اواسط فروردینماه حمید علی شاه، از کارکنان «اتحاد ریل»، شرکت اپراتور شبکه ریلی امارات متحده عربی، از طرف این شرکت خبردار شد که باید به پلیس مراجعه کند. این مهندس عمران ساعتها بازجویی شد، چندین روز در بازداشت بود و در نهایت، به کشورش پاکستان اخراج شد.
آقای شاه در گفتوگو با رادیو اروپای آزاد/ رادیو آزادی میگوید: «وقتی با من تماس گرفتند، مشغول کار بودم. بعد از دو ساعت بازجویی، من و ۱۳ نفر دیگر را سوار یک ون کرده و به یک بازداشتگاه اداره مهاجرت منتقل کردند. هفدهم فروردین با یک هواپیما از امارات اخراج شدم».
به گفتۀ یک نمایندۀ پارلمان پاکستان و بر اساس گزارشهای رسانهای، حمید علی شاه یکی از هزاران شهروند پاکستان بوده که از زمان آغاز جنگ اسرائیل و ایالات متحده علیه ایران در روز نهم اسفند سال گذشته، از امارات متحده عربی اخراج شدهاند.
بسیاری از آنها از اعضای اقلیت شیعۀ پاکستان بودهاند؛ جامعهای که نزدیک به ۳۵ میلیون تن از شهروندان این کشور را در بر میگیرد. این بخش از جامعۀ پاکستان با ایران بهعنوان بزرگترین کشور شیعۀ جهان روابط مستحکمی دارد.
ایران در پاسخ به حملات آمریکا و اسرائیل، صدها موشک و پهپاد را به سمت همسایگانش در حاشیه خلیج فارس، از جمله امارات متحدۀ عربی بهعنوان یک متحد ایالات متحده و اسرائیل شلیک کرد؛ کشوری که بیشترین بخش حملات تلافیجویانۀ ایران را متحمل شد.
پاکستان، یکی از میانجیهای اصلی برای پایاندادن به جنگ ایران، از متحدان دیرینۀ امارات متحده عربی بهشمار میرود. اما با توجه به تعمیق روابط اسلامآباد و ریاض، بهعنوان یک رقیب جدی ابوظبی، روابط پاکستان و امارات متحدۀ عربی دچار تنشهایی شده است.
نزدیک به دو میلیون کارگر مهاجر پاکستانی در امارات زندگی میکنند. میلیاردها دلاری که این مهاجران هر سال به خانه میفرستند، منبع اصلی امرار معاش هزاران خانوادۀ کمدرآمدی است که در سالهای اخیر با بحرانهای اقتصادی هم دستبهگریبان بودهاند.
مایکل کوِگِلمن پژوهشگر ارشد در شورای آتلانتیک، مستقر در واشینگتن میگوید: «به نظر میرسد شیعیان پاکستانی مقیم امارات، به قربانیان اصلی تنشآلود شدن روابط امارات و پاکستان تبدیل شدهاند».
این پژوهشگر ارشد به این نکته هم اشاره میکند که «برداشت غالب در امارات ایناست که پاکستان بیش از حد به ایران نزدیک و با تهران همسو شده است؛ بخصوص با توجه به اینکه اسلامآباد تلاش میکند خود را به عنوان یک میانجی بیطرف در زمینۀ پایاندادن به جنگ ایران جلوه دهد».
بدون اخطار و هشدار
رادیو اروپای آزاد/ رادیو آزادی با چندین تن از پاکستانیهایی که طی هفتههای اخیر از امارات اخراج شدهاند، گفتوگو کرد. خیلی از این افراد ادعا میکنند که بدون هیچ اخطار یا دادگاه عادلانهای اخراج شدهاند. برخی هم گفتند که در حالیکه در تعطیلات خارج از امارات بودهاند، مطلع شدهاند که حق بازگشت به این کشور را ندارند.
رضوان حیدر که پانزده سال برای سازمان راه و ترابری، نهاد دولتی مسئول حملونقل دبی کار میکرده، یکی از این افراد است.
درست قبل از آغاز جنگ ایران، رضوان حیدر برای تعطیلات راهی زادگاهش پاراچنار در شمال غربی پاکستان شد. درست یک روز پیش از موعد بازگشت، متوجه شد که روادیدش لغو شده است.
میگوید: «بلافاصله با مدیرم تماس گرفتم. به من گفت که روادید و مجوز کارم باطل شده و دیگر از کارکنان ادارۀ راه و ترابری هم به شمار نمیآیم».
امارات متحده عربی تاکنون رسماً در مورد این اخراجها اظهار نظر نکرده است. وزارت کشور پاکستان هم منکر اخراج کارگران پاکستانی از امارات متحده شد.
اما یکی از مقامات آژانس تحقیقات فدرال پاکستان در گفتوگو با رادیو اروپای آزاد/ رادیو آزادی، موجی از اخراجها در هفتههای اخیر را تأیید کرد.
شیرافضل مروات، نمایندۀ پارلمان پاکستان بهتازگی در گفتوگو با خبرنگاران گفت حدود هشت هزار نفر، تنها از اهالی پاراچنار از امارات اخراج شدهاند.
مروات پس از سفری به امارات متحده گفت: «وزارت خارجه با انکار اخراجها، در واقع دروغ میگوید. من دهها پاکستانی را دیدم؛ از رانندۀ تاکسی تا بازرگان. امارات هر کسی را که اسمی از قبیل حسن، حسین و علی داشته باشد، اخراج میکند».
بیشتر در این باره:
عربستان و پاکستان پیمان دفاعی امضا کردند؛ «حمله به یکی حمله به دیگری است»روابط «کاملاً خوب»
محمد طلال چودهری، معاون وزیر کشور پاکستان، روز ۲۴ اردیبهشتماه در پارلمان ادعا کرد که روابط پاکستان و امارات متحده عربی «کاملاً خوب» است.
اما ماههاست که تنش در روابط دو کشور رو به فزونی بوده است. ماه پیش ابوظبی توافقی برای ارائۀ یک وام ۳ و نیم میلیارد دلاری به اسلامآباد را لغو کرد.
کارشناسان میگویند نقطۀ عطف تنشهای دوجانبه، امضای یک توافق راهبردی دفاعی بین پاکستان و عربستان سعودی در اوایل پاییز سال قبل بود؛ کموبیش همزمان با افزایش شکافها بین امارات متحدۀ عربی و عربستان سعودی.
به گفتۀ کارشناسان، جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران به تنشهای میان ابوظبی و اسلامآباد هم دامن زده است.
مایکل کوگلمن معتقد است که امارات متحده عربی، از نزدیکی فزایندۀ پاکستان و عربستان سعودی بسیار ناخشنود است. به اعتقاد این تحلیلگر، ابوظبی همچنین از واکنش نسبتاً نرم پاکستان در قبال حملات ایران به امارات هم رنجیدهخاطر است.
حمید میر، روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی پاکستانی میگوید بدتر شدن روابط اسلامآباد و ابوظبی به ضرر هر دو طرف است.
او در گفتوگو با رادیو اروپای آزاد/ رادیو آزادی میگوید: «اخراج کارگران پاکستانی از امارات، در کوتاهمدت فشار زیادی را بر اقتصاد پاکستان وارد میکند». حمید میر در عین حال هشدار میدهد که امارات هم از آثار این وضعیت در امان نخواهد ماند؛ چراکه «در میانمدت و درازمدت، با کمبود نیروی کار متخصص روبرو خواهد شد».