مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، روز یکشنبه ۵ بهمن نسبت به شکلگیری دولتی نزدیک به ایران در عراق هشدار داد.
این هشدار پس از آن بیان میشود که خبر رسید ائتلاف اصلی شیعه در عراق که اکثریت کرسیهای پارلمان این کشور را در انتخابات اخیر به دست آورد، نوری المالکی، نخستوزیر پیشین عراق، را بهعنوان نامزد خود برای تصدی پست نخستوزیری معرفی کرد.
نوری المالکی که در سال ۲۰۱۴ پس از فشارهای شدید ایالات متحده از قدرت کنار رفت، با این تحول جدید و در صورت طی شدن روند قانونی، در مسیر نامزدی برای نخستوزیری قرار میگیرد.
به نوشتۀ خبرگزاری فرانسه، مارکو روبیو در تماس تلفنی با محمد شیاع السودانی، نخستوزیر کنونی عراق، ابراز امیدواری کرد دولت آینده بتواند عراق را به «نیرویی برای ثبات، رفاه و امنیت در خاورمیانه» تبدیل کند.
به گفته تامی پیگوت، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، روبیو تأکید کرده است که «دولتی که تحت کنترل ایران باشد، نمیتواند منافع خود عراق را در اولویت قرار دهد، این کشور را از درگیریهای منطقهای دور نگه دارد یا شراکت سودمند دوجانبه میان ایالات متحده و عراق را پیش ببرد».
ایالات متحده اهرم فشار مهمی بر عراق در اختیار دارد، زیرا بخش عمده درآمد صادرات نفت این کشور در بانک مرکزی فدرال نیویورک نگهداری میشود؛ ترتیبی که پس از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ و سرنگونی صدام حسین برقرار شد.
یکی از اصلیترین مطالبات واشینگتن از بغداد، جلوگیری از احیای گروههای مسلح شیعه مورد حمایت ایران است. محمد شیاع السودانی که در سال ۲۰۲۲ به قدرت رسید، بهواسطه تلاشهای محتاطانهاش برای مهار خشونت این گروهها، اعتماد آمریکا را جلب کرده است.
یک منبع سیاسی عراقی به خبرگزاری فرانسه گفته است که ایالات متحده اکنون به بغداد اطلاع داده که «نگاه منفیای به دولتهای پیشین به رهبری نوری المالکی» دارد.
در نامهای، نمایندگان آمریکا نوشتهاند که اگرچه انتخاب نخستوزیر تصمیمی داخلی برای عراق است، اما «ایالات متحده بر اساس منافع خود، دربارهٔ دولت آینده تصمیمهای حاکمیتی خود را اتخاذ خواهد کرد».
قرار است پارلمان عراق روز سهشنبه برای انتخاب رئیسجمهور جدید تشکیل جلسه دهد؛ مقامی که نقشی عمدتاً تشریفاتی دارد، اما وظیفه معرفی نخستوزیر را بر عهده خواهد داشت.
اعلام حمایت یک گروه شبهنظامی عراق از جمهوری اسلامی
روز یکشنبه منابع خبری داخلی ایران، ازجمله خبرگزاری مهر، بیانیهای از ابوحسین الحمیداوی، دبیرکل کتائب حزبالله عراق، منتشر کردند که گفته است قصد دارد از جمهوری اسلامی در برابر حمله احتمالی «حمایت» کند.
دبیرکل کتائب حزبالله عراق در این بیانیه گفته است که نیروها، امروز برای حذف جمهوری اسلامی «گرد هم آمدهاند» تا به گفتۀ او «تمام اصول ارزشی و اخلاقی را در سطح جهان منهدم سازند» و هشدار داده که «جنگ علیه جمهوری اسلامی ایران آسان نخواهد بود.»
این گروه مانند دیگر گروههای مسلح آموزشدیده توسط ایران، در چارچوب «حشد الشعبی» به نیروهای امنیتی رسمی عراق پیوسته است، اما بهدلیل اقدامهای مستقل از فرماندهی رسمی نیز شناخته میشود.
گروه شبهنظامی «کتائب حزبالله عراق» در فهرست گروههای تروریستی آمریکا قرار دارد.
در عراق گروههایی مختلف، ازجمله چهار گروه نظامی سیاسی «عصائب اهلالحق»، «کتائب امام علی»، «کتائب سیدالشهدا» و «کتائب انصارالله الاوفیاء» نیز از سوی جمهوری اسلامی ایران حمایت میشوند.