خبرگزاری رویترز در گزارشی تحلیلی میگوید با وجود آنکه تنگه هرمز همچنان بهطور کامل به وضعیت عادی بازنگشته، بازار جهانی نفتکشها از هماکنون خود را برای ازسرگیری صادرات نفت از خلیج فارس آماده میکند.
بر اساس این گزارش که روز سهشنبه ۹ تیر منتشر شد، پیش از آغاز جنگ در نهم اسفندماه، روزانه حدود ۹۰ تا ۱۱۰ کشتی از تنگه هرمز عبور میکردند، اما در اوج درگیریها این رقم بیش از ۹۰ درصد کاهش یافت.
اکنون دادههای رهگیری کشتیها نشان میدهد تردد از این آبراه بار دیگر در حال افزایش است، هرچند هنوز به سطح پیش از جنگ نرسیده و همچنان با نوسان همراه است.
رویترز مینویسد یکی از مهمترین نشانههای این روند، افزایش ورود نفتکشهای خالی به خلیج فارس است.
بر اساس دادههای رهگیری، شمار بیشتری از نفتکشها، از جمله کشتیهای حمل گاز طبیعی مایع مرتبط با قطر، پس از آغاز درگیریها بار دیگر وارد تنگه هرمز شدهاند که نشان میدهد شرکتهای کشتیرانی انتظار دارند صادرات نفت و گاز از منطقه افزایش یابد.
با این حال، صادرات واقعی هنوز محدود است و حجم نفت حملشده حدود نصف سطح پیش از جنگ برآورد میشود. بهگفتهٔ تحلیلگران، این موضوع نشان میدهد ناوگان کشتیرانی پیش از افزایش واقعی صادرات، خود را برای تقاضای احتمالی آینده آماده کرده است.
این گزارش همچنین از ازدحام صدها کشتی در خلیج فارس و آبهای اطراف خبر میدهد و میگوید رفع این گره ترافیکی، حتی در صورت تداوم ثبات، ممکن است چندین هفته زمان ببرد.
در همین حال، نرخ کرایهٔ نفتکشهای غولپیکر حمل نفت خام در مسیر خاورمیانه به چین کاهش یافته است. بر اساس دادههای بورس لندن، درآمد روزانهٔ این نفتکشها از بیش از ۵۰۰ هزار دلار پیش از اعلام توافق ایران و آمریکا به حدود ۲۸۷ هزار دلار رسیده است که به افزایش شمار کشتیهای حاضر در منطقه نسبت داده میشود.
در مقابل، نرخ کرایهٔ نفتکشهای کوچکتر در برخی مسیرهای دیگر افزایش یافته است. برای نمونه، کرایهٔ حمل فرآوردههای نفتی از نیجریه به هلند نسبت به اواخر خرداد تقریباً دو برابر شده است.
همچنین شرکتهای کشتیرانی نفتکشهای حمل فرآوردههای پالایششده را نیز بهسوی خاورمیانه اعزام کردهاند، چون انتظار دارند پالایشگاههای منطقه پس از تخلیهٔ ذخایر انباشتهشده در دوران جنگ، تولید خود را از سر بگیرند.
رویترز یادآور میشود که در دورهٔ محدود شدن تردد از تنگه هرمز، بخش قابل توجهی از محمولههای نفتی از مسیرهای طولانیتر، از جمله دور زدن دماغهٔ امید نیک در جنوب آفریقا، حمل میشد که هزینه و زمان حملونقل را بهطور قابل توجهی افزایش داد.
اکنون با کاهش نسبی محدودیتها، نشانههایی از بازگشت تدریجی تجارت به مسیرهای معمول دیده میشود، هرچند بسیاری از شرکتهای کشتیرانی همچنان با احتیاط عمل میکنند.
اگرچه بازار نفت و صنعت کشتیرانی تا حدی بازگشت به شرایط عادی را اصطلاحاً پیشخور کردهاند، اما هزینههای بالای بیمهٔ جنگ، ابهامهای امنیتی و محدودیتهای باقیمانده باعث شده است فعالان این صنعت همچنان نسبت به عبور از تنگه هرمز با احتیاط تصمیمگیری کنند.
در همین حال، مذاکرات ایران و آمریکا درباره نحوهٔ اجرای مفاد تفاهمنامه بهخصوص مربوط به تنگه هرمز، بهرغم اظهارنظرهای منفی مخالفان دولت ترامپ در آمریکا و بالا گرفتن اختلافات سیاسی در داخل ایران بر سر تفاهمنامه، قرار است همچنان ادامه داشته باشد.
پس از چند روز تنش و درگیریهای پراکنده در آبهای خلیج فارس، دو طرف توافق کردند حملات را متوقف کنند و گفتوگوهای فنی را از سر بگیرند.
محور اصلی این مذاکرات، تضمین عبور ایمن و بدون مانع کشتیهای تجاری، نحوه مدیریت تردد در تنگه هرمز و اجرای تعهدات دو طرف در چارچوب تفاهمنامه امضاشده در ۲۸ خرداد است، هرچند هنوز بر سر جزئیات این سازوکار توافق نهایی حاصل نشده است.