مجموعه گزارش رسانههای اسرائیل، نهادهای حقوق بشری، منابع فلسطینی و سازمان ملل حاکی است در حالی که جنگ ایالات متحده و اسرائیل با ایران در جریان است، حملات شهرکنشینها در کرانه باختری اشغالی به فلسطینیان محلی در یک ماه اخیر به میزان زیادی تشدید شده است.
پیش از آن نیز از آغاز حملهٔ گروه افراطی حماس به اسرائیل در ۱۵ مهر ۱۴۰۲، کرانه باختری رود اردن با بیش از دو میلیون تن ساکن آن در جبههٔ جنگ خاموش قرار گرفته بود که حاصل آن افزایش مرگ و گسترش ویرانی در نقاط مختلف این کرانه بود.
شدت جنگ پرتلفات و ویرانگر در غزه که تا مدتها در صدر گزارشهای جهانی و افکار عمومی جهان بود، سپس جنگ اسرائیل و حزبالله در لبنان در نیمهٔ دوم سال ۱۴۰۲ و نیمهٔ اول سال ۱۴۰۳، پس از آن جنگ ۱۲ روزهٔ خرداد و تیر ۱۴۰۴ اسرائیل با ایران، و در هفتههای اخیر جنگ مشترک ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران موجب شده بحران کرانهٔ باختری تا حد زیادی از توجه جهانی پنهان بماند.
افزایش شمار نیروهای نظامی و امنیتی اسرائیل در مقابله با شبهنظامیان فلسطینی، فعالیت گروههای شبهنظامی فلسطینی بهعنوان عضوی از «جبههٔ مقاومت» علیه اسرائیل که عملاً جان و امنیت سایر فلسطینیان را نیز به خطر انداخته، درگیری شمار بیشتری از ساکنان افراطی شهرکهای یهودینشین با فلسطینیان بومی در کنار ساختوسازهای اسرائیلیها در کرانهٔ باختری اشغالی که از دیرباز مورد انتقاد جامعهٔ جهانی بوده ولی در دورهٔ اخیر سرعت هم گرفته، زندگی مردم در کرانهٔ باختری را به تلهٔ هراس و مرگ انداخته است.
درگیری شهرکنشینها با فلسطینیان محلی
سازمان ملل میگوید در دورهٔ اخیر «حملات روزانه» شهرکنشینها به فلسطینیان محلی «تشدید» شده و با رسیدن به «سطح نگرانکننده»، منجر به «افزایش تلفات، خسارات مالی و آوارگی در سراسر کرانهٔ باختری» شده است.
رامیز علیاکبراف، مقام ارشد سازمان ملل، در گزارش چهارم فروردین به شورای امنیت گفت که این درگیریها «اغلب» در حضور نیروهای اسرائیلی در محل انجام میشود.
گروههای حقوق بشری و روایتهای شاهدان عینی از تشدید درگیریها حکایت دارد.
به گزارش خبرگزاری فلسطینی وفا، شهرکنشینها ششم فروردین برای دومین بار در دو روز با انداختن مادهٔ مشتعل، یک سازه در یک مزرعه را در کفرقدوم در شرق قلقیلیه در بخش شمالی کرانهٔ باختری به آتش کشیدند.
آن تعرض بخشی از اقداماتی است که در دورهٔ اخیر اموال و منابع درآمد فلسطینیان را هدف قرار داده است. ساکنان مسیحی شهر طیبه در شمال کرانهٔ باختری نیز میگویند
شهرکنشینهای اسرائیلی با نیت «بیرون راندن فلسطینیان» از زمینهای خود، مالکان زمین را از دسترسی به مراتع و مزارع محروم میکنند در حالی که چوپانان شهرکنشین دامهای خود را در زمینهای فلسطینیان آزادانه به چرا میبرند.
کمیتهٔ عالی امور کلیساها وابسته به دفتر ریاستجمهوری تشکیلات خودگردانی ماه گذشته هشدار داد که حملات شهرکنشینها «حضور تاریخی مسیحیان در سرزمین خود را با تهدید روبهرو کرده است».
به گفتهٔ خلدون حنا، شهردار موقت برای حدود هزار و ۵۰۰ فلسطینی مسیحی در طیبه، شهرکنشینها تمایزی میان مسلمانان و مسیحیان فلسطینی قائل نشده، اموال را میدزدند و به خانهها و وسایط نقلیه حمله میکنند.
سلیمان حوری، شهردار پیشین طیبه، میگوید در ۳۰ ماه اخیر از برداشت زیتون در اراضی خود منع شدهایم و درختان بادام زمین خود مرا را نیز از ریشه درآوردند و بردند.
طیبه تنها شهر باقیماندهٔ مسیحینشین کرانهٔ باختری است؛ جایی که طبق روایات مسیحیت، عیسی مسیح زمانی در آن پناه گرفته بود. ساکنان گفتهاند کلیسای تاریخی سنت جرج در شهر نیز از حملات در امان نمانده است.
فلسطینیان گفتند یک هفته پیش از آن نیز به دنبال «تصادف» یک خودروی فلسطینی با یک خودروی شهرکنشینها، شمار زیادی از مردان از میان شهرکنشینها به «انتقامجویی» روی آورده و در آن شب خانهها، مزارع و خودروهای زیادی را در جنین و نابلس به آتش کشیدند.
مقامات فلسطینی مدعی شدند در سه هفته ۶ فلسطینی در تیراندازی شهرکنشینها کشته شدند. یکی از آنها تابعیت آمریکایی هم داشت.
طبق دادههای فلسطینیان، از ۱۶ مهر ۱۴۰۲ تا کنون، در حملات ارتش اسرائیل و شهرکنشینها، دستکم هزار و ۱۳۳ فلسطینی کشته و حدود ۱۱ هزار و ۷۰۰ تن دیگر زخمی شدهاند. شمار بازداشتیها در این دورهٔ ۳۰ ماهه تقریباً ۲۲ هزار نفر بوده است. اسرائیل این آمار را تأیید نکرده است.
اسرائیل در این دوره ساختوسازها در آبادیهای یهودینشین کرانهٔ باختری را نیز سرعت داده و به گفتهٔ رامیز علیاکبراف، مقام ارشد سازمان ملل، در یکصد روز میان ۱۲ آذر تا ۲۵ اسفند ۱۴۰۴، توسعهٔ شش هزار خانهٔ دیگر را تأیید کرد.
دیوان بینالمللی دادگستری لاهه تابستان ۱۴۰۳ در حکمی که فلسطینیان و حامیان آنها آن را «تاریخی» نامیدند، رأی داد که اشغال اراضی فلسطینی «غیرقانونی» است و خواهان تخلیهٔ تمامی شهرکهای یهودینشین در کرانهٔ باختری و شرق اورشلیم شد.
سازمان ملل و بخشی از جامعهٔ جهانی حدود ۲۵۰ هزار اسرائیلی در شرق اورشلیم را نیز مانند نیم میلیون اسرائیلی در کرانهٔ باختری، ساکنان «مناطق اشغالی» میداند در حالی که اسرائیل تأکید دارد شرق و غرب اورشلیم شهری یکپارچه و پایتخت این کشور است.
ایالات متحده اورشلیم را بهعنوان پایتخت اسرائیل به رسمیت شناخته است.
محکومیت خشونتها از سوی دولتهای غربی
در واکنش به تشدید خشونتهای روزهای گذشته علیه فلسطینیان، بلژیک، کانادا، دانمارک، ایرلند، فنلاند، فرانسه، لیتوانی، هلند، پرتغال، اسپانیا، بریتانیا، سوئد، سوئیس و نروژ «تروریسم شهرکنشینان» را محکوم کردند.
این دولتها در بیانیهٔ مشترک خود خواهان توقف این حملات شدند، از اسرائیل خواستند عاملان این تعرضها را پاسخگو کرده و به تعهدات خود طبق قوانین بینالمللی عمل کند.
ولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، هشدار داد که این «خشونتهای سیستماتیک» خطر تشدید آوارگی و تضعیف چشمانداز تشکیل یک کشور فلسطینی پایدار را به همراه دارد.
بهگفتهٔ آقای تورک، مقامات اسرائیلی «گاهی چنین اقداماتی را تسهیل یا در آن مشارکت میکنند و شریک ایجاد فضایی هستند که مهاجمان را از مجازات مصون میکند».
اسپن بارت ایده، وزیر خارجهٔ نروژ، ششم فروردین به سیانان گفت «خشونت اشغالگران» در کرانهٔ باختری «به اوج خود رسیده و وخیمتر از هر زمان دیگر است». او نسبت به عواقب گستردهتر در صورت تداوم این شرایط هشدار داد.
آقای ایده که کشورش نقش مهمی در پیمان صلح اسلو بین اسرائیل و سازمان آزادیبخش فلسطین در سال ۱۹۹۳ برای تشکیل حکومت خودگردانی داشت، تشدید خشونتها را «نقض آشکار اصول سازمان ملل و توافقنامههایی که اسرائیل نیز امضاکنندهٔ آن بوده» نامید.
اسرائیل چه میگوید؟
در پی افزایش گزارشها در مورد تشدید خشونت شهرکنشینها با فلسطینیان، بنیامین نتانیاهو خود بهتازگی به مقر فرماندهی نیروهای ارتش در کرانهٔ باختری رفت تا از فرماندهان در این باره گزارش بگیرد.
ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، با نگرانی از ادامهٔ این وضعیت، از «تمام مقامات کشور خواست علیه این پدیده قبل از آنکه خیلی دیر شود، اقدام کنند».
ژنرال زمیر همچنین شکایت کرد که نیروهای ارتش اسرائیل در «هفت جبههٔ جنگ» درگیر هستند، از نیروی کافی برخوردار نیستند و در آستانهٔ «فروپاشی توان انسانی بوده» و لزوم مقابله با خشونت شهرکنشینها هم باری اضافی بر دوش ارتش شده است.
ارتش ناچار شده بر شمار نیروهای خود در کرانهٔ باختری از جمله برای مقابله این نوع خشونتها بیفزاید. ژنرال آوی بلوط، فرمانده شاخهٔ مرکزی ارتش اسرائیل، توصیه کرده که یک گردان نیروی تازهنفس هم برای مقابله با این «پدیده» در کرانهٔ باختری استقرار یابد اما فرمانده ارتش گفته نیروی کافی ندارند.
پلیس اسرائیل نیز گفته است که موارد برخوردهای خشونتآمیز شهرکنشینها با فلسطینیان را مورد تحقیق قرار داده است.
فریاد سیاستمداران مخالف و گروههای حقوق بشری اسرائیل
گروه حقوق بشری اسرائیلی «یش دین» میگوید تا پایان سال ۲۰۲۵، تنها حدود دو درصد از پروندههای شکایات در مورد آزار، آتشسوزی و تخریب اموال فلسطینیان، به مرحلهٔ صدور کیفرخواست رسیده بود.
به گفتهٔ زیو استال، مدیر «یش دین»، در سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ بیش از ۹۶ درصد از تحقیقات پلیس در مورد این نوع خشونتها بدون آنکه به دادگاه ارجاع شود، مختومه شد.
ییسرائل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، پاییز ۱۴۰۲ شماری از شهرکنشینها را که به دلیل خشونت علیه فلسطینیان در «بازداشت اداری» بودند، از این سیاههٔ تروریستی خارج کرد.
تسیپی لیونی، وزیر خارجهٔ پیشین اسرائیل، ششم فروردین دولت نتانیاهو را به «دامن زدن به خشونت جاری از سوی شهرکنشینها» متهم کرد. او گفت این اقدامات با حمایت دولت انجام میشود و به تضعیف پایههای کشور اسرائیل منجر شده است. این سیاستمدار پیشین مخالف دولت مدعی شد که اقدامات دولت موجب شده که دست خشونتطلبان اسرائیلی مسلح ساکن کرانهٔ باختری در ارتکاب جرایم علیه فلسطینیان باز باشد.
اهود اولمرت، نخستوزیر پیشین نیز، این هفته در یادداشتی در گاردین خواهان مداخلهٔ دیوان کیفری بینالمللی لاهه شد تا «فلسطینیان و ما (اسرائیلیها) را از خشونت شهرکنشینها که زیر حمایت دولت و با همدستی و گاه شراکت پلیس و ارتش انجام میشود، نجات دهد».
دهها فرمانده پیشین اسرائیل، شامل دو وزیر دفاع سابق، در نامهٔ سرگشاده به ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش، خواهان «اقدام فوری» برای توقف حملات «تقریباً روزانه» از سوی «مشتی اراذل و اوباش قانونشکن» علیه فلسطینیان شدند.
یحیئل لایتر، سفیر اسرائیل در آمریکا که خود قبلاً ساکن یکی از این شهرکها بوده، با محکوم کردن خشونت شهرکنشینها و ابراز خشم از عدم موفقیت اسرائیل در جلوگیری از این حملات، این وضعیت را «یک لکهٔ ننگ» خواند و پرسید خاخامها کجا هستند و چرا سکوت کردهاند.
او در گفتوگوی روز پنجم فروردین با وبسایت وای.نت گفت صدها هزار اسرائیلی ساکن کرانهٔ باختری مردمی قانونمدار هستند اما اسرائیل بهخاطر کارهای «چند صد تن» ناچار است هزینه بپردازد.
سفیر اسرائیل در اشاره به تشدید انتقادهای دموکراتهای آمریکا از اسرائیل بهخاطر حملات اخیر شهرکنشینها به فلسطینیان گفت اقدامات این افراطیها هزینه بر دوش دوستی دو ملت گذاشته و «افرادی در واشینگتن هستند که قطعاً به همین دلیل از اسرائیل فاصله میگیرند».
بیشتر در این باره: رئیس ستاد ارتش اسرائیل: ارتش در آستانه فروپاشی است