پاراگراف اول: استدلال مخالفان و موافقان مداخلهٔ نظامی در حمایت از معترضان چیست؟

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در شبکهٔ اجتماعی‌ خود، تروث سوشیال، به نقل از فاکس‌نیوز نوشت که معترضان ایرانی پس از هشدارهای او دیگر به مجازات اعدام محکوم نخواهند شد. او این را «خبر خوبی» توصیف و ابراز امیدواری کرد که این روند ادامه پیدا کند.

پیش از این نیز آقای ترامپ در نوشته‌ای گفته بود منابع موثق به او اطلاع داده‌اند که حکومت ایران کشتار معترضان را متوقف کرده است.

آیا منظور او گفت‌وگوی عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران، با فاکس‌نیوز بوده است؛ گفت‌وگویی که در آن آقای عراقچی اعلام کرد جمهوری اسلامی هیچ برنامه‌ای برای اعدام افرادی که به دلیل شرکت در اعتراض‌ها دستگیر شده‌اند، ندارد.

دونالد ترامپ در گفت‌وگویی اختصاصی با خبرگزاری رویترز هم احتمال فروپاشی جمهوری اسلامی را رد نکرد، اما گفت: «هنوز به آن مرحله نرسیده‌ایم».

او همچنین از شاهزاده رضا پهلوی، که از میانهٔ اعتراض‌ها نامش به‌عنوان رهبر بالقوهٔ بخشی از معترضان در خیابان‌ها شنیده شد، حمایت کامل نکرد و گفت: «او به نظر فرد بسیار خوبی می‌آید، اما نمی‌دانم در داخل ایران چگونه عمل خواهد کرد».

در حاشیهٔ این اظهارنظرها، برخی خبرگزاری‌های بین‌المللی هم گزارش دادند که معترضان در تهران به آن‌ها گفته‌اند، فعلاً به دلیل شمار بسیار زیاد کشته‌شدگان، در خانه‌ها مانده‌اند.

در برنامهٔ رادیویی «پاراگراف اول»، مهران مصطفوی، استاد دانشگاه و فعال سیاسی جمهوری‌‌خواه از پاریس، و حامد شیبانی‌راد، دبیر اول حزب ایران‌نوین، از پاریس این موضوع را به بحث گذاشتیم.

پاراگراف اول:مداخله نظامی ضامن عمر جمهوری اسلامی یا بهانه‌ای برای سرکوب بیشتر؟

جمهوری بازنده

مهران مصطفوی، فعال سیاسی جمهوری‌خواه، با دشوار ارزیابی کردن پیش‌بینی روند آینده می‌گوید: ممکن است حکومت برای مدتی و به‌منظور ازسرگیری مذاکرات با آمریکا، اعدام‌ها را متوقف یا به تعویق بیندازد، اما با توجه به ذات و ساختار جمهوری اسلامی، اعدام و زندان ابزارهای اصلی حکومت هستند و این روند ادامه خواهد داشت.

او با توجه به تغییر مواضع دونالد ترامپ معتقد است، نمی‌توان خطر حملهٔ آمریکا را کاملاً منتفی دانست.

با این حال، آقای مصطفوی دو نکتهٔ اساسی را عاملی بازدارنده می‌داند. این فعال سیاسی بر این باور است که آمریکا نیروی مستقر قابل‌توجهی در نزدیکی خلیج فارس ندارد و جابه‌جایی نیرو از مناطق دیگر، مانند شرق آسیا، حدود یک هفته زمان می‌برد. دوم این‌که، برای اولین‌بار به نظر می‌رسد اسرائیل مخالف حملهٔ آمریکا به ایران است، زیرا به آمریکایی‌ها هشدار داده که در صورت حمله از راه دور، پاسخ ایران احتمالاً حملهٔ موشکی به اسرائیل خواهد بود؛ وضعیتی که جامعهٔ اسرائیل در شرایط کنونی آمادگی پذیرش آن را ندارد.

در ادامه، آقای مصطفوی به گزارش‌هایی دربارهٔ نقش میانجی‌گرانه روسیه اشاره کرد و گفت پیام‌هایی میان طرف‌ها ردوبدل شده است؛ به‌طوری‌که اسرائیل اعلام کرده است آغازگر حمله نخواهد بود، ایران نیز گفته که حمله‌ای را شروع نمی‌کند و حزب‌الله هم اعلام کرده تا زمانی که حمله‌ای به ایران صورت نگیرد، اقدامی نخواهد کرد. به گفتهٔ او، مجموعهٔ این تحولات نشان می‌دهد موضع بسیار تند و تهدیدآمیز اولیهٔ آقای ترامپ فعلاً تعدیل شده است.

مهران مصطفوی گزینه‌های آمریکا برای حملهٔ احتمالی را هم محدود می‌داند. به اعتقاد او، این گزینه‌ها یا هدف قرار دادن شخص رهبر جمهوری اسلامی است که بسیار دشوار است، یا حمله به نیروهای سپاه که در شهرها مستقرند و خطر تلفات غیرنظامیان را بالا می‌برد، یا هدف قرار دادن تأسیسات نفتی و اقتصادی که در این صورت بخشی از جامعه آن را «تعرض» به ملت ایران تلقی خواهد کرد.

این فعال سیاسی جمهوری‌خواه، جمهوری اسلامی را «بازنده» می‌داند و می‌گوید اعتراض‌ها خودجوش از بازار آغاز شد، به‌تدریج سیاسی شد، اما درخواست کمک از آمریکا و اسرائیل، دست حکومت را برای سرکوب بازتر کرد.

به باور او، اگر قدرت‌های خارجی صراحتاً اعلام می‌کردند که صرفاً ابزارهای رفع سانسور را در اختیار مردم می‌گذارند، جمهوری اسلامی نمی‌توانست تا این حد خشونت اعمال کند.

هزینهٔ یک «انقلاب تمام‌عیار»

در ادامهٔ پاراگراف اول، حامد شیبانی‌راد، دبیر اول حزب ایران نوین، گفت وضعیت کنونی ایران عبور از «نقطهٔ بدون بازگشت» است و مردم ایران در میانهٔ یک «انقلاب تمام‌عیار» قرار دارند.

آقای شیبانی‌راد نیز دونالد ترامپ را رهبری غیرقابل پیش‌بینی می‌داند. به گفتهٔ او، آقای ترامپ با همه این اوصاف یک ویژگی ثابت دارد؛ هر هدفی را که درباره‌اش صحبت کرده، در نهایت دنبال کرده است.

به گفتهٔ این کنشگر سیاسی، وقتی دونالد ترامپ اعلام می‌کند اجازه نخواهد داد مردم ایران قتل‌عام شوند، بعید است فریب اظهارات آقای عراقچی یا روایت‌های رسانه‌ای را بخورد، زیرا دستگاه اطلاعاتی آمریکا اطلاعات خود را از منابع دیگری دریافت می‌کند.

در پاسخ به نگرانی‌ها دربارهٔ افزایش هزینه‌ها در صورت مداخله احتمالی نظامی آمریکا و اسرائیل، شیبانی‌راد گفت چه هزینه‌ای بالاتر از وضعیت کنونی وجود دارد؛ هزاران کشته، اعدام، فقر و تحقیر مردم. به اعتقاد او، ایران هم‌اکنون در بدترین وضعیت ممکن قرار دارد و کمک خارجی در چنین شرایطی «کمک بشردوستانه» است، نه دخالت.

به گفتهٔ او، مردم ایران زیر مسلسل هستند و ابتدا باید جان آن‌ها را نجات داد و سپس درباره دموکراسی صحبت کرد.

مهران مصطفوی در واکنش به صحبت های حامد شیبانی‌راد می‌گوید، هرچه عمر این رژیم طولانی‌تر شود، هزینه‌ها بیشتر خواهد شد، اما دخالت خارجی به‌جای کوتاه کردن عمر حکومت، آن را تمدید می‌کند.

آقای مصطفوی معتقد است اگر مردم بازیگر اصلی تغییر نباشند، یا این تغییر دیرتر رخ می‌دهد یا کشور آسیب‌های جدی‌تری خواهد دید.

در ادامه، آقای شیبانی‌راد نگرانی از جنگ داخلی و خشونت بیشتر را «پروپاگاندای» حکومت دانست و گفت، کمک خارجی می‌تواند اطلاعاتی، سیاسی یا بشردوستانه باشد، اما عامل اصلی تغییر، خود مردم هستند.

به گفتهٔ دبیر اول حزب ایران نوین، امروز مسئله ایران و مردمش «مرگ و زندگی» است و وقتی انسانی زیر تیغ قرار دارد، ابتدا باید نجاتش داد.

مهران مصطفوی هم تأکید کرد که نمی‌توان با خشونت به آزادی و دموکراسی رسید.