بیش از ۲۰ کشور روز شنبه اول فروردین اعلام کردند که برای تضمین عبور ایمن از تنگهٔ هرمز مشارکت خواهند کرد و اقدام ایران در «بستن» این آبراه حیاتی را محکوم کردند.
در بیانیهٔ مشترک ۲۲ کشور، که عمدتاً اروپایی هستند اما امارات متحده عربی، بحرین و ژاپن را نیز شامل میشوند، آمده است: «ما آمادگی خود را برای مشارکت در تلاشهای مناسب جهت تضمین عبور ایمن از تنگه اعلام میکنیم. از تعهد کشورهایی که در حال برنامهریزیهای مقدماتی هستند استقبال میکنیم».
آنها همچنین افزودند: «ما بهشدت حملات اخیر ایران به کشتیهای تجاری غیرنظامی در خلیج فارس، حملات به زیرساختهای غیرنظامی از جمله تأسیسات نفت و گاز، و بسته شدن عملی تنگهٔ هرمز توسط نیروهای ایرانی را محکوم میکنیم».
کشورهایی که این بیانیه را امضا کردهاند عبارتند از: امارات متحده عربی، بریتانیا، فرانسه، ژاپن، آلمان، ایتالیا، هلند، کانادا، کره جنوبی، نیوزیلند، دانمارک، لتونی، اسلوونی، استونی، نروژ، سوئد، فنلاند، جمهوری چک، رومانی، بحرین، لیتوانی و استرالیا.
بیشتر در این باره: آیا آمریکا میتواند از بازار جهانی انرژی در برابر ایران محافظت کند؟این کشورها با استقبال از تصمیم آژانس بینالمللی انرژی برای صدور مجوز آزادسازی هماهنگ ذخایر راهبردی نفت اعلام کردند که اقدامات دیگری برای تثبیت بازارهای انرژی انجام خواهند داد، «از جمله همکاری با برخی کشورهای تولیدکننده برای افزایش تولید».
تنگهٔ هرمز که ۲۰ درصد نفت صادراتی و حدود ۳۵ درصد گاز طبیعی جهان از آن عبور میکند، از زمان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در ۹ اسفند پارسال، مسدود شده است.
این در حالی است که وزیر خارجۀ ایران روز جمعه از آمادگی تهران برای تسهیل عبور کشتیهای ژاپن و برخی دیگر از کشورها از تنگۀ هرمز خبر داد.
عباس عراقچی در گفتوگویی تلفنی با خبرگزاری کیودوی ژاپن، مدعی شد که ایران «تنگۀ هرمز را نبسته و این آبراه باز است». دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی در این گفتوگو هم تأکید کرد که «ایران بهدنبال آتشبس نیست، بلکه خواهان پایان کامل، جامع و پایدار جنگ است».
وزیر خارجۀ جمهوری اسلامی با این ادعا که ایران تنگۀ هرمز را نبسته، بلکه «صرفاً محدودیتهایی را برای شناورهای متعلق به کشورهای درگیر حمله به ایران وضع کرده است»، گفته تهران به عبور کشتیهای دیگر کشورها کمک میکند.
به گزارش خبرگزاری کیودو، عباس عراقچی ادعا کرده که ایران آماده است که عبور امن شناورهای کشورهایی همچون ژاپن را «در صورت هماهنگی با تهران»، تضمین کند.
ژاپن برای تأمین ۹۰ درصد از نفت خام مورد نیازش، به خاورمیانه متکی است؛ نفتی که بخش عمدهاش از تنگۀ هرمز عبور میکند.
در حال حاضر، صدها کشتی در خلیج فارس گرفتار شدهاند و این موضوع موجب بالا رفتن شدید قیمت نفت در جهان تا بیش از ۵۰ درصد شده است. قیمت گاز طبیعی هم تا ۹۳ درصد بالا رفته است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در آخرین موضعگیری خود در مورد وضعیت تنگۀ هرمز شامگاه جمعه گفت این آبراه حیاتی باید از سوی کشورهایی که از آن استفاده میکنند، نگهبانی و مراقبت شود.
او تأکید کرد ایالات متحده در حال نزدیک شدن به اهداف خود در این جنگ است و دولت او مشغول بررسی کاستن تدریجی از عملیات نظامی در قبال حکومت ایران است.