قوه قضائیه ایران روز چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت اعلام کرد حکم اعدام احسان افراشته که به اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» زندانی بود، اجرا شد.
دو منبع به رادیو فردا گفتند احسان افراشته، متخصص شبکه و امنیت سایبری، پیش از بازگشت به ایران از ترکیه در اوايل سال ۱۴۰۳، بهطور «داوطلبانه» خود را به نهادهای اطلاعاتی ایران معرفی کرده و تلاش یک سرویس امنیتی خارجی برای سوءاستفاده از خود را با آنها در میان گذاشته بود.
با این حال، دستگاه قضایی در گزارش خود بدون ارائه مدارک نوشت که او «در نپال توسط موساد آموزش دیده بود و اطلاعات حساس کشور را به اسرائیل میفروخت».
در بخشی از گزارش نیز بدون اشاره به جزئیات آمده که او «بهعنوان کارشناس سایبری در یک شرکت وابسته نهاد نظامی مشغول به فعالیت» بود.
منابع رادیو فردا میگویند اعدام احسان افراشته به اتهام جاسوسی در حالی است که او پس از خروج از کشور و اقامت در ترکیه، زمانی که متوجه میشود یک سرویس امنیتی خارجی در حال سوءاستفاده از او است، موضوع را با پدرش در میان میگذارد و در پی هماهنگی با وزارت اطلاعات تصمیم به بازگشت داوطلبانه به ایران میگیرد، اما پس از بازگشت بلافاصله در فرودگاه بازداشت و به انفرادی منتقل میشود.
میزان نیز در گزارش خود بدون اشاره به زمان بازداشت، نوشته که افراشته پس از خروج از «نپال» و کسب آموزشهای لازم توسط «موساد»، برای ادامه «فعالیتهای جاسوسی» خود، از ترکیه به ایران بازگشت و در فرودگاه خمینی تهران بازداشت شد.
منابع رادیوفردا همچنین میگویند پس از انتقال افراشته به بند عمومی در زندان اوین، حدود ۲۰ روز پیش از بمباران این زندان در جریان جنگ ۱۲ روزه، پدر احسان افراشته که از روند بازداشت و محاکمهٔ پسرش دچار فروپاشی شده بود، بر اثر سکته فوت کرد.
خبرگزاری میزان، وابسته قوه قضائیه، ادعا کرده که احسان افراشته «با دستور افسر موساد، تلاش کرده بود اطلاعات مختلفی را دربارهٔ شرکت و افراد شاغل در آن منتقل کند. هویت و مشخصات کارکنان، سلسله مراتب و چارت دقیق سازمانی و مأموریتهای شرکت از جمله اطلاعاتی بوده که افرشته تلاش داشته به سرویس موساد منتقل کند.»
در گزارش مفصلی که ارگان رسمی دستگاه قضایی دربارهٔ این متهم به جاسوسی منتشر کرده، موارد بسیاری بر اساس «اقرار و اعتراف» متهم آمده اما به جزئیات روند محاکمهٔ او اشارهای نشده است.
احسان افراشته، متولد سال ۱۳۷۲ و فارغالتحصیل کارشناسی ارشد مهندسی عمران و متخصص شبکه، اوایل سال ۱۴۰۳ پس از بازگشت از ترکیه بازداشت شد و پنج ماه را در انفرادی گذراند.
بر اساس گزارش هرانا، احسان افراشته در مهرماه ۱۴۰۳، پس از چندین ماه حبس در انفرادی، به بند عمومی و سپس به بند هفت زندان اوین منتقل شده بود.
قوه قضائیه در گزارش خود میگوید احسان افراشته «توسط موساد آموزشهای مختلفی در حوزه «حفظ امنیت شخصی، گزارشنویسی و تحلیل اطلاعات، عکسبرداری مخفیانه، تهیه سیستم ارتباطی امن، روش رمزنگاری و انتقال اطلاعات، نقطه زنی و ارسال لوکیشن اماکن به صورت پنهانی، آموزش فعالیت در بازار ارز دیجیتال و ...» دیده بود.
ارگان دستگاه قضایی حکومت ایران جزئیات فعالیتهای این متهم را بر اساس «اقاریر و اعترافات» او شرح داده و افزوده او «در طول همکاری خود با موساد حداقل ماهانه ۴ الی ۵ پست الکترونیک فارغ از تماسهای صوتی و ... با افسران اطلاعاتی موساد داشته و بیش از ۳۰۰ پیام بین آنها رد و بدل شده است.»
با این حال، برخی منابع حقوقبشری میگویند احسان افراشته به همبندیهای خود گفته بود «من با پای خودم آمدم، همهٔ مکاتباتم موجود است. به من گفتند کاری با تو نداریم. من بر خلاف ادعای نوشته شده در کیفرخواست هیچ سند محرمانه حکومتی را به کسی ندادم.»
استفاده از «اعترافات اجباری» بهعنوان مستندات صدور حکم علیه زندانیان سیاسی و امنیتی در شمار بسیاری از پروندههای قضایی بهخصوص منجر به حکم اعدام دیده میشود.
خبرگزاری میزان در عین اشاره به فرجامخواهی این زندانی در دیوان عالی کشور، مدعی شده «از آنجایی که مستندات غیر قابل کتمانی از همکاری وی با سرویس اطلاعاتی رژیم اسرائیل به دست آمده بود، با رؤیت مستندات مجبور به پذیرش اقدامات مجرمانه خود میشود.»
پایگاه حقوق بشری هرانا، مستقر در آمریکا، پیش از این به نقل از یک منبع آگاه نوشته بود که اعترافات اجباری افراشته علیه خودش «ساختگی بوده و این زندانی اتهامات مطرحشده علیه خود را رد کرده است. همچنین، بخشی از داراییهای احسان افراشته و خانوادهاش توقیف شده و خانواده وی نیز تحت فشار و تهدید نهادهای امنیتی قرار دارند.»
از زمان حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، جمهوری اسلامی اجرای احکام اعدام را افزایش داده است و در برخی روزها چند نفر را اعدام کرده است. طی این مدت، در بعضی هفتهها، چند روز پشت سر هم، اخبار اجرای احکام اعدام منتشر شده است.
بر اساس گزارش مشترک سازمان «حقوق بشر ایران» مستقر در نروژ و سازمان «با هم علیه مجازات اعدام» مستقر در پاریس، که ۲۴ فروردین امسال منتشر شد، ایران در سال ۲۰۲۵ دستکم «یک هزار و ۶۳۹ نفر» را اعدام کرده است. این «بالاترین» تعداد اعدام طی یکسال در ایران از سال ۱۳۶۸ تاکنون است.