هم بزنند و چهره‌شان را بپوشانند».

به گفتهٔ سازمان ملل، نیروهای امنیتی طالبان در هفتهٔ نخست پس از صدور این دستور، دست‌کم ۳۰ زن را بازداشت کردند.

با قنداق تفنگ به سرش ضربه زدند

این محدودیت‌ها به برگزاری اعتراضاتی بی‌سابقه در هرات در ۹ ژوئن انجامید که با خشونت توسط نیروهای طالبان سرکوب شد. سازمان ملل اعلام کرد در این تظاهرات دست‌کم دو نفر کشته و بیش از ۲۰ نفر زخمی شدند.

اجرای خشونت‌آمیز قانون پوشش از سوی طالبان، نگرانی زنان در هرات را افزایش داده است. برخی آن‌قدر می‌ترسند که از خانه خارج نمی‌شوند و کسانی هم که بیرون می‌روند، با خطر خشم این گروه افراطی روبه‌رو هستند.

به گفتهٔ چند زن در گفت‌وگو با رادیو آزادی، اعضای پلیس امر به معروف طالبان به‌طور مرتب زنان را در خیابان‌ها، بازارها و ورودی ساختمان‌های عمومی متوقف و بازرسی می‌کنند.

زنی دیگر از هرات گفت: «حتی کسانی که به‌طور کامل پوشیده‌اند هم گاهی متوقف و بازجویی می‌شوند».

زن دیگری در این شهر گفت طالبان از روحانیون در مساجد محلی برای انتشار پیام‌های خود استفاده می‌کند.

او افزود: «در یکی از دستورها آمده که مأموران زن برای بازداشت افراد متخلف اعزام شده‌اند. همچنین هشدار داده شده اگر اعضای خانواده یا دیگران تلاش کنند دخالت کنند، آن‌ها هم بازداشت خواهند شد».

این گروه تهدیدهای خود را عملی کرده است.

یک شاهد عینی به رادیو آزادی گفت در منطقهٔ جادهٔ ابریشم هرات، پلیس امر به معروف طالبان اخیراً زنی را در خیابان بازداشت کرد و وقتی بستگانش خواستند دخالت کنند، آن‌ها را هم بازداشت کردند. در منطقهٔ خواجه‌کلا نیز طالبان تلاش کردند دو زن جوان را با وجود داشتن حجاب بازداشت کنند.

این شاهد گفت: «وقتی یکی از زنان اعتراض کرد، مأموران با قنداق تفنگ به سر او ضربه زدند که باعث خونریزی شد. او را به بیمارستانی در همان حوالی بردند، اما پلیس امر به معروف وارد بیمارستان شد و به پزشکان دستور داد او را درمان نکنند. سپس در حالی که هنوز خونریزی داشت، او را با خود بردند».

به گفته ساکنان، هرات که شهری با حدود یک میلیون نفر جمعیت در نزدیکی مرز ایران است، با ماندن بیشتر زنان در خانه، به شهری ساکت تبدیل شده است.

زنی دیگر گفت: «این روزها برای زنان و دختران هرات فوق‌العاده سخت است. شهر در سکوت فرو رفته و زنان جوان آن‌قدر می‌ترسند که از خانه بیرون نمی‌آیند».

نسخه‌ای افراطی از اسلام

زنان بیشترین فشار را از تلاش‌های طالبان برای تحمیل نسخهٔ افراطی خود از اسلام بر این کشور جنگ‌زده با جمعیتی حدود ۴۰ میلیون نفر متحمل شده‌اند.

این گروه تا حد زیادی زنان را از زندگی عمومی حذف کرده و محدودیت‌های شدیدی بر ظاهر، آزادی رفت‌وآمد و حق کار و تحصیل آن‌ها اعمال کرده است.

در سال ۲۰۲۴، طالبان قانونی موسوم به «قانون اخلاقی» تصویب کرد که زنان را ملزم می‌کند در اماکن عمومی صورت و بدن خود را به‌طور کامل بپوشانند. با این حال، اجرای این قوانین در سراسر کشور یکنواخت نبوده و اغلب به تشخیص فرماندهان محلی طالبان واگذار شده است.

بسیاری از زنان افغان حجاب دارند. برخی نیز برای پوشاندن بینی و دهان از ماسک استفاده می‌کنند. گروهی دیگر برقع یا عبا و نقاب اسلامی می‌پوشند که مو، بدن و بیشتر صورت را می‌پوشاند؛ پوششی که در کشورهای عربی حوزهٔ خلیج فارس رایج‌تر است.

زنان افغان، به‌ویژه در مناطق شهری، برقع و نقاب را بیگانه با فرهنگ افغانستان می‌دانند.

پیش از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، بسیاری از زنان از روسری‌های گشاد استفاده می‌کردند که فقط موهایشان را می‌پوشاند.